Néang Nghés – Người con gái Khmer kiên trung của vùng Bảy Núi

Néang Nghés – Người con gái Khmer kiên trung của vùng Bảy Núi

Giữa vùng Bảy Núi của An Giang, nơi những ngọn núi đá vươn lên giữa đồng bằng Tây Nam Bộ, có một người con gái Khmer đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và sự kiên trung. Đó là Néang Nghés, nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, người con của xã Ô Lâm, huyện Tri Tôn.

Néang Nghés sinh ngày 1 tháng 1 năm 1942 trong một gia đình Khmer ở xã Ô Lâm. Tuổi thơ của chị diễn ra trong những năm chiến tranh, khi quê hương thường xuyên phải đối mặt với sự càn quét, bắt bớ và đàn áp của quân địch.

Cha mẹ mất sớm, chị và người anh phải sống với ông bà nội. Cuộc sống vốn đã khó khăn lại càng thiếu thốn vì chiến tranh. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, Néang Nghés sớm hình thành lòng yêu quê hương và ý chí chống lại áp bức.

Năm 1960, khi vừa tròn 18 tuổi, chị tham gia cách mạng. Công việc ban đầu của chị là làm giao liên, vận chuyển lương thực, thuốc men và các nhu yếu phẩm cho lực lượng du kích. Những nhiệm vụ ấy tưởng như bình thường nhưng thực tế vô cùng nguy hiểm.

Trong vùng địch kiểm soát, một người giao liên có thể bị bắt bất cứ lúc nào. Mỗi chuyến đi đều phải bí mật, phải tìm đường tránh các cuộc càn quét và phải bảo đảm thông tin, lương thực đến được với đồng đội.

Néang Nghés luôn hoàn thành nhiệm vụ.

Là người địa phương, chị thông thuộc đường đi, nắm rõ địa hình và hiểu cuộc sống của đồng bào. Chị biết những con đường nhỏ có thể đi qua, những nơi có thể tránh sự phát hiện của quân địch. Nhờ đó, chị nhiều lần đưa được lương thực, thuốc men và thông tin đến vùng căn cứ.

Không chỉ làm giao liên, Néang Nghés còn tham gia Hội Phụ nữ giải phóng của xã. Chị tích cực vận động chị em và đồng bào tham gia phong trào cách mạng, chống lại việc quy khu, dồn dân và các cuộc càn quét của quân địch.

Ở vùng Bảy Núi khi ấy, phong trào cách mạng nhận được sự ủng hộ của đông đảo đồng bào Khmer. Những phum, sóc trở thành nơi che chở cán bộ, nuôi giấu lực lượng và cung cấp lương thực. Người dân vừa sản xuất, vừa tìm cách bảo vệ lực lượng cách mạng.

Néang Nghés là một trong những người phụ nữ trẻ đi đầu trong phong trào ấy.

Chị hiểu rằng cuộc chiến không chỉ diễn ra bằng súng đạn. Muốn giữ được phong trào, phải giữ được lòng dân. Muốn bộ đội chiến đấu, phải có người đưa cơm, đưa thuốc. Muốn cán bộ hoạt động, phải có người làm giao liên và bảo vệ bí mật.

Vì vậy, dù tuổi còn rất trẻ, Néang Nghés đã đảm nhận nhiều công việc nguy hiểm.

Năm 1962, trong một lần hoạt động, chị bị quân địch bắt.

Kẻ thù tìm cách khai thác thông tin về cơ sở cách mạng, về cán bộ và lực lượng du kích. Chúng dùng nhiều hình thức tra tấn, đe dọa để buộc chị khai báo.

Nhưng người con gái Khmer vẫn giữ vững khí tiết.

Chị không khai báo.

Chị hiểu rằng nếu mình nói ra, những người đồng đội và đồng bào đang hoạt động bí mật có thể bị bắt, thậm chí mất mạng. Vì vậy, dù phải chịu đựng đau đớn, chị vẫn quyết tâm giữ bí mật.

Trong những giây phút cuối cùng của cuộc đời, Néang Nghés vẫn thể hiện tinh thần bất khuất.

Theo tư liệu của tỉnh An Giang, chị đã anh dũng hy sinh năm 1962, khi vừa tròn 20 tuổi.

Tuổi đời của chị quá ngắn.

Hai mươi tuổi – cái tuổi mà một cô gái đáng lẽ có thể nghĩ về gia đình, tương lai và những ước mơ bình dị. Nhưng Néang Nghés đã lựa chọn con đường cách mạng và dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho quê hương.

Sự hy sinh của chị không làm phong trào cách mạng ở Ô Lâm dừng lại. Ngược lại, tấm gương của người con gái Khmer càng tiếp thêm sức mạnh cho đồng bào.

Sau này, Néang Nghés được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Chị được nhắc đến như một trong những biểu tượng tiêu biểu của phụ nữ Khmer trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. TTXVN từng ghi nhận chị là người phụ nữ dân tộc Khmer đầu tiên và duy nhất của An Giang được phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân.

Ngày nay, tại quê hương Ô Lâm, phần mộ và khu lưu niệm Néang Nghés trở thành nơi để nhân dân đến tưởng niệm, giáo dục truyền thống. Mỗi năm, địa phương đều tổ chức các hoạt động dâng hương tưởng nhớ ngày chị hy sinh.

Nhưng điều đáng nhớ nhất về Néang Nghés không chỉ nằm ở danh hiệu Anh hùng.

Đó là hình ảnh một cô gái Khmer còn rất trẻ nhưng có ý chí mạnh mẽ. Chị không cầm trên tay những loại vũ khí hiện đại. Công việc của chị là đưa thư, vận chuyển lương thực, thuốc men và vận động đồng bào. Thế nhưng khi bị kẻ thù bắt giữ, chị đã chứng minh rằng sự kiên trung trong lòng người đôi khi còn mạnh mẽ hơn cả vũ khí.

Câu chuyện về Néang Nghés cũng là câu chuyện về tình đoàn kết các dân tộc Việt Nam.

Trong những năm tháng chiến tranh, đồng bào Khmer ở vùng Bảy Núi đã có nhiều đóng góp cho cách mạng. Họ che chở cán bộ, nuôi giấu bộ đội, vận chuyển lương thực và trực tiếp chiến đấu. Những người như Néang Nghés đã trở thành cầu nối giữa lực lượng cách mạng và nhân dân.

Từ một cô gái Khmer của Ô Lâm, Néang Nghés đã trở thành người con chung của đất nước.

Hơn sáu mươi năm đã trôi qua kể từ ngày chị hy sinh. Những trận càn năm xưa đã lùi xa. Những con đường từng đầy nguy hiểm nay đã có nhà cửa, trường học và cuộc sống bình yên.

Nhưng tên tuổi Néang Nghés vẫn được người dân quê hương nhắc nhớ.

Bởi hòa bình hôm nay được xây dựng trên sự hy sinh của những người như chị.

Câu chuyện về Néang Nghés nhắc thế hệ hôm nay rằng lòng yêu nước không phân biệt dân tộc, giới tính hay tuổi tác. Một cô gái Khmer mới 20 tuổi vẫn có thể trở thành biểu tượng của lòng dũng cảm và sự kiên trung.

Chị đã ra đi khi tuổi xuân vừa bắt đầu.

Nhưng lý tưởng, lòng dũng cảm và sự hy sinh của chị vẫn còn ở lại với quê hương Bảy Núi, với đồng bào Khmer và với lịch sử dân tộc Việt Nam.