Mười đoá hoa bất tử bên toạ độ chết

MƯỜI ĐÓA HOA BẤT TỬ BÊN TỌA ĐỘ CHẾT "Thời hoa lửa" là cách người ta gọi những năm tháng chiến tranh khốc liệt, nơi tuổi xuân của một thế hệ đã rực cháy như hoa và kiên cường vượt qua bão lửa. Giữa những năm tháng ấy, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) trở thành "yết hầu" giao thông huyết mạch, nơi gánh chịu hàng ngàn tấn bom cày xới mỗi ngày nhằm cắt đứt tuyến chi viện từ Bắc vào Nam. Tại "tọa độ chết" này, Tiểu đội 4 thuộc Đại đội 552 Thanh niên xung phong được giao nhiệm vụ chốt giữ, san lấp hố bom để thông đường cho xe qua. Tiểu đội gồm 10 cô gái trẻ, người nhỏ tuổi nhất mới 17, người lớn nhất cũng chỉ 24. Họ là Võ Thị Tần (tiểu đội trưởng), Hồ Thị Cúc, Nguyễn Thị Nhỏ, Dương Thị Xuân, Kính, Hạ, Hường, Nguyễn Thị Xuân, Xanh và Cúc. Sống giữa làn bom đạn gầm rú, đối mặt với cái chết từng giây từng phút, nhưng tinh thần của những cô gái ấy lại ngập tràn lạc quan. Trong những bức thư gửi về cho mẹ, tiểu đội trưởng Võ Thị Tần viết: "Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển cả núi rừng nhưng không thể làm rung chuyển được trái tim của chúng con...". Ban ngày họ ẩn nấp, hễ dứt tiếng bom là lao ra mặt đường, dùng cuốc xẻng san lấp hố bom. Đêm đến, họ mặc áo trắng làm "cọc tiêu sống" giữa trời tối để hướng dẫn các đoàn xe chở hàng tiến vào tiền tuyến. Ngày 24 tháng 7 năm 1968, một ngày định mệnh của lịch sử. Khoảng 16 giờ 30 phút, trận bom thứ 15 trong ngày dội xuống Đồng Lộc. Một quả bom cực lớn đã nổ ngay sát hầm trú ẩn, nơi 10 cô gái vừa lánh vào sau khi vừa hoàn thành loạt san lấp hố bom để thông đường. Mặt đất rung chuyển, khói bụi mịt mù. Khi đồng đội lao đến đào bới, căn hầm đã sập xuống hoàn toàn. Cả 10 cô gái trẻ đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời còn quá xanh, chưa ai trong số họ kịp lập gia đình. Người ta tìm thấy họ trong tư thế người ôm chặt lấy người, tay vẫn còn vương màu đất đá quê hương. Riêng chị Hồ Thị Cúc, phải đến ngày thứ ba đồng đội mới tìm thấy thi thể chị nằm sâu trong lòng đất, dấy lên niềm xúc động nghẹn ngào trong bài thơ "Cúc ơi" nổi tiếng của nhà thơ