“Năm Lao” – người chỉ huy luôn xông lên phía trước
Lương Văn Năm sinh năm 1930 trong một gia đình nông dân nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước tại xã Hàm Hiệp, huyện Hàm Thuận Bắc, tỉnh Bình Thuận. Gia đình ông có mười người con thì bảy người tham gia cách mạng. Do có nhiều người thân đi kháng chiến, cha ông bị đối phương bắt, tra tấn đến kiệt sức rồi qua đời.
Chứng kiến những mất mát của gia đình và quê hương, năm 16 tuổi, Lương Văn Năm gia nhập bộ đội. Từ một chiến sĩ trẻ, ông từng bước trưởng thành qua chiến đấu và đảm nhận những nhiệm vụ chỉ huy. Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ thói quen có mặt tại nơi khó khăn nhất.
Trước mỗi trận đánh, Lương Văn Năm thường trực tiếp kiểm tra địa hình và động viên chiến sĩ. Khi đơn vị gặp hỏa lực mạnh hoặc đội hình bị chặn lại, ông lập tức tiến lên phía trước, dẫn đầu đồng đội tiếp tục chiến đấu. Tinh thần ấy khiến mọi người đặt cho ông tên gọi “Năm Lao” – người sẵn sàng lao vào bất cứ nhiệm vụ nào với quyết tâm giành thắng lợi.
“Năm Lao” không chỉ nói bằng mệnh lệnh. Trong những cuộc hành quân gian khổ, ông cùng chiến sĩ mang vũ khí, chia nhau từng phần lương thực và từng ngụm nước. Khi đồng đội bị thương, ông tổ chức đưa người bị thương ra khỏi khu vực nguy hiểm rồi mới rút lui. Chính lối sống giản dị và gần gũi ấy khiến cấp dưới xem ông như một người anh trong gia đình.
Trên chiến trường, Lương Văn Năm là một người chỉ huy dũng cảm và kiên quyết tiến công. Ngoài chiến đấu, ông luôn khiêm tốn, hòa mình cùng tập thể, chia ngọt sẻ bùi với đồng đội. Ông được cấp trên tin tưởng, cán bộ, chiến sĩ và nhân dân địa phương yêu mến.
Trong quá trình hoạt động, ông được trao tặng Huân chương Chiến thắng hạng Ba, Huân chương Chiến công hạng Nhì, ba Huân chương Chiến công Giải phóng hạng Ba, hai Huân chương Chiến sĩ vẻ vang cùng ba Huân chương Chiến sĩ Giải phóng. Ông cũng được bầu là Chiến sĩ thi đua toàn tỉnh.
Lương Văn Năm đã anh dũng hy sinh khi sự nghiệp đấu tranh giải phóng đất nước còn tiếp diễn. Ngày 16/12/1978, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên gọi “Năm Lao” vẫn gợi nhớ về một người chỉ huy luôn dành cho mình vị trí phía trước và nhận lấy phần nguy hiểm để bảo vệ đồng đội phía sau.
