Nắm cơm nguội giữa đường tải thương

Cựu quân nhân Nguyễn Kiến Đào kể rằng những năm ở chiến trường Kon Tum, có những bữa ăn ông nhớ suốt đời không phải vì ngon, mà vì được ăn giữa lúc tưởng như đã kiệt sức. Sau trận giải phóng Đắc Tô – Tân Cảnh năm 1972, công việc tải thương diễn ra liên tục. Các y sĩ không chỉ điều trị tại lán quân y mà còn phải theo những tổ cáng băng rừng đón thương binh từ tuyến trước đưa về. Có lần ông Đào cùng một tổ tải thương đi suốt từ chiều tới gần sáng hôm sau. Đường rừng mùa mưa trơn trượt, cáng thương nặng, lại phải tránh máy bay địch nên mọi người gần như không được nghỉ. Có đoạn dốc cao, bốn người khiêng cáng phải thay nhau ghì từng bước để khỏi trượt xuống suối. “Đi đến mức chân không còn cảm giác nữa,” ông nhớ lại. Gần nửa đêm, cả tổ dừng chân nghỉ tạm dưới một gốc cây lớn. Ai cũng mệt lả và đói cồn cào. Một chiến sĩ tải thương lục trong ba lô lấy ra mấy nắm cơm nguội đã cứng lại từ chiều. Không có thức ăn gì thêm ngoài ít muối vừng gói trong lá chuối. Mọi người chia nhau từng miếng cơm nhỏ trong bóng tối. Ông Đào cười:
“Cơm cứng đến mức phải nhúng nước mới ăn được.” Đúng lúc ấy, người thương binh nằm trên cáng khẽ nói:
“Các anh ăn đi, tôi chưa đói.” Cả tổ im lặng vài giây. Ai cũng biết anh đang đau và mệt đến mức nuốt không nổi. Một chiến sĩ trẻ liền bóp nhỏ nắm cơm rồi đưa tận miệng cho thương binh:
“Ăn chút lấy sức còn về quân y.” Người bị thương cố cười rồi ăn từng miếng rất chậm. Ông Đào bảo đó là hình ảnh khiến ông xúc động mãi không quên. Giữa rừng sâu, trong bom đạn và thiếu thốn, những người lính vẫn nhường nhau từng ngụm nước, từng miếng cơm như anh em ruột thịt. Nghỉ chưa đầy hai mươi phút, cả tổ lại tiếp tục lên đường. Đêm Kon Tum tối đen, chỉ còn tiếng bước chân lẫn tiếng võng cáng kẽo kẹt giữa rừng. Đến khi đưa được thương binh về lán điều trị an toàn, ai cũng rã rời nhưng nhẹ nhõm. Nhiều năm sau chiến tranh, mỗi lần ăn cơm nguội, cựu quân nhân Nguyễn Kiến Đào lại nhớ đến nắm cơm năm ấy giữa đường tải thương — bữa ăn giản dị nhưng chứa đựng tình đồng đội và nghị lực của những người lính quân y trong những năm tháng khốc liệt nhất của chiến tranh.