Ngã ba Đồng Lộc - KÝ ỨC BẤT TỬ NƠI TỌA ĐỘ CHẾT
Nếu miền Nam thành đồng có đóa hoa kiên trung Lê Thị Hồng Gấm, thì dải đất miền Trung nắng gió lại tự hào gọi tên những "đóa hoa trên tuyến lửa" nơi Ngã ba Đồng Lộc. Trong những năm tháng chống Mỹ cứu nước cuồn cuộn bão lửa, hình ảnh những cô gái thanh niên xung phong mang bầu máu nóng tuổi đôi mươi, kiên cường bám trụ giữa mưa bom bão đạn đã trở thành một dấu ấn bất tử, một khúc tráng ca kiêu hãnh của cả một thế hệ "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước".
Ngã ba Đồng Lộc năm ấy được mệnh danh là "tọa độ chết", nơi chịu đựng hàng ngàn tấn bom đạn cày xới mỗi ngày nhằm chặt đứt mạch máu giao thông từ Bắc vào Nam. Giữa cái chảo lửa "túi mưa" ấy, những người con gái mười tám, đôi mươi vốn mảnh mai, dịu dàng đã biến thành những "bông hoa thép" chân đồng vai sắt. Nhiệm vụ của các chị vô cùng hiểm nguy và thầm lặng: ban ngày leo lên những đỉnh đồi cao để đếm bom rơi, cắm tiêu định vị những quả bom chưa nổ; ban đêm lại lao ra mặt đường san lấp hố bom, mở đường cho xe qua. Sự sống và cái chết chỉ cách nhau trong gang tấc, nhưng tiếng cười, tiếng hát của các chị vẫn vang vọng, át cả tiếng bom rền.
Hình tượng kiêu hãnh đó đã bước vào văn học một cách đầy xúc động qua những trang thơ của nhà thơ Lâm Thị Mỹ Dạ. Trong bài thơ "Khoảng trời, hố bom", sự hy sinh của người nữ thanh niên xung phong mở đường được tái hiện như một huyền thoại tráng lệ: "Chuyện kể rằng: em, cô gái mở đường / Để cứu con đường đêm ấy khỏi bị thương". Kẻ thù có thể dùng bom đạn để hủy diệt vạn vật, nhưng không thể khuất phục được ý chí mãnh liệt của những tâm hồn trẻ tuổi. Các chị đã lấy thân mình đánh lạc hướng làn bom của giặc, chấp nhận ngã xuống dưới đáy hố bom sâu thẳm để đổi lấy sự thông suốt cho những đoàn xe kịp giờ ra trận. Thịt da các chị đã hòa vào đất đá, nhưng tinh thần các chị đã hóa thành khoảng trời xanh trong vắt, lặng lẽ tỏa sáng muôn đời.
Thời gian có thể đẩy lùi chiến tranh vào quá khứ, cỏ đã lên xanh trên những hố bom năm xưa ở Đồng Lộc, nhưng "dấu ấn thời hoa lửa" của những nữ thanh niên xung phong thì còn mãi. Sự quả cảm, lòng yêu nước vô điều kiện và vẻ đẹp tâm hồn của các chị chính là tấm gương sáng ngời, nhắc nhở thế hệ hôm nay sống có lý tưởng, trách nhiệm để xứng đáng với xương máu của cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do.
