Nếu là người, hãy là người Cộng sản

Nếu là người, hãy là người Cộng sản

“Nếu là hoa, hãy là hoa hướng dương;
nếu là chim, hãy là chim bồ câu trắng;
nếu là đá, hãy là đá kim cương;
nếu là người, hãy là người Cộng sản!”

Đó là những câu trong một bài hát được Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhắc lại tại lễ trao tặng Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng cho ông ngày 2 tháng 2 năm 2023.

Một câu hát ngắn, nhưng khi được ông nhắc lại ở tuổi 79, sau hơn nửa thế kỷ đứng trong hàng ngũ của Đảng, nó dường như mang theo cả một hành trình của một con người đã dành phần lớn cuộc đời cho lý tưởng mà mình lựa chọn.

Nguyễn Phú Trọng sinh ngày 14 tháng 4 năm 1944 tại xã Đông Hội, huyện Đông Anh, Hà Nội.

Từ một người làm báo, nghiên cứu lý luận, ông từng bước trưởng thành qua nhiều vị trí công tác, rồi đảm nhiệm những trọng trách cao nhất trong Đảng và Nhà nước.

Nhưng nếu chỉ nhìn vào những chức vụ ấy, có lẽ vẫn chưa thể nói hết về cuộc đời của ông.

Bởi phía sau những chức danh là hơn nửa thế kỷ làm việc, nghiên cứu, cống hiến và theo đuổi những điều mà ông tin là đúng.

Trong suốt quá trình hoạt động, Nguyễn Phú Trọng dành nhiều tâm huyết cho công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; đề cao phẩm chất, trách nhiệm của người cán bộ, đảng viên; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đấu tranh với chủ nghĩa cá nhân, tham nhũng và tiêu cực.

Đó cũng là một trong những dấu ấn nổi bật gắn với thời kỳ ông giữ cương vị Tổng Bí thư.

Ông nhiều lần nhắc nhở cán bộ phải biết giữ mình trước quyền lực, phải đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân, phải luôn nhớ rằng quyền lực được trao không phải để phục vụ bản thân, mà để phục vụ đất nước và nhân dân.

Có những vấn đề không thể giải quyết trong một ngày.

Có những cuộc họp kéo dài.

Có những quyết định khó khăn.

Có những cuộc đấu tranh phải kiên trì qua nhiều năm.

Và chính trong những điều tưởng như khô khan ấy, người ta nhìn thấy một quan niệm nhất quán mà Nguyễn Phú Trọng thường nhắc đến: người cán bộ phải có trách nhiệm với vị trí mình đang đứng, với công việc mình đang làm và với nhân dân mà mình có trách nhiệm phục vụ.

Nguyễn Phú Trọng cũng được nhiều người biết đến với phong cách sống giản dị, cách nói chuyện chậm rãi, điềm đạm.

Ông xuất thân từ công tác báo chí và nghiên cứu lý luận, dành nhiều năm nghiên cứu về xây dựng Đảng, chủ nghĩa xã hội và con đường phát triển của đất nước.

Có lẽ vì thế mà trong những bài phát biểu của ông, người ta thường bắt gặp những câu chuyện, những lời nhắc nhở tưởng như giản dị nhưng chứa đựng nhiều suy ngẫm về cách sống và trách nhiệm của một người làm việc công.

Ngày 2 tháng 2 năm 2023, khi nhận Huy hiệu 55 năm tuổi Đảng, ông nhắc lại:

“Nếu là hoa, hãy là hoa hướng dương.

Nếu là chim, hãy là chim bồ câu trắng.

Nếu là đá, hãy là đá kim cương.

Nếu là người, hãy là người Cộng sản.”

Sau những câu hát ấy, ông còn nhắc đến Pavel Korchagin trong Thép đã tôi thế đấy — một nhân vật gắn với lý tưởng sống và câu hỏi mà mỗi con người có thể tự đặt ra cho chính mình: đã sống như thế nào để khi nhìn lại, không phải nuối tiếc vì những năm tháng đã sống hoài, sống phí.

Có lẽ đó cũng là điều khiến câu hát năm ấy trở nên đặc biệt.

Bởi khi một người đã đi qua hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng nhắc lại nó, câu hát không còn đơn thuần là những lời ca.

Nó trở thành một lời tự nhắc về lý tưởng.

Về trách nhiệm.

Về cách một con người lựa chọn để sống cuộc đời của mình.

Hoa hướng dương hướng về phía mặt trời.

Chim bồ câu trắng gợi nhắc đến khát vọng hòa bình.

Kim cương được hình thành trong những điều kiện khắc nghiệt nhưng trở nên cứng rắn và quý giá.

Còn “người Cộng sản”, trong cách Nguyễn Phú Trọng dẫn lại câu hát, gắn với một lý tưởng mà ông đã theo đuổi trong suốt cuộc đời mình: có niềm tin, có bản lĩnh, có trách nhiệm và đặt lợi ích chung lên trên lợi ích cá nhân.

Ngày 19 tháng 7 năm 2024, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua đời.

Một cuộc đời khép lại.

Một hành trình hơn nửa thế kỷ hoạt động cách mạng cũng khép lại.

Nhưng những gì một con người để lại không chỉ nằm trong những chức vụ từng đảm nhiệm.

Đó còn là những công việc đã làm, những quan điểm đã theo đuổi, những cuộc đấu tranh đã trải qua và những bài học mà thế hệ sau có thể nhìn lại.

Người ta có thể đánh giá một nhân vật lịch sử từ nhiều góc độ khác nhau.

Nhưng có một điều khó phủ nhận: Nguyễn Phú Trọng đã dành phần lớn cuộc đời mình cho công việc mà ông lựa chọn và tin tưởng.

Ông từng nói về trách nhiệm của người cán bộ.

Và chính cuộc đời ông cũng trở thành một minh chứng cho một cách sống mà ông thường nhắc đến: đã lựa chọn con đường nào thì phải có trách nhiệm với con đường ấy.

Một đời người rồi sẽ đi qua.

Những chức vụ rồi cũng đến lúc trao lại cho thế hệ sau.

Những cuộc họp, những văn bản, những quyết định của một thời rồi sẽ trở thành những trang trong lịch sử.

Nhưng lý tưởng mà một con người theo đuổi, những giá trị mà họ cố gắng bảo vệ và những điều họ để lại cho xã hội có thể còn được nhắc nhớ rất lâu.

Và có lẽ, khi nhìn lại một cuộc đời, điều quan trọng nhất không phải là người ấy từng đứng ở vị trí cao đến đâu.

Mà là họ đã sống như thế nào khi đứng ở vị trí ấy.

Đã làm được gì cho đất nước.

Đã để lại điều gì cho nhân dân.

Và đã truyền lại được điều gì cho những thế hệ đi sau.

“Nếu là hoa, hãy là hoa hướng dương.

Nếu là chim, hãy là chim bồ câu trắng.

Nếu là đá, hãy là đá kim cương.

Nếu là người, hãy là người Cộng sản.”

Mỗi người có thể có một cách hiểu khác nhau về những câu hát ấy.

Nhưng với Nguyễn Phú Trọng, đó là những lời gợi nhắc về một lý tưởng sống mà ông đã lựa chọn và theo đuổi trong hơn nửa thế kỷ.

Và có lẽ, giá trị lớn nhất của một cuộc đời không nằm ở việc nó dài bao lâu, mà nằm ở việc trong những năm tháng mình có mặt trên cuộc đời này, mình đã sống có mục đích ra sao, đã cống hiến được gì và đã để lại điều gì phía sau.

Một đời người rồi sẽ kết thúc.

Nhưng một cuộc đời sống có lý tưởng, có trách nhiệm và có cống hiến — có thể còn tiếp tục được nhắc nhớ qua nhiều thế hệ.