NẮM ĐẤT TRƯỜNG SƠN TRÊN MỘ BẠN

NẮM ĐẤT TRƯỜNG SƠN TRÊN MỘ BẠN

Tôi được theo đoàn cán bộ của Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đi sưu tầm kỷ vật chiến tranh chống Mỹ về người bạn Tuyết Lan, học trường Y khóa 16 cùng chúng tôi. Bạn Tuyết Lan đã hy sinh năm 1969 ở Binh trạm 37 Trường Sơn.

Hôm nay ngày 27 tháng 3 năm 2019. Hà Nội sương rơi nặng hạt. Trời hơi se lạnh nhưng lòng tôi thấy rất vui vì được gặp lại bạn học năm xưa trên mảnh đất Thanh Sơn tỉnh Phú Thọ. Đây rồi núi Sụ ngày xưa khóa Y16 chúng tôi sơ tán học từ năm 1966. Tôi tưởng nhớ từng nét mặt xinh tươi của các bạn tôi ngày ấy với bao yêu thương da diết.

Trung úy Trần Thị Bích Hảo, bạn tôi với bộ quân phục thân quen đã đứng ở đầu dốc trước nhà đón đoàn. Chị bắt tay thân mật với Phó phòng Sưu tầm của Bảo tàng Phụ nữ Đào Kim Thu và cán bộ Bảo tàng Hà Văn Trình. Chúng tôi được đồng chí Đỗ Văn Thọ, Chủ tịch xã Sơn Hùng đón tiếp nồng hậu. Anh nói với đoàn:

-Chúng tôi hồi hộp và vinh dự được đón các đồng chí của Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam về quê hương Sơn Hùng xa xôi hẻo lánh này. Hôm nay chúng tôi còn được cùng bà Hảo đón các đồng đội của Liệt sĩ Tuyết Lan - người con của quê hương chúng tôi.

Tiếp đoàn còn có đồng chí Đỗ Văn Vạn. Anh là lính Trung đoàn 10 công binh của Sư đoàn 471 Anh hùng và các đồng chí thay mặt Đoàn Thanh niên và Hội Phụ nữ xã Sơn Hùng.

Chị Trần Thị Bích Hảo là quân y sỹ Trường Sơn. Chị kể với chúng tôi chuyện gian khổ, ngoan cường cứu chữa thương bệnh binh dưới bom đạn ác liệt khu vực Hạ Lào. Chị vào Trường Sơn một đợt với tôi và anh chị em Lớp Y16, tháng 4 năm 1968. Chị và Tuyết Lan là hai đồng đội của chúng tôi được phân công vào Binh trạm 37, một địa bàn gần cuối của đường Trường Sơn lúc đó. Nơi hai chị công tác người ta vẫn bảo: Con gà gáy 3 nước Đông Dương cùng nghe (ngã ba Đông Dương mà). Chị và Tuyết Lan làm việc tại Bệnh xá của Binh trạm…

Vì bị địch phát hiện ra địa điểm đóng quân, Bệnh xá Binh trạm 37 chuẩn bị di chuyển thì máy bay Mỹ đã ập đến oanh kích. Bom đạn địch mù mịt, phủ kín cả khu rừng.Y sỹ Hà Thị Tuyết Lan - người bạn thân yêu nhất của quân y sỹ Hảo đã hứng trọn một quả bom bi. Tuyết Lan người đầy máu nằm trên tay chị Hảo. Ngày 10/03/1969, Lan đã hi sinh anh dũng khi đang làm nhiệm vụ. Tuyết Lan là một y sỹ cần mẫn phục vụ thương bệnh binh không quản ngày đêm. Thương bệnh binh yêu mến chị bởi sự gần gũi, ân cần yêu thương mọi người. Chị được đơn vị nhiều lần khen thưởng đột xuất. Thương bạn, Hảo ngất đi. Khi tỉnh dậy, chị lê đến mộ Tuyết Lan. Chị đau sót quặn buốt con tim. Chị nuốt nước mắt lấy một ít đất Trường Sơn trên mộ bạn cho vào lọ Penclin để sau này mang về quê hương. Lọ đất và hình ảnh Tuyết Lan luôn hiện hữu bên Hảo suốt những năm tháng đã qua.

-Khi còn sống hai chị em chúng tôi đã kết nghĩa chị em và cùng ngoắc tay nhau thề sống chết bên nhau, quyết tâm phục vụ chiến đấu đến cùng… Y sỹ Tuyết Lan đã có người yêu ở quê. Khi tâm sự, hai chị em hứa với nhau: Nếu một trong hai người hy sinh, thì người còn sống phải lo hết cho người đã mất (ngầm ý là lo cho cả người yêu của người đã mất) và lo cúng giỗ người đã hi sinh, cùng chăm lo cho gia đình bố mẹ hai bên… Giữ đúng lời hứa với bạn, Hảo lập bàn thờ bạn Tuyết Lan đến tận bây giờ tại nhà riêng của mình. Hảo vẫn đau đáu nhớ về lời hẹn ước của hai người trên Trường Sơn năm nào. Đau sót cũng nguôi dần, hai gia đình và Y sỹ Hảo đã kết nối với người yêu của Y sỹ Lan. Họ đã nên vợ nên chồng và bây giờ y sỹ Hảo đã lên cụ nội. Chị kể về quân y sỹ Tuyết Lan trong nước mắt. Chị trao kỷ vật đến tay cán bộ sưu tầm kỷ vật chiến tranh - Phó phòng Đào Kim Thu chiếc lọ Penclin đựng đất Trường Sơn trên nấm mộ đắp vội của Hà Thị Tuyết Lan dưới tán lá rừng Trường Sơn năm nào. Nghẹn ngào thầm hứa với bạn đã hoàn thành như ước nguyện năm nào của chị với Tuyết Lan.

Thương quá người bạn nằm trên đại ngàn Trường Sơn, tất cả chúng tôi cũng trào nước mắt vì xúc động. Nay Tuyết Lan đã về nằm bên bao đồng đội của mọi miền đất nước tại Nghĩa trang Liệt sĩ Trường Sơn.

Chị Hảo còn giới thiệu với chúng tôi nhiều kỷ vật của Liệt sĩ Tuyết Lan. Đây là cái lược sừng mang từ miền Bắc vào. Đây là chiếc lược làm từ duya ra của xác máy bay Mỹ. Chiếc đồng hồ đeo tay và thắt lưng quân đội; túi đựng cơm vắt từ ngày vượt Trường Sơn… Chị Hảo vẫn nâng niu cất giữ suốt 50 năm qua và nghĩ như Lan vẫn hiện hữu bên mình…

Chúng tôi biết ơn gia đình thiếu tướng Hoàng Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Trường Sơn Việt Nam. Qua bài báo viết năm 1999 của Nguyễn Văn Hùng, (hiện là Phó phòng Chuyên đề Báo Vĩnh Phúc) đã kết nối đồng chí Hảo với lớp Y16 chúng tôi. Sau 20 năm, bài báo cũng được Trần Thị Bích Hảo lưu giữ. cho đến hôm nay chiến tranh xa dần đất nước càng nhớ tới các Liệt sỹ nhiều hơn. Bài báo được mở ra giử về nơi chúng ta lưu trữ lại cho các thế hệ sau tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam (Số 36, Lý Thường Kiệt, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội).

Là nhân chứng về Liệt sỹ Hà Thị Tuyết Lan, quân y sỹ Trần Thị Bích Hảo đã để lại trong lòng chúng tôi bao cảm phục trước mọi khó khăn gian khổ nhưng vẫn một lòng trung thành với đồng đội đã hy sinh. Chị đã làm tròn nghĩa tình với gia đình bố mẹ của Tuyết Lan nếu còn sống Tuyết Lan phải làm.

Cảm ơn Đảng ủy, Ủy ban Nhân dân cùng Cựu chiến binh xã và các ban ngành vùng sơn cước, xã Sơn Hùng, Thanh Sơn, Phú Thọ.

Đồng chí Chủ tịch xã cảm ơn các đồng chí Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam đã mang lại cho xã niềm vinh dự này. Quân y sỹ Hảo là người lính Cụ Hồ khi trở về quê hương, chị đã có nhiều đóng góp vào thành tích của địa phương. Việc góp nhiều kỷ vật của Liệt sĩ Tuyết Lan hôm nay của chị Hảo cho Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam lưu giữ là một việc làm đầy ý nghĩa và cảm động. Chúng tôi tự hào lắm. Từ nay, khi mọi người đến Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, chúng tôi tự hào có thêm hình ảnh và kỷ vật của Liệt sĩ Hà Thị Tuyết Lan – người con của quê hương Sơn Hùng chúng tôi.