Mười đóa hoa bất tử ở Ngã ba Đồng Lộc
Mười cô gái thanh niên xung phong tại Ngã ba Đồng Lộc (Hà Tĩnh) là biểu tượng sáng ngời cho tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh". Giữa vùng đất được mệnh danh là "tọa độ chết", nơi mỗi mét vuông đất phải hứng chịu ít nhất 3 quả bom tấn, các chị đã viết nên bản anh hùng ca bất diệt bằng chính tuổi thanh xuân của mình.
Ngã ba Đồng Lộc năm 1968 là trọng điểm chi viện cho miền Nam. Mười cô gái Tiểu đội 4, Đại đội 552 đã kiên cường bám trụ giữ mạch máu giao thông. Tuổi đời từ 17 đến 24, tiểu đội trưởng là Võ Thị Tần.
Các chị san lấp hố bom, dò mìn và làm "cọc tiêu sống" mặc áo trắng, nắm tay đứng giữa bom đạn chỉ đường cho xe ra tiền tuyến. Dù hiểm nguy, họ vẫn lạc quan. Chị Tần viết thư cho mẹ: "Bom đạn của chúng có thể làm rung chuyển núi rừng nhưng không thể làm rung chuyển trái tim của chúng con."
Chiều 24/7/1968, trận bom thứ 15 dội xuống Đồng Lộc. Một quả bom rơi trúng cửa hầm nơi các chị trú ẩn. Hàng tấn đất đá vùi lấp mười cô gái. Chín người được tìm thấy ngay, riêng chị Hồ Thị Cúc đến ngày thứ ba mới thấy, hy sinh trong tư thế ngồi, mười đầu ngón tay bầm tím vì cố bới đất tìm đường sống.
Các chị ra đi khi tóc còn xanh, nhiều người chưa kịp yêu. Chị Tần gửi lại người bạn ấu thơ Nguyễn Đức Hồng lọn tóc thề như lời hẹn ước. Sau này, ông Hồng gìn giữ lọn tóc dưới khung ảnh thờ chị Tần tại nhà cho đến khi rời xa nhân thế.
Trước mười ngôi mộ trắng giữa rừng thông xanh, bao thế hệ người Việt đã về. Họ mang theo gương, lược, dầu gội, đặc biệt là những chùm bồ kết dâng lên các chị, mong gửi những món đồ "con gái" xinh xinh an ủi. Đồi Trọ Voi giờ phủ bóng cây xanh, hố bom xưa thành rừng tươi tốt – nhờ tuổi xuân của các chị và hàng nghìn thanh niên xung phong đã hóa thành linh khí nuôi dưỡng Đồng Lộc mãi nở hoa.
Mười cô gái Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành huyền thoại bất tử, minh chứng cho tinh thần yêu nước, ý chí kiên cường và lòng trung thành của tuổi trẻ Việt Nam. Ký ức về các chị mãi thiêng liêng trong lòng mỗi người dân đất Việt.
