Người có công giúp đỡ cách mạng

Nam Phương Hoàng hậu và năm người con – Di sản lớn nhất của một người mẹ

"Người ta thường nhớ đến Nam Phương Hoàng hậu với chiếc vương miện của vị Hoàng hậu cuối cùng triều Nguyễn. Nhưng có lẽ, danh hiệu mà bà trân trọng nhất không phải là Hoàng hậu, mà là một người mẹ của năm người con – những đứa trẻ lớn lên giữa những biến động dữ dội của lịch sử."

An Giang03/08/2026Xã Nghị Đức (Nghị Đức)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Sau lễ thành hôn với vua Bảo Đại năm 1934, Nam Phương Hoàng hậu bước vào cuộc sống trong Hoàng thành Huế với trách nhiệm của một bậc mẫu nghi thiên hạ. Thế nhưng, giữa những nghi lễ cung đình và trách nhiệm đối với triều Nguyễn, bà luôn dành vị trí quan trọng nhất cho gia đình.

Trong gần mười năm sau ngày cưới, Hoàng hậu lần lượt sinh năm người con:

  • Hoàng thái tử Bảo Long (1936) – người con trai trưởng và là người được chỉ định kế vị theo truyền thống của triều Nguyễn.

  • Công chúa Phương Mai (1937).

  • Công chúa Phương Liên (1938).

  • Công chúa Phương Dung (1942).

  • Hoàng tử Bảo Thắng (1943).

  • Tiếng cười trẻ thơ từng làm cho Hoàng thành Huế trở nên ấm áp hơn. Theo nhiều tư liệu, Nam Phương Hoàng hậu không giao hoàn toàn việc chăm sóc con cái cho người hầu mà trực tiếp quan tâm đến việc nuôi dạy các con. Bà luôn theo sát việc học hành, sức khỏe và cách ứng xử của từng người.

    Được giáo dục tại Pháp nhưng lớn lên trong truyền thống Việt Nam, Nam Phương Hoàng hậu mong muốn các con được tiếp thu cả hai nền văn hóa. Bà khuyến khích các con học ngoại ngữ, mở rộng hiểu biết về thế giới, nhưng đồng thời cũng dạy các con kính trọng người lớn, sống khiêm nhường và không quên nguồn cội.

    Theo nhiều hồi ký, trong gia đình, Nam Phương Hoàng hậu là người nghiêm khắc nhưng giàu tình yêu thương. Bà chú trọng việc rèn luyện tính tự lập và ý thức trách nhiệm, thay vì nuông chiều các con vì địa vị hoàng gia.

    Nhưng rồi lịch sử đã thay đổi tất cả.

    Năm 1945, triều Nguyễn kết thúc. Những đứa trẻ từng lớn lên trong Hoàng thành phải rời xa cung điện, bắt đầu cuộc sống mới trong một thế giới hoàn toàn khác.

    Đến năm 1947, Nam Phương Hoàng hậu cùng các con sang Pháp sinh sống. Tại lâu đài Chabrignac, bà gần như một mình gánh vác trách nhiệm nuôi dạy năm người con, trong khi cựu hoàng Bảo Đại thường xuyên sống và làm việc ở nhiều nơi khác.

    Cuộc sống nơi đất khách không còn vẻ huy hoàng của Hoàng gia, nhưng lại trở thành quãng thời gian người mẹ ấy gần gũi với các con nhất.

    Theo nhiều người từng quen biết gia đình, Nam Phương Hoàng hậu luôn cố gắng tạo cho các con một cuộc sống ổn định. Bà khuyến khích các con học tập, giữ kỷ luật và biết trân trọng những giá trị của quê hương Việt Nam.

    Đặc biệt, bà luôn nhắc các con rằng dù sống ở nước ngoài, các em vẫn là người Việt Nam. Bà kể cho các con nghe về Huế, về Gò Công, về lịch sử của gia đình và về đất nước nơi các em cất tiếng khóc chào đời.

    Đó không chỉ là những câu chuyện của quá khứ, mà còn là cách bà gìn giữ cội nguồn cho thế hệ sau.

    Ngày 16 tháng 9 năm 1963, Nam Phương Hoàng hậu qua đời khi mới 48 tuổi. Sự ra đi của bà là mất mát lớn đối với các con, bởi người mẹ đã dành gần như cả cuộc đời để yêu thương, chăm sóc và bảo vệ họ.

    Sau này, mỗi người con có một cuộc sống riêng ở nhiều quốc gia khác nhau. Họ mang theo những con đường khác nhau, nhưng trong ký ức của họ vẫn luôn hiện diện hình ảnh người mẹ hiền hậu, nghiêm khắc và đầy yêu thương.

    Có người từng hỏi: Di sản lớn nhất mà Nam Phương Hoàng hậu để lại là gì?

    Đó không phải là ngai vàng.

    Không phải những cung điện.

    Cũng không phải những báu vật của Hoàng gia.

    Di sản lớn nhất của bà chính là năm người con được nuôi dạy bằng tình yêu thương, sự kỷ luật và lòng tự trọng. Trong một thời đại đầy biến động, bà đã làm tròn vai trò của một người mẹ bằng tất cả sự tận tụy.

    Lịch sử nhớ đến Nam Phương Hoàng hậu với tư cách vị Hoàng hậu cuối cùng của triều Nguyễn. Nhưng phía sau chiếc vương miện ấy là một người mẹ bình dị, luôn đặt hạnh phúc của các con lên trên danh vọng. Có lẽ, chính tình mẫu tử ấy mới là điều đẹp nhất còn ở lại sau khi mọi ánh hào quang của một vương triều đã lùi vào quá khứ.

    Bạn cũng đang lưu giữ
    một câu chuyện lịch sử?

    Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

    Gửi câu chuyện của bạn
    Nam Phương Hoàng hậu và năm người con – Di sản lớn nhất của một người mẹ | Câu chuyện thời hoa lửa