“Năm thiếu niên dưới chân núi Thoong Mạ”
Ngày 15-5-1941, tại thôn Nà Mạ, xã Trường Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng, một tổ chức cách mạng đặc biệt dành cho thiếu nhi được thành lập. Năm thiếu niên gồm Nông Văn Dền (Kim Đồng), Nông Văn Thàn (Cao Sơn), Lý Văn Tịnh (Thanh Minh), Lý Thị Nì (Thủy Tiên) và Lý Thị Xậu (Thanh Thủy) được cán bộ cách mạng giác ngộ, thử thách và tập hợp thành Đội Nhi đồng Cứu quốc. Kim Đồng được bầu làm đội trưởng. Đây là tiền thân của tổ chức Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ngày nay.
Trong bối cảnh phong trào Việt Minh đang phát triển ở Cao Bằng, công việc của những thiếu niên này không đơn giản là sinh hoạt thiếu nhi. Các em được giao những nhiệm vụ phù hợp với lứa tuổi nhưng có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động bí mật: canh gác, đưa đón cán bộ, chuyển thư từ, làm nhiệm vụ liên lạc và bảo vệ các cuộc họp.
Kim Đồng nhanh chóng thể hiện sự nhanh nhẹn và khả năng quan sát. Là người địa phương, thông thuộc đường núi, bản làng và địa hình xung quanh Pác Bó, em có những lợi thế mà người lớn đôi khi không có. Một thiếu niên đi lại trong bản làng ít gây chú ý hơn một cán bộ cách mạng.
Điều quan trọng hơn cả là Kim Đồng hiểu rằng mỗi nhiệm vụ dù nhỏ đều liên quan đến sự an toàn của cán bộ và tổ chức. Công việc giao liên vì thế đòi hỏi bí mật, chính xác và bình tĩnh.
Báo Nhân Dân nhận định Kim Đồng cùng các đội viên đã đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như tổ chức giao thông liên lạc, đưa đón, bảo vệ cán bộ và canh gác các cuộc họp của Đảng.
Từ một cậu bé vùng núi Nà Mạ, Kim Đồng từng bước trở thành một liên lạc viên đáng tin cậy của cách mạng.
