Ngã ba Cò Nòi – "cửa tử" trên đường lên Điện Biên

Nơi giao nhau của hai tuyến đường huyết mạch lên Điện Biên Phủ, hàng chục TNXP đã ngã xuống dưới mưa bom để mạch máu giao thông không ngừng chảy.

Ngã ba Cò Nòi thuộc huyện Mai Sơn, tỉnh Sơn La, là điểm gặp nhau của đường 13 từ Yên Bái sang và đường 41 từ đồng bằng lên Tây Bắc – cửa ngõ duy nhất mà mọi đoàn xe, đoàn dân công lên Điện Biên Phủ đều phải đi qua. Hiểu rõ vị trí yết hầu ấy, thực dân Pháp tập trung không quân đánh phá hủy diệt: có ngày máy bay địch trút xuống đây hàng trăm quả bom các loại, biến ngã ba thành "túi bom", "cửa tử".

Bám trụ tại đây là các đơn vị TNXP làm nhiệm vụ quan sát, đếm bom, cắm tiêu, phá bom nổ chậm và san lấp hố bom. Cứ sau mỗi trận oanh tạc, khi khói bom chưa tan, các đội viên đã lao ra mặt đường, giành giật với địch từng giờ thông xe. Câu nói truyền nhau thời ấy – "TNXP có thể hy sinh nhưng đường không thể tắc" – đã thành hiện thực bằng máu: khoảng 100 cán bộ, đội viên TNXP đã anh dũng hy sinh tại trọng điểm này, phần lớn ở tuổi mười tám, đôi mươi.

Ngã ba Cò Nòi được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia; tượng đài TNXP sừng sững nơi đây trở thành địa chỉ đỏ, nhắc nhở các thế hệ về cái giá của con đường dẫn đến chiến thắng "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu".