Nắm cơm nguội giữa trận địa

CÂU CHUYỆN THỜI HOA LỬA

Nắm cơm nguội giữa trận địa

Năm 1979, trong những ngày chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc, giữa núi rừng lạnh giá, có một kỷ niệm mà người lính Lê Văn Bình, sinh năm 1957, quê xã Bạch Ngọc, tỉnh Nghệ An, vẫn nhớ mãi cho đến những năm cuối đời.

Ngày ấy, Bình là chiến sĩ thuộc một đơn vị bộ binh được giao nhiệm vụ giữ một điểm cao quan trọng.

Đêm trước trận đánh, trời rét buốt. Sương phủ trắng những triền núi. Cả đơn vị nằm im trong công sự, hạn chế nói chuyện để giữ bí mật.

Khoảng gần sáng, Bình nghe tiếng người bên cạnh khẽ gọi:

— Bình này!

Đó là Trần Văn Hậu, người đồng đội quê cùng huyện.

— Gì đấy?

Hậu lấy từ trong ba lô ra một nắm cơm nhỏ được bọc bằng lá chuối.

— Mẹ tôi gửi từ quê. Hôm nay tôi chia cho cậu một nửa.

Bình bật cười:

— Cậu để mà ăn. Đường chiến đấu còn dài.

Hậu lắc đầu:

— Có hai người thì phải chia đôi.

Hai người ngồi trong công sự, mỗi người ăn một nửa nắm cơm nguội.

Đó là bữa cơm cuối cùng họ ăn cùng nhau.

Khoảng 5 giờ sáng, tiếng pháo bất ngờ dội xuống.

Mặt đất rung chuyển dữ dội. Đất đá từ thành công sự rơi xuống. Cả đơn vị lập tức vào vị trí chiến đấu.

Bình chỉ kịp nghe tiếng Hậu hét:

— Bình! Cẩn thận!

Một tiếng nổ vang lên.

Bình bị sức ép hất ngã xuống công sự. Khi tỉnh lại, tai anh ù đặc. Khói bụi phủ kín trước mặt.

Anh gọi:

— Hậu!

Không có tiếng trả lời.

Bình bò về phía người đồng đội.

Hậu bị thương ở chân, không thể tự di chuyển.

— Cậu sao rồi?

Hậu cố cười:

— Chắc chưa chết được đâu.

Bình tìm cách kéo Hậu vào vị trí an toàn hơn. Nhưng đúng lúc đó, một loạt đạn lại trút xuống.

Người chỉ huy hô lớn:

— Tất cả giữ vị trí! Không được rời trận địa!

Bình nhìn Hậu.

Hậu nắm lấy tay anh:

— Cậu cứ chiến đấu đi. Tôi còn chịu được.

Bình không muốn bỏ bạn lại.

Nhưng nhiệm vụ trước mắt buộc anh phải quay về vị trí.

Suốt nhiều giờ sau đó, trận đánh diễn ra vô cùng ác liệt.

Đến khi tiếng súng tạm lắng, Bình lập tức chạy trở lại công sự.

Hậu đã được đồng đội đưa về phía sau.

Trên nền đất chỉ còn chiếc ba lô cũ.

Bình mở ba lô.

Bên trong vẫn còn một nửa nắm cơm buổi sáng.

Anh ngồi lặng rất lâu.

Không hiểu vì sao, giữa trận địa đầy khói bụi và tiếng súng, điều Bình nhớ nhất lại không phải là tiếng pháo, cũng không phải khoảnh khắc sinh tử.

Mà là câu nói của Hậu:

“Có hai người thì phải chia đôi.”

Sau trận đánh, Bình giữ lại nửa nắm cơm đã khô cứng.

Anh bọc nó trong một mảnh vải và cất vào túi áo.

Đó là thứ duy nhất còn lại gắn với người bạn đã cùng anh chia sẻ những ngày tháng chiến đấu.

Nhiều năm sau, khi đất nước hòa bình, Bình trở về quê Bạch Ngọc.

Ông lập gia đình, có con, có cháu.

Nhưng mỗi khi có dịp gặp những người đồng đội cũ, ông vẫn nhắc về Hậu.

Ông thường nói:

“Chiến tranh dạy cho tôi hiểu rằng, trong lúc khó khăn nhất, người ta mới biết tình đồng đội quý giá đến nhường nào.”

Có lần, người cháu hỏi:

— Ông ơi, tại sao ông vẫn nhớ mãi nửa nắm cơm ấy?

Ông Bình im lặng một lúc rồi trả lời:

— Vì đó là bữa cơm mà ông không bao giờ có cơ hội ăn cùng người bạn của mình lần thứ hai.

Ngoài sân, tiếng trẻ con vẫn ríu rít.

Những cánh đồng quê Bạch Ngọc trải dài trong nắng.

Ông Bình nhìn ra con đường làng và mỉm cười.

Chiến tranh đã lùi xa.

Nhưng ký ức về những người đồng đội, những trận đánh và những bữa cơm vội giữa chiến trường vẫn còn ở lại.

Để mỗi thế hệ hôm nay hiểu rằng:

Có những điều rất bình dị – một nắm cơm, một bàn tay nắm chặt, một lời động viên – nhưng trong những năm tháng chiến tranh, đó có thể là sức mạnh giúp con người vượt qua nỗi sợ hãi và sống trọn nghĩa tình.

Và có những người lính đã đi qua thời hoa lửa, mang theo cả một đời ký ức về những người bạn đã không thể trở về.