MƯỜNG HUM – ĐẤT KHÔNG CHỊU KHUẤT

Đầu tháng Giêng năm 1887, một tiểu đoàn Pháp kéo lên Mường Hum. Chúng đi thành hàng dài, súng ống sáng loáng, giày đinh giẫm nát cả đường rừng.

Chúng tôi biết không thể đối đầu trực diện. Các thủ lĩnh nghĩa quân quyết định rút tạm khỏi Mường Hum, giữ người, giữ lực lượng. Nhưng rút lui không có nghĩa là bỏ chạy.

Tôi cùng anh em phục kích trên con dốc đá dẫn vào bản. Khi toán lính Pháp đi qua, đá từ trên cao lăn xuống, súng kíp đồng loạt nổ. Chỉ trong chốc lát, chúng đã hoảng loạn. Nhưng rồi súng đại bác đáp trả, rừng núi rung chuyển.

Chúng tôi rút vào rừng sâu. Đêm xuống, Mường Hum chìm trong lửa và khói. Giặc chiếm được bản, nhưng chúng không bao giờ ngủ yên. Vì chúng biết, trong từng tán rừng, từng khe núi, nghĩa quân vẫn đang dõi theo.