Ngã ba Đồng Lộc

Chiều ngày 24/7, bầu trời Đồng Lộc bỗng trở nên ngột ngạt. Sau những đợt bom rải thảm, con đường huyết mạch lại bị cắt xẻ tan nát. Tiểu đội trưởng Võ Thị Tần thổi còi tập hợp. Mười cô gái, người trẻ nhất mới 17, người lớn nhất mới 24, nhanh chóng vác cuốc xẻng ra trận địa. Họ đùa tếu táo với nhau về những bát cơm gạo lức, về những lá thư chưa kịp hồi âm cho người thương ở quê nhà, để quên đi cái chết đang rình rập trên đầu.Khoảng 16 giờ 30 phút, khi những hố bom cuối cùng sắp được san lấp, những tiếng gầm rít xé toạc không gian lại ập đến. Một tốp máy bay Mỹ bất ngờ quay lại, trút một loạt bom xuống đúng vị trí tiểu đội đang làm việc.Một tiếng nổ đanh gọn, rồi khói bụi mù mịt bao trùm tất cả.Khi khói bom tan đi, đơn vị và đồng đội chạy đến thì chỉ còn thấy một hố bom sâu hoắm. Cả trận địa im lìm đến đáng sợ. Những tiếng gọi "Tần ơi!", "Cúc ơi!", "Hà ơi!" vang lên trong nghẹn ngào nhưng đáp lại chỉ có tiếng gió lồng lộng. Họ đã hy sinh, vùi mình trong lòng đất mẹ khi tuổi xuân đang thì nở rộ nhất.Đau đớn nhất là cuộc tìm kiếm chị Hồ Thị Cúc. Đồng đội đã đào bới suốt ba ngày đêm nhưng không thấy chị. Mãi đến ngày thứ ba, người ta mới tìm thấy chị trong tư thế ngồi dưới hầm sâu, tay vẫn cầm chiếc cuốc, như thể chị vẫn đang sẵn sàng chờ đợi để tiếp tục nhiệm vụ. Bài thơ "Cúc ơi" của đồng đội Yến Thanh ra đời trong chính những giờ phút nghẹn ngào đó:

"Cúc ơi! Em ở đâu không về với đội?
...Bọn anh đã bới tìm gương lược cho em
Nhanh lên chứ, phối thuộc xong rồi đó..."

Mười cô gái ấy nằm lại bên nhau, dưới chân núi Trọ Voi. Họ ra đi không kịp để lại lời trăng trối, nhưng cái tên của họ đã tạc vào lịch sử như một huyền thoại về "Thời hoa lửa". Ngã ba Đồng Lộc từ đó không chỉ là tên một địa danh, mà đã trở thành biểu tượng của một thế hệ thanh niên Việt Nam: sống rực rỡ như hoa và kiên cường vượt qua bão lửa.Ngày nay, nếu có dịp về thăm Khu di tích Ngã ba Đồng Lộc, bạn sẽ thấy mười ngôi mộ trắng nằm kề bên nhau, xung quanh luôn ngào ngạt hương bồ kết – loại hương thơm mà các chị từng dùng để gội mái tóc thanh xuân của mình năm nào.