Nét vẽ trong lửa đạn - Hành trình của người họa sĩ anh hùng

Chủ đề bài viết: Nét vẽ trong lửa đạn - Hành trình của người họa sĩ anh hùng.

Giữa những trang sách lịch sử vẫn mở ra trước mắt tôi mỗi ngày, có những câu chuyện không chỉ để học thuộc, mà để lặng người suy ngẫm. Câu chuyện về họa sĩ – chiến sĩ Lê Duy Ứng là một trong những điều như thế. Nó khiến tôi nhận ra rằng có những con người đã đi qua chiến tranh bằng đôi tay tài hoa, bằng trái tim rực lửa và bằng cả sự đánh đổi lớn nhất của đời mình.

Sinh ra giữa vùng quê Quảng Trị, tuổi thơ của Lê Duy Ứng gắn với sắc màu hội họa từ người cha – họa sĩ, nhà báo Lê Yến. Những đường nét đầu tiên dưới sự dìu dắt của thầy Bùi Đình Sơn đã mở ra cho cậu bé một chân trời riêng, khiến đến năm lớp 4, Lê Duy Ứng đã có cuộc triển lãm tranh đầu đời với chủ đề “Xấu nên tránh, tốt nên làm” – một minh chứng sớm cho tài năng thiên bẩm.

Thế nhưng cuộc đời không để ông chỉ làm một họa sĩ ngồi vẽ trong yên bình. Khi Tổ quốc cần, Lê Duy Ứng khoác áo lính, mang theo đôi mắt của người nghệ sĩ để bước vào những năm tháng đạn bom khốc liệt. Ông đi qua 81 ngày đêm đỏ lửa ở Thành cổ Quảng Trị, rồi có mặt trong Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Giữa tiếng bom rền và khói súng, ông vẫn vẽ, vẫn ghi lại những gương mặt, những khoảnh khắc đời thường nhưng anh dũng của đồng đội – như thể ông muốn lưu giữ lại bằng nghệ thuật cái phần đẹp nhất của con người giữa chiến tranh tàn bạo.

Khoảnh khắc định mệnh tìm đến khi ông đang vẽ chân dung một người lính xạ thủ. Một tiếng nổ. Một khoảng tối. Đôi mắt ông bị thương nặng, đồng đội bên cạnh đã hy sinh, và giữa chiến trường quạnh quẽ ấy, ông hiểu rằng cái chết chỉ còn cách một nhịp thở.

Nhưng rồi điều kỳ diệu nhất đã xảy ra: trong bóng tối tuyệt vọng đó, một ánh sáng khác bừng lên – ánh sáng của niềm tin. Gợi nhớ đến bức tranh máu của họa sĩ Diệp Minh Châu, Lê Duy Ứng quyết định vẽ chân dung Bác Hồ bằng chính dòng máu đang chảy từ đôi mắt vừa mất. Trên mảnh giấy crô-ki mỏng manh trải giữa tàn cuộc bom đạn, những nét vẽ run rẩy mà dứt khoát dần hiện lên. Phía trên, ông vẽ cờ Đảng và cờ Tổ quốc. Phía dưới, viết dòng chữ khiến tôi – một học sinh thế hệ sau – không khỏi nghẹn lại khi đọc: “Ánh sáng niềm tin. Con nguyện dâng Người tuổi thanh xuân.”

Gấp bức tranh lại, đặt vào túi áo trái, ông ngất đi… để rồi nhiều năm sau, năm 1990, tác phẩm ấy được đưa về trưng bày tại Bảo tàng Hồ Chí Minh như một minh chứng thiêng liêng của lòng trung thành và lý tưởng sống.

Mỗi lần đọc câu chuyện ấy, tôi lại tự hỏi: Là học sinh thời bình, liệu mình đã sống xứng đáng với những điều cha anh gửi lại? Chúng tôi không phải cầm súng, không phải đối diện bom rơi đạn lạc, nhưng thế hệ trẻ vẫn có những “mặt trận” của riêng mình – những giới hạn phải vượt qua, những ước mơ phải kiên trì giữ lấy, những phút giây cần mạnh mẽ đứng dậy khi tưởng như đã gục ngã.

Tôi nghĩ đến hình ảnh người họa sĩ – chiến sĩ ấy: đôi mắt không còn thấy ánh sáng, nhưng trái tim thì sáng hơn bất cứ điều gì. Và tôi hiểu rằng trong mỗi chúng ta, ánh sáng của niềm tin cũng có thể được thắp lên, dù trong hoàn cảnh khó khăn nhất.

Câu chuyện của Lê Duy Ứng không chỉ để kể lại cho hay, mà để nhắc nhở rằng đừng bao giờ bỏ cuộc trước thử thách, đừng để lý tưởng của mình tắt lịm, và hãy sống sao cho những cố gắng hôm nay trở thành niềm tự hào của mai sau. Nhìn về trang sách, tôi thấy lòng mình ấm lên. Giữa nhịp sống hối hả của tuổi trẻ, có lẽ điều đẹp đẽ nhất mà một học sinh có thể học được từ người lính – họa sĩ ấy chính là: “Khi trái tim còn sáng, con đường sẽ tự tìm về dưới bước chân mình”.