Nhân chứng trực tiếp tham gia các sự kiện lịch sử

Mưu kế cướp kho lương trên đảo Vân Đồn - NCET

Đang chịu án phạt, ông xin cầm quân chuộc tội, phục kích đánh chìm toàn bộ đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ, triệt tiêu đường sống của quân Nguyên Mông.

Ninh Bình30/04/2026Nguyễn Phạm Ngọc Kim (Đoàn trường cao đẳng Kinh tế và công nghệ Nam Định)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Mưu Kế Cướp Kho Lương Vân Đồn - Cú Đánh Chí Mạng Vào Dạ Dày Quân Địch

Trong bản anh hùng ca ba lần đánh thắng quân Nguyên Mông của dân tộc Đại Việt, có những chiến công rực rỡ chém tướng đoạt cờ, nhưng cũng có những chiến công thầm lặng hơn mà mang sức nặng định đoạt cả một vương triều. Trận thủy chiến Vân Đồn năm 1287 do Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư chỉ huy chính là một chiến công như thế. Bằng mưu trí trác tuyệt, ông đã biến sóng nước Vân Đồn thành mồ chôn hàng vạn thạch lương, giáng một đòn chí mạng cắt đứt hoàn toàn con đường sống của đội quân xâm lược hùng mạnh nhất thế giới.

Trần Khánh Dư sinh năm 1240, quê ở Lệnh đô Hải Ấp (Chí Linh, Hải Dương ngày nay). Ông vốn là một viên ngọc sáng của triều Trần, từng được vua Trần Thánh Tông nhận làm con nuôi vì tài lược xuất chúng. Thế nhưng, vì vướng vào một trọng tội chốn cung đình, ông bị tước hết mọi chức tước, tịch thu gia sản, phải lui về quê nhà làm nghề bán than độ nhật. Tưởng chừng cuộc đời của bậc kỳ tài ấy sẽ mãi chìm khuất dưới lớp bụi than đen đúa, nhưng vận mệnh non sông ngả nghiêng đã gọi tên ông một lần nữa.

Năm 1287, đế chế Nguyên Mông mang 50 vạn quân sang xâm lược Đại Việt lần thứ ba. Rút kinh nghiệm từ hai lần thất bại trước vì đói khát, lần này, giặc cẩn thận chuẩn bị một hạm đội chở lương thảo khổng lồ do Trương Văn Hổ chỉ huy, đi theo đường biển để tiếp ứng cho đạo quân đất liền của Thoát Hoan. Giữa lúc triều đình đang cần người tài, vua Trần đã gác lại án cũ, phục chức cho Trần Khánh Dư, giao phó trọng trách trấn giữ vùng biển Đông Bắc. Thế nhưng, trong trận giao phong đầu tiên, do lực lượng địch quá đông, Trần Khánh Dư đã để vuột mất đội thuyền chiến tiên phong của Ô Mã Nhi. Vua Trần giận dữ sai người cầm gươm đến hỏi tội. Trước lằn ranh sinh tử, vị tướng từng mang án phạt ấy không hề run sợ, mà hiên ngang xin khất vài ngày để "lập công chuộc tội".

Bằng nhãn quan quân sự thiên tài, Trần Khánh Dư nhận ra rằng: Ô Mã Nhi đi trước chỉ là đội hộ tống, thứ cốt lõi và cũng là tử huyệt của giặc chính là đoàn thuyền lương nặng nề của Trương Văn Hổ đang lạch cạch đi phía sau. Ông lập tức hạ lệnh cho quân sĩ ém nhẹm quân cơ, giăng sẵn một mẻ lưới khổng lồ giữa mê cung núi đá của vùng biển Vân Đồn (Quảng Ninh ngày nay).

Khi đoàn thuyền chở đầy vạn thạch lương thảo của Trương Văn Hổ ỷ y tiến vào vùng biển Vân Đồn mà không có quân tiên phong bảo vệ, chúng đã lọt thỏm vào chiếc bẫy tử thần. Từ những eo hẻm vắng lặng, chiến thuyền Đại Việt bất thần đổ ra như nước vỡ bờ. Trần Khánh Dư đứng trên mũi thuyền, vung gươm đốc thúc ba quân đánh nhào tới. Những chiếc thuyền lương của nhà Nguyên to lớn, nặng nề bỗng chốc trở thành những bia đỡ đạn khổng lồ, di chuyển cục mịch giữa vòng vây thoắt ẩn thoắt hiện của thủy quân nhà Trần.

Tên tẩm lửa xé toạc màn sương, cắm phập vào buồm giặc. Lửa bén vào gỗ, bén vào những bao lương thảo khô rang, bùng lên dữ dội. Cả vùng biển Vân Đồn rực sáng trong ngọn lửa căm hờn. Trương Văn Hổ hoảng loạn chống đỡ rồi đành vứt bỏ toàn bộ lương thảo, nhảy sang chiếc thuyền nhỏ chạy thục mạng về đảo Hải Nam. Gần 100 chiếc thuyền lương bị đánh chìm và thiêu rụi, một số lượng lớn khí giới và lương thực rơi vào tay quân ta.

Nếu như những nhát chém trên chiến trường làm tổn hao sinh lực địch, thì ngọn lửa ở Vân Đồn đã trực tiếp bóp nghẹt dạ dày của 50 vạn quân Nguyên Mông. Không có lương thực, đạo quân khổng lồ của Thoát Hoan dẫu hung hãn đến mấy cũng nhanh chóng biến thành một đội quân rệu rã, đói khát và tuyệt vọng. Trận Vân Đồn chính là bước ngoặt quyết định, đẩy quân giặc vào thế buộc phải rút lui để rồi chuốc lấy thảm bại lịch sử trên sông Bạch Đằng sau đó.

Câu chuyện về Nhân Huệ vương Trần Khánh Dư để lại một bài học vô giá về cách dùng người của vương triều Trần: Dám tin tưởng và trao cơ hội cho người có lỗi lầm để họ chuộc tội bằng chiến công. Từ một kẻ bán than mang trọng án, ông đã đứng lên rũ bùn chói lòa, tạc vào lịch sử một nghệ thuật chiến tranh đỉnh cao. Sự mưu trí và lòng dũng cảm của vị tướng quê Hải Dương sẽ mãi mãi là ngọn đuốc sáng rực, thắp lên niềm tự hào bất diệt trong dòng chảy oai hùng của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn
Mưu kế cướp kho lương trên đảo Vân Đồn - NCET | Câu chuyện thời hoa lửa