Mười một cô gái Sông Hương – những bông hoa kiên cường giữa mùa Xuân Mậu Thân
Năm 1967, một tiểu đội gồm 11 cô gái trẻ ở Huế được thành lập để làm nhiệm vụ nắm tình hình, dẫn đường, tải thương và hỗ trợ bộ đội chiến đấu. Hầu hết các chị mới ở tuổi mười tám, đôi mươi. Trong những ngày Xuân Mậu Thân 1968, 11 cô gái Sông Hương đã dẫn các cánh quân tiến vào thành phố Huế, trực tiếp chiến đấu, tải thương và bám trụ giữa bom đạn. Bốn người trong tiểu đội đã anh dũng hy sinh. Những người còn sống, trong đó có bà Hoàng Thị Nở, mang theo ký ức về đồng đội suốt nhiều thập kỷ. Câu chuyện của họ trở thành một biểu tượng về tuổi trẻ Huế trong những năm tháng chiến tranh.
uối năm 1967, khi cuộc chiến đang bước vào giai đoạn ác liệt, 11 cô gái trẻ của vùng đất Huế được tập hợp thành một tiểu đội nữ vũ trang. Các chị tuổi đời còn rất trẻ, phần lớn chỉ khoảng 18–20 tuổi.
Tiểu đội trưởng là Phạm Thị Liên, tiểu đội phó là Đỗ Thị Cúc. Cùng với các đồng đội Nguyễn Thị Hoa, Hoàng Thị Sáu, Hoàng Thị Nở, Chế Thị Mừng, Hoàng Thị Xuân, Đỗ Thị Hoa, Nguyễn Thị Hợi, Nguyễn Thị Diên và Nguyễn Thị Xinh (Xê), các chị được giao nhiệm vụ dẫn đường, đưa đón bộ đội, tải thương và nắm tình hình địa bàn.
Đêm 30 Tết Mậu Thân năm 1968, khi tiếng súng Tổng tiến công vang lên tại Huế, 11 cô gái được chia thành ba tổ để dẫn ba cánh quân tiến vào thành phố. Các chị vốn thông thuộc từng con đường, ngõ phố nên đã giúp bộ đội tiếp cận các mục tiêu.
Khi quân đối phương tổ chức phản công bằng xe tăng, thiết giáp và máy bay, nhiệm vụ của các cô gái không còn chỉ là dẫn đường và tải thương. Họ trực tiếp cầm súng chiến đấu, lợi dụng nhà dân, đường phố và địa hình quen thuộc để tổ chức đánh trả.
Sau này, bà Hoàng Thị Nở, một trong những người còn sống của tiểu đội, kể lại những ký ức về những ngày chiến đấu năm ấy. Bà nhớ những ngày Tết đặc biệt của tuổi trẻ: Huế rét và mưa phùn, nhưng các chị vẫn ăn Tết ngay trên công sự, giữa khói thuốc súng; người dân trong phố mang bánh Tết và lương thực ra tiếp tế cho bộ đội.
Có những người đồng đội đã không trở về. Trong chiến dịch Mậu Thân, bốn cô gái của tiểu đội đã anh dũng hy sinh. Những người còn lại tiếp tục chiến đấu trong suốt nhiều ngày đêm ác liệt.
Ký ức về đồng đội của bà Hoàng Thị Nở cũng khiến người nghe xúc động. Trong những giờ phút sinh tử, các cô gái động viên nhau phải chiến đấu đến cùng. Có người còn căn dặn đồng đội rằng nếu mình hy sinh, hãy nói với mẹ rằng mình đã đi ra Bắc để người mẹ bớt đau lòng.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Sau 26 ngày đêm chiến đấu, sự hy sinh và lòng dũng cảm của 11 cô gái Sông Hương đã được ghi nhận. Tiểu đội được Bác Hồ gửi thơ khen và được trao tặng cờ mang dòng chữ “Mười một nữ tự vệ dũng cảm của thành phố Huế 1968”.
Ý nghĩa câu chuyện
Câu chuyện 11 cô gái Sông Hương là câu chuyện về một thế hệ thanh niên đã đặt tuổi xuân của mình vào những năm tháng chiến tranh. Họ vốn là những cô gái bình dị của xứ Huế, nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã trở thành những chiến sĩ gan dạ, sẵn sàng đối mặt với hiểm nguy.
Qua lời kể của nhân chứng Hoàng Thị Nở, những ký ức về đồng đội không chỉ là ký ức chiến tranh mà còn là lời nhắc nhở thế hệ trẻ hôm nay về lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, sự hy sinh và giá trị của hòa bình.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, những “bông hoa” năm nào của Sông Hương vẫn được nhắc nhớ như một phần của lịch sử hào hùng của tuổi trẻ Huế trong mùa Xuân Mậu Thân 1968.
