MƯỜI ĐÓA HOA BẤT TỬ BÊN "TỌA ĐỘ CHẾT" ĐỒNG LỘC

Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Ngã ba Đồng Lộc (xã Đồng Lộc, huyện Can Lộc, tỉnh Hà Tĩnh) được mệnh danh là "yết hầu" của tuyến đường chiến lược 15A. Đây là giao điểm bắt buộc phải vượt qua của mọi đoàn xe chở vũ khí, lương thực từ hậu phương miền Bắc chi viện cho chiến trường miền Nam. Nhận diện được vị trí huyết mạch này, Không quân Mỹ đã tập trung đánh phá hủy diệt nhằm biến Đồng Lộc thành một "tọa độ chết". Chỉ tính riêng từ tháng 3 đến tháng 10 năm 1968, hàng ngàn lượt máy bay Mỹ đã trút xuống mảnh đất nhỏ hẹp này gần 50.000 quả bom các loại. Đất đá bị cày đi xới lại tàn khốc, cây cối cháy rụi, hố bom chồng lên hố bom. Trong cái nắng tàn khốc của miền Trung, Đồng Lộc trở thành một chảo lửa rực cháy, khói bom cuồn cuộn không ngày nào dứt. Trực chiến tại "tâm bão" ấy là Tiểu đội 4 (thuộc Đại đội 552, Đội 55, Liên đội Thanh niên xung phong tỉnh Hà Tĩnh). Tiểu đội gồm 10 cô gái tuổi đời còn rất trẻ – từ 17 đến 24 – do chị Võ Thị Tần làm Tiểu đội trưởng và chị Hồ Thị Cúc làm Tiểu đội phát. Nhiệm vụ của các chị là "sống bám cầu đường, chết gia nhập mặt đường": ngay sau mỗi đợt bom dội, các chị phải lập tức lao ra đo đạc hố bom, phá bom chậm nổ, san lấp mặt đường và ra hiệu lệnh dẫn xe qua an toàn. Mặc cho cái chết luôn rình rập, giữa ranh giới sống - chết mỏng manh ấy, 10 cô gái vẫn giữ nguyên nét hồn nhiên, yêu đời. Những lá thư gửi về quê nhà hay những dòng nhật ký dán vội dưới ánh đèn dầu vẫn đong đầy hy vọng về ngày đất nước thống nhất, ước mơ giản dị về một gáo nước mát trưa hè hay một nhành hoa rừng cài trên mái tóc. hoảng 16 giờ 30 phút ngày 24 tháng 7 năm 1968, Tiểu đội 4 nhận lệnh khẩn cấp ra trận địa san lấp hố bom tại đoạn đường A2 để kịp thời mở lối cho đoàn xe quân sự sắp tiến vào Nam. Công việc gần hoàn thành thì bất ngờ một tốp máy bay B-52 của địch lao tới dội mưa bom thảm xuống đúng khu vực trận địa. Một quả bom định mệnh đã rơi ngay sát hầm trú ẩn, vùi lấp cả 10 cô gái dưới hàng ngàn khối đất đá khô khốc. Ngay khi tiếng bom vừa dứt, đồng đội gạt nước mắt, dùng cả cuốc xẻng lẫn đôi bàn tay rớm máu khẩn trương Đào bới. Lần lượt 9 cô gái được tìm thấy trong niềm đau thương vô hạn. Riêng Tiểu đội phó Hồ Thị Cúc vẫn bặt vô âm tín. Phải đến 3 ngày sau (ngày 26/07/1968), đồng đội mới tìm thấy chị nằm sâu trong hầm tròn, tay vẫn ôm chặt chiếc xẻng xúc đất. Mười cô gái ngã xuống khi tuổi đời còn quá ngây thơ, chưa một ai kịp lập gia đình. Sự hy sinh của các chị đã trở thành ngọn lửa bùng cháy, thôi thúc hàng vạn bước chân thanh niên xung phong tiến về tiền tuyến.