Bài viết

Ngã ba Đồng Lộc

Cao Bằng09/06/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Vào một buổi chiều tháng 5 em lật dở những trang sách lịch sử, khi tiếng ve sân trường bắt đầu râm ran và những áp lực của kỳ thi cuối kì đang đến rất gần, em cùng các bạn đang quanh quẩn với những đề toán, văn,... Và cả những lo âu vụn vặt tuổi mới lớn. Nhưng khi lướt qua những thước phim tư liệu của đề án "Câu chuyện thời hoa lửa", tim em như chậm lại một nhịp trước một ngã ba huyền thoại - ngã ba Đồng Lộc, nơi 10 cô gái thanh niên xung phong đã ngã xuống khi tuổi đời vừa tròn mười tám, đôi mươi - độ tuổi đẹp nhất của đời người. Có những địa danh trên bản đồ hình chữ S không chỉ được đo bằng chiều dài địa lý, mà được đo bằng độ dầy của lịch sử và chiều sâu của tâm hồn dân tộc. Ngã ba Đồng Lộc chính là một tọa độ như thế. Hướng tới kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), là một học sinh đứng dưới mái trường hòa bình, em chọn ngược dòng thời gian về với “thời hoa lửa”. Em muốn nghiêng mình trước mười đóa hoa trinh nữ đã hiến dâng thanh xuân cho đất nước, để thấu hiểu sâu sắc hơn về đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm của thế hệ hôm nay. Mùa hè năm 1968, Ngã ba Đồng Lộc trở thành “yết hầu” giao thông huyết mạch, nơi hứng chịu hàng vạn tấn bom đạn cày xới mỗi ngày. Giữa cái chết cận kề, mười cô gái thanh niên xung phong tuổi mười tám, đôi mươi của Tiểu đội 4 vẫn hiên ngang bám trụ. Công việc của các chị là san lấp hố bom, mở đường cho những đoàn xe hướng về miền Nam ruột thịt. Vào cái ngày 24/7 định mệnh ấy, trận bom ác nghiệt đã vùi lấp căn hầm của mười cô gái. Các chị ra đi khi tóc còn xanh, tay còn chưa chạm vào một bàn tay hẹn ước, gửi lại tuổi xuân xanh nhất cho màu xanh bất tử của non sông. Trong mười đóa hoa bất tử ấy, hình tượng người Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần hiện lên như một nốt trầm lay động và kiêu hãnh nhất. Ở tuổi hai mươi hai, chị không chỉ chỉ huy bằng mệnh lệnh, mà bằng cả trái tim quả cảm và tinh thần lạc quan phi thường. Bom đạn có thể làm rung chuyển đất trời, nhưng không thể dập tắt được tiếng cười và ánh mắt sáng ngời của chị.

Đọc lại bức thư chị gửi về cho mẹ trước ngày hy sinh, em không khỏi nghẹn ngào trước những dòng chữ đầy chất thơ: “Mẹ ơi, ở đây vui lắm mẹ ạ, ban đêm chúng nó thắp đèn để chúng con làm đường, còn ban ngày chúng đem bom đánh phá, tuy vất vả nhưng đứa nào cũng cười”. Câu nói nhẹ nhàng như hơi thở ấy thực chất là lời tuyên ngôn về một lý tưởng sống cao đẹp của thế hệ thanh niên thời đại Hồ Chí Minh: xem gian khổ là thử thách, xem hy sinh là vinh quang. Chị Tần, cùng với chị Cúc, chị Hà, chị Nhỏ… đã biến cái chết thành một sự tái sinh, hóa thân thành những tượng đài sống mãi trong lòng dân tộc. Trang sử của mười cô gái Đồng Lộc không đơn thuần là câu chuyện về quá khứ, mà là ngọn đuốc sưởi ấm tâm hồn cho thế hệ hôm nay. Nó dạy cho những học sinh lớp 10 như chúng em hiểu rằng: Hòa bình không phải là điều tự nhiên có sẵn, mà được đổi bằng xương máu, bằng sự hữu hạn của đời người để đổi lấy sự vô hạn của giang sơn. Đó là bài học sống động nhất về lòng yêu nước, vượt qua mọi bài học lý thuyết khô khan trên giảng đường. Đạo lý “uống nước nhớ nguồn” không nằm ở những khẩu hiệu sáo rỗng, mà kết tinh trong dòng máu tri ân đang chảy trong ngực trẻ. Là một học sinh với lòng đam mê về văn học, em hiểu sức mạnh của ngôn từ, nhưng em càng hiểu hơn sức mạnh của hành động. Đứng trước thềm kỷ niệm 79 năm ngày Thương binh - Liệt sĩ, chúng em – thế hệ mười sáu tuổi hôm nay – xin hứa sẽ tiếp nối ngọn lửa cách mạng của các chị. Chúng em sẽ mang tinh thần thép của Võ Thị Tần, sự kiên cường của mười cô gái Đồng Lộc vào phòng thi, vào giảng đường, vào khát vọng đưa Việt Nam sánh vai với các cường quốc năm châu. Các chị đã ngã xuống cho đất nước đứng lên, và chúng em sẽ đứng lên để viết tiếp chương sử huy hoàng của dân tộc.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn