Mười Hương - Người thầy trong ngành tình báo

Trong số các cán bộ công an chi viện cho chiến trường miền nam, không thể không nhắc đến người thầy tình báo vĩ đại Mười Hương, người đã đào tạo ra

những điệp viên lùng lẫy nhu: Phạm Xuân Ấn, Phạm Ngọc Thảo, Vũ Ngọc Nhạ, Lê Hữu Thúy...

Theo Thiếu tướng Phan Văn Lai, đông chí Mười Hương tên thật là Trân Ngọc Ban, quê ở Vụ Băn, Binh Lục, Hà Nam (cũ), tham gia cách mạng năm 1937 trong đoàn Thanh niên Dân chủ Phản để, từng bị Pháp bắt bỏ từ khi còn vị thành niên tại Hà Nội.

Năm 1943-1945, đồng chí công tác tại Đội trực thuộc Thường vụ Trung ương - Tổ chức tiền thân của ngành công an sau này, làm việc trực tiếp với đồng chí Trường Chinh.

Năm 1954, đất nước chia cắt hai miền, đồng chí được Hồ Chủ tịch giao nhiệm vụ chi viện vào Ban Địch tình xứ ủy Nam Bộ, lãnh đạo một số đầu mối mạng tưới tình báo. Hoạt động được 4 năm, đến năm 1958 ông bị bắt giam cầm tại nhà tù "Chiến hầm" ở Huế. Đây được mệnh danh là "địa ngục trần gian", nơi rất nhiều cân bộ cách mạng của ta bị giam giữ và hy sinh anh dũng Trong suốt 6 năm, dù bị kẻ thù dùng đủ mọi thủ đoạn, bị đối xử tàn bạo, từng ngồi đối chất với ba anh em Ngô Đình Diệm, Ngô Đinh Nhu và Ngô Đình Cần nhưng nhà tình báo Mười Hương đã không để kẻ địch moi được bất kỳ thông tin nào về nội bộ lực lượng cách mạng.

Theo Anh hùng Phan Văn Lai, khi bị bắt, đồng chí Mười Hương luôn kiên định và nói rõ, nói thẳng vào mặt kẻ thù: "Người cách mạng bị bắt có ba việc không làm: Không khai báo, không nói xấu cách mạng, không nói xấu Chinh phủ Cụ Hồ... còn các ông muốn làm gì thì làm". Bị bắt và xác định "chắc chết thôi" nhưng đồng chí Mười Hương quan niệm có chết cũng phải thật "thanh thăn và trong sáng

Theo những tài liệu ghi chép và theo chính lời kể của đồng chi Mười Hương sau này, trong những cuộc đấu trí trong nhà tù, nhất là khi ké thủ đã biết rõ về minh, thì không có cách nào tốt hơn là phải đầu trí trực diện và phải kiên trung, sáng suốt trước mọi cạm bẫy mà chúng đặt ra.

Nhìn lại cuộc đời tù đày, đầu trí căng thẳng trong tù, nhất là thời kỳ 6 năm bị giam giữ ở Huế, lại càng thấy rõ tấm lòng trung trực, sắt son của người anh hùng

Mười Hương. Với phẩm chất đạo đức cao đẹp và trí tuệ ưu tú, đồng chí không chỉ là biểu tượng về người thầy, người anh hùng của ngành tình báo công an mà còn là biểu tượng, niềm tự hào của cả đất nước, sự ngỡ ngàng, khâm phục của kẻ thù.