Bài viết

MƯỜI HAI CÔ GÁI TRUÔNG BỒN – BẢN HÙNG CA NƠI “TÚI BOM” XỨ NGHỆ

Cao Bằng05/07/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, bên cạnh Ngã ba Đồng Lộc, Truông Bồn (xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An; nay thuộc xã Bạch Hà, tỉnh Nghệ An) là một trong những “tọa độ lửa” khốc liệt nhất trên tuyến đường chiến lược chi viện cho chiến trường miền Nam. Nơi đây đã chứng kiến sự hy sinh anh dũng của 13 thanh niên xung phong thuộc Đại đội 317, Đội 65, Tổng đội Thanh niên xung phong Nghệ An vào ngày 31 tháng 10 năm 1968. Trong đó có 12 người hy sinh, chỉ duy nhất một người sống sót.

Những năm 1967–1968, Truông Bồn là điểm nối quan trọng trên tuyến đường 15A. Đây là con đường vận chuyển bộ đội, lương thực, vũ khí từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường miền Nam. Nhận thấy tầm quan trọng của tuyến đường này, không quân Mỹ liên tục tập trung đánh phá với mật độ dày đặc. Có những ngày, hàng chục đợt máy bay gầm rú trên bầu trời, trút xuống hàng trăm quả bom, biến cả vùng đất thành một biển lửa.Giữa khói bom ấy, lực lượng Thanh niên xung phong vẫn kiên cường bám đường. Họ có nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa chữa cầu đường, dẫn xe qua trọng điểm và bảo đảm giao thông thông suốt. Công việc diễn ra chủ yếu vào ban đêm, nhưng bất kể ngày hay đêm, tiếng bom vẫn không ngừng vang lên.Đại đội 317 có một “Tiểu đội thép” gồm những chàng trai, cô gái tuổi đời chỉ mười tám, đôi mươi. Họ vừa rời ghế nhà trường, vừa chia tay gia đình để lên đường làm nhiệm vụ. Người thì còn dang dở ước mơ trở thành cô giáo, người mong sau chiến tranh sẽ trở về xây dựng quê hương, người đã hẹn ngày cưới với người yêu. Tất cả đều tạm gác hạnh phúc riêng để lựa chọn con đường cống hiến cho Tổ quốc.Rạng sáng ngày 31 tháng 10 năm 1968, chỉ vài giờ trước thời điểm Mỹ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc, đơn vị nhận lệnh khẩn trương san lấp hố bom cuối cùng để kịp thông đường cho đoàn xe quân sự. Ai cũng hiểu rằng đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, bởi nếu đường bị tắc, việc chi viện cho chiến trường sẽ bị ảnh hưởng.Các đội viên nhanh chóng lao ra mặt đường. Người cầm cuốc, người xúc đất, người đẩy xe cút kít. Mồ hôi hòa cùng bụi đất, nhưng không ai dừng tay. Khi công việc gần hoàn thành, bất ngờ nhiều máy bay Mỹ xuất hiện và ném bom xuống khu vực Truông Bồn.Một loạt bom rơi trúng nơi các thanh niên xung phong đang làm nhiệm vụ. Đất đá và khói lửa phủ kín cả đoạn đường. Đồng đội ở các vị trí lân cận lập tức chạy đến đào bới, tìm kiếm. Sau nhiều giờ, họ đau đớn xác nhận 12 đội viên đã anh dũng hy sinh, chỉ còn chị Trần Thị Thông sống sót dù bị thương nặng.Tin dữ lan về quê hương khiến nhiều gia đình lặng người trong đau xót. Có người mẹ mất con trai duy nhất, có người cha mãi mãi không chờ được ngày con trở về. Có đôi trai gái chỉ còn ít ngày nữa sẽ tổ chức đám cưới, nhưng chiến tranh đã khiến lời hẹn ước trở thành dang dở.Sự hy sinh của các thanh niên xung phong Truông Bồn đã trở thành biểu tượng của tinh thần “Sống bám cầu đường, chết kiên cường dũng cảm”. Chính nhờ sự cống hiến thầm lặng của họ mà những đoàn xe vẫn tiếp tục lăn bánh, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.Sau ngày đất nước thống nhất, Nhà nước đã truy tặng nhiều phần thưởng cao quý cho tập thể Đại đội 317 và các cá nhân có thành tích xuất sắc. Khu Di tích lịch sử quốc gia Truông Bồn ngày nay trở thành địa chỉ đỏ, nơi giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ trẻ. Hàng năm, hàng vạn đoàn viên, thanh niên, học sinh và du khách đến dâng hương, tưởng niệm những người đã ngã xuống.Điều làm nên sự bất tử của Truông Bồn không chỉ là những mất mát, mà còn là tinh thần lạc quan của những người trẻ. Trong những bức thư gửi về gia đình, họ vẫn kể về những buổi sinh hoạt văn nghệ, những tiếng cười sau giờ làm đường và niềm tin mãnh liệt rằng đất nước nhất định sẽ thống nhất.Đối với thanh niên hôm nay, câu chuyện Truông Bồn là lời nhắc nhở sâu sắc về giá trị của hòa bình. Những con đường rộng mở, những cây cầu kiên cố và cuộc sống bình yên hôm nay đều được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả máu của biết bao thế hệ đi trước.Mười hai người con của Truông Bồn đã khép lại tuổi xuân nơi “túi bom” khốc liệt, nhưng họ đã mở ra con đường của độc lập, tự do và thống nhất cho dân tộc. Tên tuổi của họ sẽ mãi được Tổ quốc ghi công, trở thành ngọn lửa truyền thống soi sáng con đường của các thế hệ thanh niên Việt Nam hôm nay và mai sau.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
MƯỜI HAI CÔ GÁI TRUÔNG BỒN – BẢN HÙNG CA NƠI “TÚI BOM” XỨ NGHỆ | Câu chuyện thời hoa lửa