MƯỜI ĐÓA HOA BẤT TỬ NƠI TỌA ĐỘ LỬA NGÃ BA ĐỒNG LỘC
"Không có cái chết nào hóa thành bất tử, chỉ có những sự hy sinh tạc vào lịch sử một tượng đài." Nửa thế kỷ đã trôi qua, con đường mòn Hồ Chí Minh máu lửa năm xưa giờ đã trải nhựa thênh thang, nhưng khúc tráng ca về 10 cô gái thanh niên xung phong ngã xuống tại Ngã ba Đồng Lộc vào một chiều khói lửa tháng 7 năm 1968 vẫn vĩnh viễn thổn thức trong trái tim hàng triệu người Việt Nam.
Nằm trên dải đất miền Trung gầy guộc, Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) từng là "yết hầu" sinh tử - điểm thắt nút giao thông huyết mạch duy nhất chi viện cho chiến trường miền Nam. Nắm được vị trí tử huyệt này, đế quốc Mỹ đã điên cuồng trút xuống đây hàng vạn tấn bom đạn. Đồng Lộc bị cày nát, bầu trời không một ngày ngớt tiếng gầm rú của máy bay, mặt đất không một nhành cây ngọn cỏ nào còn nguyên vẹn. Kẻ thù muốn biến nơi đây thành "tọa độ chết", muốn chặn đứng mạch máu vận tải của quân và dân ta.
Thế nhưng, bão thép bạo tàn ấy đã vấp phải "bức tường thành" được xây bằng máu thịt và ý chí quật cường của những cô gái thanh niên xung phong Tiểu đội 4, Đại đội 552.
Mười cô gái – Võ Thị Tần, Hồ Thị Cúc, Võ Thị Hợi, Nguyễn Thị Xuân, Dương Thị Xuân, Trần Thị Rạng, Hà Thị Xanh, Nguyễn Thị Nhỏ, Võ Thị Hà, Trần Thị Hường – người lớn nhất 24 tuổi, người nhỏ nhất mới tròn 17. Cái tuổi thanh xuân đẹp nhất của đời người, thay vì áo hoa rực rỡ, các chị khoác lên mình bộ đồ thanh niên xung phong bạc màu khói bụi. Thay vì son phấn, mặt mũi các chị lấm lem bùn đất và thuốc súng. Ngày đêm, họ bám trụ tại tọa độ lửa, tay cuốc tay xẻng san lấp hố bom, rà phá bom nổ chậm, để "máu có thể đổ, nhưng đường không thể tắc".
Và rồi, buổi chiều định mệnh ngày 24/7/1968 ập đến. Sau trận bom tàn khốc lần thứ 15 trong ngày, một quả bom rơi trúng cửa hầm nơi các chị đang trú ẩn. Đất đá ầm ầm sụp xuống. Cả tiểu đội 10 người con gái ấy đã bị vùi lấp. Họ đã vĩnh viễn nằm lại trong lòng đất mẹ Đồng Lộc, thân xác hóa thành cát bụi, để lại những giấc mơ dang dở về ngày hòa bình, về một mái ấm gia đình. Câu chuyện về chị Hồ Thị Cúc bị kẹt lại ba ngày sau mới tìm thấy thi thể, với lời gọi nức nở "Cúc ơi... Em ở đâu?" của đồng đội, đến nay vẫn cứa vào lòng người một nỗi đau buốt nhói.
Mười cô gái ấy đã ngã xuống, nhưng con đường qua Đồng Lộc vẫn thông suốt. Họ đã lấy máu xương mình dải thành con đường chiến thắng, góp phần làm nên khúc khải hoàn ca vĩ đại của dân tộc. Đồng Lộc hôm nay đã phủ một màu xanh miên man của rừng thông. Những đóa hoa sim, hoa mua lại nở tím triền đồi. Mười ngọn nến lung linh đêm đêm vẫn thắp sáng bên khu mộ, như những ngôi sao nhỏ không bao giờ tắt, soi rọi cho ngàn sau về một thời máu và hoa bất tử.
