Mười tám tuổi và những trận địa (1)
Mười tám tuổi và những trận địa
Mùa hè năm 1972, khi những cánh phượng vĩ cuối cùng của tuổi học trò vừa rụng xuống sân trường Chu Văn An, Kiên và nhóm bạn cùng lớp không cầm trên tay tờ giấy báo nhập học đại học, mà là lệnh tổng động viên. Ở tuổi mười tám, cái tuổi lẽ ra đang mơ mộng về những giảng đường, họ lại khoác lên mình bộ quân phục rộng thùng thình, tay chai sần vì vác những hòm đạn nặng trĩu tại một trận địa cao xạ bên bờ sông Đuống.
1. Phép thử đầu đời dưới làn chớp đạnTrận địa của Kiên nằm sát một khu sơ tán của trẻ em ngoại thành. Đêm đầu tiên trực chiến trong chiến dịch 12 ngày đêm "Điện Biên Phủ trên không", bầu trời không có sao, chỉ có ánh đèn pha quét dọc ngang và tiếng còi báo động xé lòng. Kiên nằm trong công sự, tim đập thình thịch như muốn nhảy ra khỏi lồng ngực. Cậu nhớ mẹ, nhớ mùi cơm mới, và nhớ cả tà áo dài trắng của cô bạn lớp trưởng ngày chia tay.— "Sợ không Kiên?" – Lâm, cậu bạn thân nhất hỏi nhỏ giữa tiếng động cơ máy bay gầm rú.
— "Sợ chứ. Nhưng nhìn khẩu pháo kiêu hãnh thế kia, mình không cho phép mình hèn nhát trước mặt lũ giặc trời."Mười tám tuổi, họ học cách nén nỗi sợ vào trong để đôi tay chắc chắn trên tay quay pháo, để đôi mắt rực sáng nhìn thẳng vào luồng đạn của kẻ thù.2. Lửa thử vàng, tuổi trẻ thử sứcTrận đánh thực sự ập đến vào một đêm rực lửa. Máy bay B-52 trút bom rải thảm, mặt đất rung chuyển như muốn vỡ vụn. Một quả bom nổ gần công sự khiến Kiên bị hất văng, tai ù đặc. Khi lồm cồm bò dậy, cậu thấy Lâm đang nén đau, một tay giữ vết thương ở bả vai, tay kia vẫn cùng đồng đội nạp đạn vào mâm pháo 57mm."Bắn! Nhắm thẳng quân thù mà bắn!" – Tiếng hô của khẩu đội trưởng vang lên giữa tiếng nổ chát chúa.Kiên lao về phía mâm pháo. Trong khoảnh khắc ấy, cậu không còn là cậu học sinh thư sinh hay làm thơ nữa. Cậu là một pháo thủ, một người lính thực thụ. Những hòm đạn nặng nề giờ nhẹ bẫng trong tay. Mười tám tuổi, trận địa đã dạy họ rằng: Hòa bình không phải là thứ có sẵn, nó được đổi bằng mồ hôi và cả máu của những người trẻ tuổi sẵn sàng thanh xuân gieo hạt hy vọng.3. Khát vọng xanh trên màu áo línhTrận đánh kết thúc, bầu trời Hà Nội trở lại sự tĩnh lặng đáng sợ. Kiên nhìn xuống bàn tay dính đầy mỡ súng và đất cát, rồi nhìn sang Lâm. Họ nhìn nhau cười, một nụ cười rạng rỡ của những người vừa chiến thắng cái chết. Dưới chân bệ pháo, Kiên nhặt một mảnh xác máy bay vừa rơi, cẩn thận khắc lên đó con số 18.Đó là dấu mốc của sự trưởng thành, của một thế hệ mười tám tuổi sẵn sàng gác lại bút nghiên để bảo vệ bầu trời Tổ quốc. Nhiều năm sau, khi tóc đã bạc, Kiên vẫn thường kể cho cháu mình nghe về Thời hoa lửa ấy. Ông bảo rằng: "Mười tám tuổi của ông không có hội hoa, nhưng có trận địa rực rỡ lý tưởng sống. Đó là quãng thời gian đẹp nhất, vì ông đã sống không hổ thẹn với đất nước."
— "Sợ chứ. Nhưng nhìn khẩu pháo kiêu hãnh thế kia, mình không cho phép mình hèn nhát trước mặt lũ giặc trời."Mười tám tuổi, họ học cách nén nỗi sợ vào trong để đôi tay chắc chắn trên tay quay pháo, để đôi mắt rực sáng nhìn thẳng vào luồng đạn của kẻ thù.2. Lửa thử vàng, tuổi trẻ thử sứcTrận đánh thực sự ập đến vào một đêm rực lửa. Máy bay B-52 trút bom rải thảm, mặt đất rung chuyển như muốn vỡ vụn. Một quả bom nổ gần công sự khiến Kiên bị hất văng, tai ù đặc. Khi lồm cồm bò dậy, cậu thấy Lâm đang nén đau, một tay giữ vết thương ở bả vai, tay kia vẫn cùng đồng đội nạp đạn vào mâm pháo 57mm."Bắn! Nhắm thẳng quân thù mà bắn!" – Tiếng hô của khẩu đội trưởng vang lên giữa tiếng nổ chát chúa.Kiên lao về phía mâm pháo. Trong khoảnh khắc ấy, cậu không còn là cậu học sinh thư sinh hay làm thơ nữa. Cậu là một pháo thủ, một người lính thực thụ. Những hòm đạn nặng nề giờ nhẹ bẫng trong tay. Mười tám tuổi, trận địa đã dạy họ rằng: Hòa bình không phải là thứ có sẵn, nó được đổi bằng mồ hôi và cả máu của những người trẻ tuổi sẵn sàng thanh xuân gieo hạt hy vọng.3. Khát vọng xanh trên màu áo línhTrận đánh kết thúc, bầu trời Hà Nội trở lại sự tĩnh lặng đáng sợ. Kiên nhìn xuống bàn tay dính đầy mỡ súng và đất cát, rồi nhìn sang Lâm. Họ nhìn nhau cười, một nụ cười rạng rỡ của những người vừa chiến thắng cái chết. Dưới chân bệ pháo, Kiên nhặt một mảnh xác máy bay vừa rơi, cẩn thận khắc lên đó con số 18.Đó là dấu mốc của sự trưởng thành, của một thế hệ mười tám tuổi sẵn sàng gác lại bút nghiên để bảo vệ bầu trời Tổ quốc. Nhiều năm sau, khi tóc đã bạc, Kiên vẫn thường kể cho cháu mình nghe về Thời hoa lửa ấy. Ông bảo rằng: "Mười tám tuổi của ông không có hội hoa, nhưng có trận địa rực rỡ lý tưởng sống. Đó là quãng thời gian đẹp nhất, vì ông đã sống không hổ thẹn với đất nước."
