Ngã ba Cò Nòi – Những người mở đường trong bom đạn
Năm 1954, trên con đường tiến lên Điện Biên Phủ, Ngã ba Cò Nòi, Sơn La là một trong những trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng. Đây là nơi các tuyến đường từ miền xuôi lên chiến trường gặp nhau, vì vậy máy bay địch liên tục đánh phá nhằm cắt đứt đường tiếp tế.
Giữa bom đạn, những thanh niên xung phong và dân công hỏa tuyến vẫn ngày đêm bám đường.
Ban ngày, bom vừa dứt, họ lập tức lao ra san lấp hố bom, sửa đường. Ban đêm, từng đoàn người lại gùi hàng, vận chuyển lương thực, đạn dược hướng về Điện Biên Phủ.
Có những hố bom vừa được lấp xong, một trận bom khác lại trút xuống.
Đường vừa sửa, lại bị phá.
Nhưng họ không bỏ cuộc.
Một người cầm cuốc, người vác xẻng, người kéo từng thân cây. Không có máy móc hiện đại, họ dùng chính sức người để mở đường giữa núi rừng.
Có những thanh niên mới mười tám, đôi mươi. Họ rời quê hương với một nhiệm vụ rất giản dị:
“Đường phải thông để bộ đội ra trận.”
Một ngày nọ, bom địch lại đánh xuống Cò Nòi. Một số người hy sinh, những người còn lại vẫn tiếp tục công việc.
Bởi phía trước là Điện Biên Phủ.
Phía sau là hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đang cần lương thực, đạn dược và quân nhu.
Đường không thể bị đứt.
Những người mở đường năm ấy không trực tiếp đứng trong chiến hào Điện Biên, nhưng mỗi con đường họ san lấp, mỗi chuyến hàng họ vận chuyển đều góp phần đưa sức mạnh từ hậu phương đến tiền tuyến.
Sau chiến thắng Điện Biên Phủ, nhiều người trở về quê hương. Cũng có những người mãi mãi nằm lại nơi núi rừng Tây Bắc.
Ngày nay, đứng trước Khu tưởng niệm Ngã ba Cò Nòi, chúng ta có thể hình dung lại những năm tháng khốc liệt ấy: những chàng trai, cô gái tuổi đôi mươi giữa khói bom, vẫn kiên cường mở từng mét đường cho chiến dịch.
Họ không có những chiến công vang dội trên chiến trường.
Nhưng chính họ đã làm nên những con đường để chiến thắng đi qua.
Ngã ba Cò Nòi hôm nay bình yên, nhưng mỗi tấc đất nơi đây vẫn nhắc chúng ta về một thế hệ đã lấy mồ hôi, máu và tuổi trẻ để mở đường cho lịch sử.
Và có lẽ, đó chính là câu chuyện đẹp nhất về những con người phía sau chiến thắng Điện Biên Phủ:
Họ mở đường bằng đôi tay, giữ đường bằng lòng dũng cảm, và gửi lại tuổi xuân của mình cho Tổ quốc.



