"Muỗi Sài Gòn ghê quá anh ơi!" - đêm đầu tiên tại Dinh Độc Lập

Giữa giờ phút lịch sử trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975, Thượng tướng Hoàng Cầm, khi đó là Tư lệnh Quân đoàn 4, không chỉ chứng kiến thời khắc toàn thắng của dân tộc, mà còn trải qua một đêm đặc biệt ngay tại nơi từng là trung tâm quyền lực của chính quyền Sài Gòn. Đêm đó, Tư lệnh Hoàng Cầm cùng Chính ủy Hoàng Thế Thiện của Quân đoàn 4 nằm bên nhau trò chuyện ngoài hiên Dinh Độc Lập, không có mùng mền, chiếu gối gì cả. Muỗi bay vo ve đốt đỏ cả người, Tư lệnh đã đùa với Chính ủy: "Muỗi Sài Gòn ghê quá anh ơi!". Hoàng Thế Thiện vốn là bạn chiến đấu với ông từ thời ở Chiến khu Việt Bắc, cùng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ trước đó nhiều năm.

Sau chiến thắng ấy, ông được cử làm Phó Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định. Năm 1978, khi chiến tranh biên giới Tây Nam nổ ra, ông được cử làm chỉ huy lực lượng Quân đoàn 4 tấn công vào hoàng cung Campuchia, góp phần tiêu diệt chế độ Khơme Đỏ. Từ tháng 3 năm 1977 đến tháng 1 năm 1981, ông tiếp tục giữ chức Tư lệnh kiêm Chính ủy Quân đoàn 4, và từ 1982 đến 1986 là Tư lệnh Quân khu 7. Từ 1987 đến 1992, ông giữ chức Tổng Thanh tra Quân đội, trước khi nghỉ hưu.

Ông lâm trọng bệnh nhiều năm và mất ngày 19 tháng 8 năm 2013 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Khi ở giữa tuổi bảy mươi, ông từng nói với người viết hồi ký về mình rằng sẽ cố gắng sống đến ngoài tám mươi là tốt rồi, nhưng ông đã sống lâu hơn thế và tiếp tục làm được nhiều việc có ích cho đất nước trong những năm cuối đời. Cuộc đời và sự nghiệp của ông đã trở thành một phần trong lịch sử của Quân đoàn 4 nói riêng và lịch sử quân sự Việt Nam hiện đại nói chung.