NGÃ BA CỬA TỬ VỊ XUYÊN – NƠI TUỔI XUÂN HÓA THÀNH BẤT TỬ
Vùng đất phía Bắc khi ấy là những dãy núi đá tai mèo dựng đứng, những thung lũng hẹp và các điểm cao chiến lược. Địa hình hiểm trở cộng với hỏa lực mạnh khiến cuộc chiến tại đây vô cùng khốc liệt.
TỪ QUÊ PHÚ THỌ LÊN BIÊN GIỚI
Năm 1978, chàng trai Lê Văn Hùng, quê xã Đoan Hạ, tỉnh Phú Thọ, vừa tròn 18 tuổi thì lên đường nhập ngũ.
Rời quê hương, Hùng mang theo hành trang giản dị của người lính trẻ: vài bộ quần áo, chiếc khăn tay của mẹ và lời dặn:
“Con đi làm nhiệm vụ, phải cố gắng hoàn thành. Khi nào đất nước bình yên thì trở về.”
Sau thời gian huấn luyện, anh được điều động lên chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên, Hà Giang, thuộc đội hình Sư đoàn 313, Quân khu 2.
Vùng đất phía Bắc khi ấy là những dãy núi đá tai mèo dựng đứng, những thung lũng hẹp và các điểm cao chiến lược. Địa hình hiểm trở cộng với hỏa lực mạnh khiến cuộc chiến tại đây vô cùng khốc liệt.
NGÃ BA CỬA TỬ – CÁI TÊN ĐÃ ĐI VÀO KÝ ỨC
Trong ký ức của những người lính Vị Xuyên, có những địa danh chỉ cần nhắc tên là cả một thời tuổi trẻ ùa về.
Ngã ba Cửa Tử là một trong những nơi như thế.
Đó là khu vực địa hình hiểm trở, thường xuyên diễn ra những trận chiến giằng co. Những người lính phải bám trụ trong các công sự giữa đá núi, đối mặt với pháo kích và hỏa lực đối phương.
Lê Văn Hùng và đồng đội nhiều lần nhận nhiệm vụ cơ động, củng cố trận địa, vận chuyển đạn dược và chiến đấu giữ chốt.
Mỗi ngày ở Vị Xuyên đều là một ngày thử thách.
TRẬN ĐÁNH KHỐC LIỆT
Một buổi sáng mùa hè năm 1984, sau nhiều giờ pháo kích, đơn vị của Hùng nhận lệnh giữ vững trận địa tại khu vực Ngã ba Cửa Tử.
Tiếng pháo từ xa dội về liên tục.
Đất đá trên sườn núi rung chuyển. Khói bụi phủ kín các công sự.
Người chỉ huy truyền lệnh:
“Tất cả vào vị trí! Bám chốt, giữ trận địa!”
Hùng cùng đồng đội nhanh chóng kiểm tra súng đạn, chiếm lĩnh vị trí.
Pháo kích kéo dài khiến nhiều đoạn công sự bị sạt lở. Có những người lính vừa sửa xong hầm trú ẩn thì một loạt đạn pháo lại trút xuống.
Giữa lúc trận chiến diễn ra căng thẳng, một chiến sĩ trẻ trong đơn vị bị thương nặng.
Hùng cùng đồng đội bò qua từng mỏm đá để tiếp cận.
Người chiến sĩ nắm lấy tay anh:
“Anh Hùng… em đau quá…”
Hùng động viên:
“Cố lên em! Đồng đội sẽ đưa em về phía sau.”
Nhưng giữa lúc họ đang tìm cách đưa người bị thương ra ngoài, một đợt pháo kích khác lại ập xuống.
Hùng bị hất ngã.
Khi tỉnh lại, anh nghe tiếng đồng đội gọi nhau trong khói bụi.
Có người đã hy sinh.
Có người bị thương.
Nhưng những người còn sống vẫn tiếp tục bám chốt.
GIỮ CHỐT GIỮA ĐÁ NÚI
Những trận chiến ở Vị Xuyên không chỉ khốc liệt bởi bom đạn mà còn bởi điều kiện chiến đấu vô cùng thiếu thốn.
Nước uống khan hiếm. Lương thực phải vận chuyển bằng sức người. Có những ngày người lính chỉ có vài ngụm nước chia nhau.
Nhưng điều giữ họ ở lại không chỉ là mệnh lệnh.
Đó là tình đồng đội.
Đêm xuống, những người lính nằm sát bên nhau trong công sự. Người quê Phú Thọ, người Thái Bình, người Nghệ An, người Quảng Bình… mỗi người một quê nhưng cùng chung một chiến hào.
Họ kể cho nhau nghe về gia đình, về ruộng đồng, về những con đường làng.
Và khi trời sáng, tất cả lại cầm súng đứng lên.
NHỮNG NGƯỜI KHÔNG TRỞ VỀ
Lê Văn Hùng đã chứng kiến nhiều đồng đội hy sinh.
Có người mới hôm qua còn chia nhau điếu thuốc, sáng hôm sau đã nằm lại trên sườn núi.
Có người trước giờ chiến đấu còn nhắc về mẹ.
Có người giữ trong túi áo một bức ảnh gia đình đã nhàu.
Những kỷ vật nhỏ bé ấy được đồng đội giữ lại, gửi về quê nếu có điều kiện.
Hùng từng đứng trước nơi một người bạn hy sinh rất lâu.
Ông không nói được lời nào.
Chỉ lặng lẽ đặt khẩu súng xuống đất, cúi đầu:
“Anh em yên nghỉ. Chúng tôi sẽ tiếp tục giữ chốt.”
Đó là lời hứa của những người lính Vị Xuyên với đồng đội đã nằm lại.
NỬA THẾ KỶ SAU – KÝ ỨC VẪN CÒN
Chiến tranh đã lùi xa.
Lê Văn Hùng trở về quê hương Phú Thọ, lập gia đình và sống cuộc đời bình dị.
Nhưng những năm tháng ở Vị Xuyên vẫn theo ông suốt cuộc đời.
Mỗi khi nhắc đến Ngã ba Cửa Tử, giọng ông chậm lại:
“Nơi ấy có tuổi trẻ của chúng tôi. Có máu của đồng đội. Có những người ra đi mãi mãi không trở về.”
Ông không kể nhiều về những điều mình đã làm.
Điều ông thường nhắc đến nhất là những người đã hy sinh.
“Tôi may mắn được trở về. Còn rất nhiều đồng đội vẫn nằm lại trên những ngọn núi Vị Xuyên. Vì thế, mỗi ngày bình yên hôm nay đối với tôi đều vô cùng quý giá.”
BÔNG HOA LỬA TRÊN ĐÁ NÚI VỊ XUYÊN
Câu chuyện của cựu chiến binh Lê Văn Hùng là câu chuyện của một thế hệ đã đứng giữa những năm tháng biên giới đầy khốc liệt.
Họ đã chiến đấu trên những điểm cao đá núi, trong những công sự chật hẹp, giữa mưa pháo và những ngày tháng khắc nghiệt.
Ngã ba Cửa Tử không chỉ là một địa danh trên bản đồ. Với những người lính từng chiến đấu ở đó, đó là một phần ký ức của tuổi trẻ, là nơi có những người đồng đội đã hóa thành đất đá, núi rừng.
“Có những người lính không trở về, nhưng họ không bao giờ mất đi. Họ sống trong ký ức của đồng đội, trong lòng gia đình và trong từng tấc đất biên cương mà họ đã chiến đấu để bảo vệ.”
