Nếu bài ca về mẹ Nguyễn Thị Chắt là bản hùng ca về sự hy sinh cao cả của bảy người con
a. Sự hy sinh thầm lặng nhưng tột cùng Mẹ Nguyễn Thị Sự có hoàn cảnh vô cùng đặc biệt và đau xót: Gia đình liệt sĩ: Mẹ có chồng và hai người con trai duy nhất đều là liệt sĩ. Nỗi đau chồng chất: Chồng mẹ hy sinh trong kháng chiến chống Pháp. Nén đau thương, mẹ một mình tần tảo nuôi hai con khôn lớn. Khi kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, mẹ tiếp tục động viên cả hai người con trai lên đường nhập ngũ. Đáng tiếc thay, cả hai anh cũng đã ngã xuống trên chiến trường, để lại mẹ cô đơn trong căn nhà nhỏ. b. Hình ảnh người mẹ kiên cường, đức độ Người dân địa phương nhớ về mẹ Sự không chỉ qua những tấm bằng Tổ quốc ghi công, mà qua lối sống và tinh thần của mẹ: Vẻ ngoài: Là một cụ bà phúc hậu, giản dị với đôi bàn tay chai sạn vì những năm tháng lao động vất vả nuôi con và tham gia kháng chiến tại địa phương. Tinh thần thép: Dù mất đi tất cả những người thân yêu nhất, mẹ Sự vẫn giữ niềm tin sắt đá vào cách mạng. Mẹ thường xuyên tham gia các hoạt động tại địa phương, là chỗ dựa tinh thần và là người kể chuyện lịch sử sống động cho thế hệ trẻ. c. Sự quan tâm của cộng đồng Vì mẹ không còn người thân trực hệ, mẹ Sự đã nhận được sự chăm sóc đặc biệt từ xã hội: Phụng dưỡng: Mẹ từng được các đơn vị quân đội và chính quyền địa phương nhận phụng dưỡng suốt đời. Ngôi nhà của mẹ luôn ấm áp tình quân dân, là nơi các chiến sĩ thường xuyên lui tới thăm hỏi, giúp đỡ việc nhà như những người con, người cháu ruột thịt. Biểu tượng: Mẹ là nhân chứng sống cho câu khẩu hiệu "Mẹ già cuốc đất trồng rau, nuôi con đánh giặc tan mau quân thù".
Nếu bài ca về mẹ Nguyễn Thị Chắt là bản hùng ca về sự hy sinh cao cả của bảy người con, thì câu chuyện về Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Sự tại xã Phúc Xuân, TP. Thái Nguyên lại là một thước phim trầm mặc, đau xót nhưng tràn đầy nghị lực về sự tận hiến trọn vẹn đến hơi thở cuối cùng cho độc lập dân tộc.
Cảm nhận về cuộc đời mẹ Sự, điều đầu tiên khiến trái tim ta thắt lại chính là sự cô đơn tận cùng nhưng vô cùng kiêu hãnh. Mẹ không có bảy người con như mẹ Chắt, mẹ chỉ có chồng và hai người con trai – đó là tất cả thế giới, là báu vật duy nhất của cuộc đời người phụ nữ. Vậy mà, chiến tranh tàn khốc đã lần lượt mang đi tất cả những người thân yêu nhất ấy. Chồng mẹ ngã xuống trong kháng chiến chống Pháp, để lại người vợ trẻ một mình chèo lái con thuyền gia đình, nuôi dạy hai con khôn lớn. Rồi khi đất nước chưa yên bóng giặc Mỹ, mẹ lại nén lòng, gạt nước mắt tiễn cả hai người con trai duy nhất lên đường.
Hình ảnh mẹ Sự hiện lên trong tâm trí ta không phải là một chiến binh cầm súng, mà là một người phụ nữ Việt Nam bình dị với đôi bàn tay chai sạn, gầy guộc. Đôi bàn tay ấy đã thức khuya dậy sớm, cuốc đất trồng rau, làm lụng vất vả để nuôi con khôn lớn, rồi lại chính đôi bàn tay ấy run rẩy đón nhận những tấm giấy báo tử lạnh lùng. Sự hy sinh của mẹ Sự mang một sắc thái đau thương đặc biệt: đó là sự hy sinh "sạch trơn" huyết thống. Khi những người con cuối cùng nằm lại chiến trường, mẹ trở thành người duy nhất còn lại trong căn nhà vắng bóng đàn ông. Nỗi đau ấy, nếu không có một tinh thần thép và lòng yêu nước nồng nàn, liệu có ai gánh nổi?
Thế nhưng, vượt lên trên nỗi đau cá nhân, mẹ Sự vẫn sống một cuộc đời mẫu mực và đầy bao dung. Mẹ không để mình gục ngã trong bóng tối của quá khứ. Ngược lại, mẹ trở thành "người mẹ quốc dân" của các chiến sĩ, của bà con lối xóm. Căn nhà nhỏ của mẹ ở Phúc Xuân không bao giờ vắng tiếng cười của những người con, người cháu "không cùng huyết thống" – những bộ đội, thanh niên thường xuyên đến chăm sóc, phụng dưỡng mẹ. Sự hiện diện của mẹ như một nhân chứng sống, nhắc nhở chúng ta về cái giá của hòa bình không chỉ tính bằng máu của liệt sĩ, mà còn bằng những giọt nước mắt khô cạn của người mẹ ở hậu phương.
Viết về mẹ Nguyễn Thị Sự, ta càng thêm trân trọng giá trị của gia đình và hòa bình. Mẹ là hiện thân rõ nét nhất của tám chữ vàng: "Anh hùng, Bất khuất, Trung hậu, Đảm đang". Dù thời gian có trôi đi, dù mẹ đã về với tổ tiên, nhưng hình ảnh người mẹ phúc hậu, kiên cường bên gốc chè xứ Thái sẽ mãi là ngọn lửa ấm áp, soi sáng tâm hồn thế hệ trẻ về đạo lý "Uống nước nhớ nguồn".
Mẹ Sự và những người mẹ Việt Nam Anh hùng khác chính là những tượng đài không cần tạc bằng đá cứng, bởi các mẹ đã được tạc bằng lòng biết ơn vĩnh cửu trong trái tim của mỗi người con đất Việt.
