Năm căn hầm bí mật trong khu vườn mẹ Thứ

Khu vườn nhỏ ở Thanh Quýt của mẹ Nguyễn Thị Thứ từng có 5 hầm bí mật nuôi giấu cán bộ, du kích suốt những năm đen tối nhất.

Ít ai biết rằng, phía sau nỗi đau mất 12 người thân, mẹ Nguyễn Thị Thứ còn là một "chiến sĩ" thực thụ của lòng dân Điện Bàn. Trong khu vườn nhà mẹ ở thôn Thanh Quýt từng có tới 5 căn hầm bí mật, được mẹ và người con gái đầu – bà Lê Thị Trị – ngày đêm canh giữ, che chở cho cán bộ, bộ đội, du kích Quân Giải phóng hoạt động trong vùng địch kiểm soát.

Ban ngày, mẹ thả bò ăn cỏ quanh vườn để quan sát động tĩnh; chuồng bò, đống rơm, bụi chuối đều là nắp hầm ngụy trang. Khi êm, mẹ mở hé nắp hầm cho anh em lên hít thở; khi địch càn, mẹ điềm nhiên ngồi sàng gạo, băm rau ngay trên miệng hầm, đánh lạc hướng những con mắt cú vọ. Hàng trăm lượt cán bộ, du kích đã được khu vườn của mẹ chở che an toàn qua các đợt càn quét, vây ráp ác liệt nhất.

Bữa cơm độn khoai của gia đình luôn sẻ nửa cho những người dưới hầm. Các con của mẹ cũng từ những căn hầm ấy mà lần lượt ra đi theo cách mạng, rồi lần lượt không về.

Khu vườn – căn nhà của mẹ nay trở thành di tích lịch sử văn hóa, nơi du khách lặng người trước một chân lý giản dị: thành đồng Tổ quốc được xây từ những khu vườn, những góc bếp và trái tim người mẹ như thế.