MƯỜI CÔ GÁI VÀ MỘT MÙA THANH XUÂN KHÔNG TRỞ LẠI

Có một câu hỏi mà người trẻ hôm nay thường hỏi nhau:

“Tuổi trẻ của bạn muốn dành cho điều gì?”

Có người muốn đi thật nhiều nơi, có người muốn theo đuổi một ước mơ, có người chỉ mong có một công việc ổn định và những ngày bình yên bên gia đình.

Những cô gái ở Ngã ba Đồng Lộc năm ấy cũng từng có một tuổi trẻ để ước mơ.

Chỉ là họ sinh ra trong một thời đại mà đất nước chưa có hòa bình.

Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội Thanh niên xung phong 55 tỉnh Hà Tĩnh có mười cô gái ngày đêm làm nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa đường, giữ cho tuyến giao thông qua Đồng Lộc được thông suốt.

Họ không phải những cái tên xa lạ trong một trang sách.

Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần, 24 tuổi.

Hồ Thị Cúc, 24 tuổi.

Nguyễn Thị Nhỏ, 24 tuổi.

Dương Thị Xuân, 21 tuổi.

Võ Thị Hợi, 20 tuổi.

Nguyễn Thị Xuân, 20 tuổi.

Hà Thị Xanh, 19 tuổi.

Trần Thị Hường, 19 tuổi.

Trần Thị Rạng, 18 tuổi.

Và Võ Thị Hà – cô gái trẻ nhất, chỉ mới 17 tuổi.

Mười người.

Mười cuộc đời.

Mười mùa thanh xuân mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.

Tôi từng nghĩ điều đau lòng nhất trong câu chuyện ấy là họ đã hy sinh.

Nhưng càng nghĩ, tôi càng thấy điều khiến mình day dứt hơn là: họ đã không kịp nhìn thấy ngày đất nước hòa bình.

Họ không biết sau này con đường ấy sẽ trở nên bình yên. Không biết những đứa trẻ của thế hệ sau sẽ được đến trường mà không phải nghe tiếng bom. Không biết chúng ta hôm nay có thể tự do chọn nghề mình yêu thích, theo đuổi ước mơ và sống một tuổi trẻ rất đỗi bình thường.

Những điều chúng ta đôi khi xem là hiển nhiên, với họ lại là một tương lai chưa kịp nhìn thấy.

Tôi là một người trẻ của hôm nay.

Tôi cũng có những ngày mệt mỏi, những dự định còn dang dở, những nỗi lo rất riêng của tuổi đôi mươi. Nhưng khi nhìn lại câu chuyện về mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc, tôi nhận ra rằng mình đang có một điều vô cùng quý giá: được sống trong hòa bình và được tự quyết định mình sẽ trở thành ai.

Có lẽ, nhớ về lịch sử không nhất thiết phải bắt đầu bằng những điều quá lớn lao.

Đôi khi chỉ cần biết cúi đầu trước một cái tên, lặng người trước một câu chuyện, rồi tự hỏi:

“Nếu những người trẻ năm ấy đã dành cả tuổi xuân để giữ lấy ngày hôm nay, thì mình sẽ sống ngày hôm nay như thế nào?”

Mười cô gái đã không trở về.

Nhưng con đường họ từng giữ đã tiếp tục nối dài.

Và hơn nửa thế kỷ sau, những người trẻ như chúng tôi vẫn đang bước đi trên con đường ấy — trong hòa bình, trong tự do, và với một món nợ biết ơn không thể đo bằng thời gian.

Thanh xuân của họ không trở lại.

Nhưng câu chuyện của họ thì nhất định phải được kể lại.

Nguồn tham khảo

• Cổng Thông tin điện tử tỉnh Hà Tĩnh – thông tin về Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc và Tiểu đội 10 nữ thanh niên xung phong.