MƯỜI MẪN — NGƯỜI ĐÀN BÀ GIẢ TRAI NĂM NĂM, THIẾU TÁ CHỈ HUY, MẸ CỦA ĐỨA TRẺ CỨU TỪ BỤNG NGƯỜI CHẾT BOM

MƯỜI MẪN — NGƯỜI ĐÀN BÀ GIẢ TRAI NĂM NĂM, THIẾU TÁ CHỈ HUY, MẸ CỦA ĐỨA TRẺ CỨU TỪ BỤNG NGƯỜI CHẾT BOM

Năm 1944, một cô gái 17 tuổi ở Giồng Riềng, Rạch Giá cắt tóc ngắn, dang nắng cho da đen sậm, tập hút thuốc rê, tập huýt sáo, tập đá banh — và tập cả những điều khó nói hơn — để trở thành một người con trai đủ thuyết phục để nhập ngũ. Năm năm sau, khi sự thật bại lộ trên chiến trường, cả trung đoàn ngã ngửa: người lính mưu trí, gan dạ họ quen biết suốt năm năm là một phụ nữ. Trần Quang Mẫn — tên thật là Trần Thị Sáu — người duy nhất trong lịch sử Quân đội Nhân dân Việt Nam cải nam trang nhập ngũ, và ba mươi năm sau trở thành Thiếu tá Tiểu đoàn trưởng.

Trần Thị Sáu sinh năm 1926 trong một gia đình trung nông ở xã Vĩnh Thạnh, huyện Giồng Riềng. Năm 1944, lần đầu trốn nhà đi theo Vệ quốc đoàn, bà bị cha cầm dao chặt hết mái tóc dài chấm eo. Lần thứ hai bị cha cầm dao đuổi theo, dọa tự sát nếu con bỏ đi. Nhưng càng bị ngăn, bà càng quyết. Thấy không lay chuyển được, người cha lặng lẽ buông tay. Bà bỏ chữ "Thị" trong tên, thêm chữ "Quang" — thành Trần Quang Mẫn — rồi bước vào cuộc chiến.

Để giữ vỏ bọc con trai trong suốt năm năm, bà phải sống một cuộc đời đôi không thể kể hết nhọc nhằn. Mỗi kỳ hành quân phải uống thuốc để ngăn chu kỳ phụ nữ. Mỗi lần tắm phải bơi qua sông, lặn một hơi, tìm chỗ kín, rồi bơi trở lại như không có gì. Bà kể: [trích dẫn minh hoạ] "Đánh giặc không cực nhưng để giữ mình là con trai quả là quá sức đối với tôi!" Và bà đã làm được — đến mức một cô gái Khmer đem lòng yêu "anh" Mẫn đẹp trai.

Sự thật chỉ bại lộ khi bà tình cờ gặp lại người đã hứa hôn — anh Nguyễn Văn Bé — trên chiến trường. Đơn vị đứng ra tổ chức đám cưới. Bảy ngày hạnh phúc rồi anh trở về đơn vị. Đứa con trai duy nhất Nguyễn Quốc Hưng ra đời năm 1952. Vài tháng sau, anh Bé hy sinh trong trận tiêu diệt đồn Chàm Chệt. Bà gửi Quốc Hưng cho ông bà ngoại, quay về chiến đấu.

Quốc Hưng lớn lên giống cha mẹ ở cái tính gan dạ, lém lỉnh. Năm 11 tuổi, cậu trốn nhà lên tỉnh đội xin làm liên lạc — không thuyết phục được, cán bộ đành cho vào đội U Minh 10. Năm 15 tuổi, Quốc Hưng hy sinh trong trận càn ở Bưng Đế – Gò Quao. Người con trai duy nhất — đứa trẻ bà sinh ra trong chiến tranh và gửi đi từ khi còn đỏ hỏn — không trở về.

Trước đó, năm 1958, bà đã bị bắt sau khi nhận nhiệm vụ trừ khử tên ác ôn Lâm Quang Phòng — một trong "bảy người hùng chống cộng miền Tây" khét tiếng của chế độ Diệm. Bà giả làm người giúp việc, đợi đến lúc tên Phòng nằm lim dim trên võng sau bữa tiệc, thừa lúc bảo vệ quay ra, rút dao chém vào cổ. Chiếc áo dày của hắn làm lưỡi dao trượt, hắn không chết. Bà bị bắt, bị kết án 12 năm — sau khi chống án còn 7 năm tù khổ sai cộng 5 năm biệt xứ. Qua Rạch Giá, Chương Thiện, Tân Hiệp, Chí Hòa, Côn Đảo — tra tấn, dụ dỗ, đủ thứ — bà không khuất phục. Cuối năm 1966, giặc phải thả bà.

Năm 1974, Thiếu tá Trần Quang Mẫn làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 20, Quân khu 9. Trong một trận oanh tạc, khi tiếng bom vừa ngớt, bà lên khỏi hầm và phát hiện một thiếu phụ mang thai vừa chết bom — thai nhi trong bụng còn thoi thóp. Bà dùng dao găm rạch bụng người mẹ, cứu ra một bé gái. Bà đặt tên cháu là Ngọc Hân, nhận làm con nuôi. Đứa trẻ được kéo ra từ bụng người chết trở thành nguồn an ủi cuối đời của bà — người đàn bà đã mất chồng, mất con trai, và không ngừng đi về phía trước.

Tháng 12-1994, Nhà nước phong tặng bà danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam Anh hùng. Hiện bà sống cùng con gái Ngọc Hân tại quận Tân Phú, TP.HCM — đôi mắt vẫn còn ánh lên nét tinh anh của người chỉ huy, dù lưng đã còng và những vết tra tấn năm xưa vẫn hành hạ mỗi khi trái gió trở trời.