Nắm cơm muối mè

Bối cảnh: Bác Ái | Thời gian: kháng chiến chống Mỹ

Ngày ấy, ở Bác Ái, kháng chiến chống Mỹ là quãng thời gian mà mỗi người dân đều phải học cách sống cùng gian khó. Một bà mẹ chia phần cơm ít ỏi cho người đi công tác. Người dân nơi đây hiểu rằng trong chiến tranh, một nắm gạo, một chiếc gùi, một con đường hay một lời báo tin đúng lúc đều có thể trở thành sự giúp đỡ quý giá. Nhân vật chính âm thầm làm phần việc của mình. Có khi là mang thư, có khi đưa thuốc, có khi sửa một chiếc xe, cũng có khi chỉ là nấu thêm nồi cơm cho người khách lạ. Mỗi việc đều được làm bằng sự cẩn trọng. Đêm ấy, sau khi hoàn thành nhiệm vụ, người ấy ngồi bên bếp lửa. Ngoài kia là tiếng gió, tiếng côn trùng và những bước chân xa dần. Không ai biết ngày mai sẽ ra sao. Nhưng ai cũng tin rằng quê hương rồi sẽ có ngày bình yên. Nhiều năm sau, khi những con đường đã rộng hơn và những mái nhà đã khang trang hơn, ký ức ấy vẫn được kể lại. Nó nhắc thế hệ sau rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những người cầm súng, mà còn bởi hàng vạn người dân lặng thầm giữ cho cuộc sống không tắt. Những năm tháng ấy đã qua, nhưng ký ức vẫn ở lại trong địa danh, trong gia đình và trong câu chuyện truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.