Ngã xuống trước bình minh độc lập
Tác phẩm ca ngợi lòng dũng cảm và sự hy sinh anh dũng của Liệt sĩ Phạm Văn Măng – người con trai thứ hai của Mẹ Việt Nam Anh hùng Mai Thị Tư. Sinh trưởng trong cái nôi cách mạng tại ấp 3, xã Hưng Long, Bình Chánh, anh tham gia lực lượng du kích địa phương và trở thành nỗi khiếp sợ của kẻ thù nhờ sự mưu trí, thông thuộc địa hình. Đau đớn thay, ngay vào năm 1975 – khi toàn dân tộc chuẩn bị ca khúc khải hoàn, anh đã ngã xuống trước thềm độc lập, để lại một tượng đài bất tử về lòng trung kiên.
Có những nỗi đau được chữa lành bằng niềm vui chiến thắng, nhưng cũng có những sự hy sinh diễn ra ngay trước bình minh của ngày hòa bình, để lại niềm tiếc thương vô hạn trong lòng người ở lại. Câu chuyện về Liệt sĩ Phạm Văn Măng - người chiến sĩ du kích kiên trung của mảnh đất ấp 18, xã Hưng Long - là một minh chứng bi tráng cho những ngày tháng tư rực lửa năm 1975, khi độc lập dân tộc phải đổi bằng những giọt máu cuối cùng của người chiến sĩ.
Anh Phạm Văn Măng sinh ra trong một gia đình nhà nông giàu truyền thống yêu nước. Ngay từ thuở nhỏ, tâm hồn anh đã được nuôi dưỡng bởi những câu chuyện kể bên bếp lửa của cha - ông Lê Văn Hương, và tinh thần thép của mẹ - Mẹ Việt Nam Anh hùng Mai Thị Tư, người đã một mình đào hầm nuôi giấu cán bộ ngay trong lòng địch. Tiếp nối ngọn lửa của gia đình và người anh cả Phạm Văn Trà (người chiến sĩ chủ lực đã anh dũng hy sinh vào năm 1969), anh Phạm Văn Măng quyết định ở lại quê hương, tham gia vào lực lượng du kích mật xã Hưng Long để trực tiếp bảo vệ xóm làng.
Với lợi thế thông thuộc từng bờ kênh, rặng dừa nước và các lối mòn tại ấp 3, anh du kích Phạm Văn Măng cùng tổ đội của mình trở thành "những bóng ma" bám thắt lưng địch mà đánh. Anh mưu trí tham gia gài mìn, tổ chức các trận phục kích bất ngờ quấy rối đội hình càn quét và bẻ gãy nhiều mũi thu gom dân lập ấp chiến lược của Mỹ - Ngụy. Sự gan dạ của anh đã góp phần giữ vững hành lang chiến lược vùng ven, tạo bệ đỡ cho các cánh quân chủ lực đi về hoạt động. Bụi mờ thời gian không còn giữ lại năm sinh chính xác của anh, nhưng tinh thần chiến đấu ngoan cường của người chiến sĩ du kích ấy thì mãi in đậm trong tâm trí đồng đội.
Bước sang mùa xuân năm 1975, cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn tổng công kích cuối cùng. Khắp các mặt trận hướng về Sài Gòn, quân và dân ta hừng hực khí thế nổi dậy giành chính quyền. Tại xã Hưng Long, lực lượng du kích địa phương phối hợp cùng bộ đội giải phóng siết chặt vòng vây, ép đồn bốt giặc phải đầu hàng.
Trong một trận chiến đấu ác liệt vào những ngày tháng tư lịch sử năm 1975, khi chỉ còn một bước ngắn nữa là đến ngày non sông liền một dải, anh Phạm Văn Măng đã trúng đạn tàn bạo của kẻ thù trong lúc dũng cảm xông lên truy kích tàn quân địch, bảo vệ bình yên cho nhân dân nổi dậy. Anh đã anh dũng hy sinh ngay trước thềm độc lập, khi tiếng pháo ăn mừng chiến thắng sắp sửa vang lên khắp đất nước. Người con trai thứ hai của mẹ Mai Thị Tư ngã xuống, gửi lại tuổi xuân phơi phới ngay sát ngõ cửa của tự do, hòa máu xương vào ngày hội khải hoàn của dân tộc.
Sự hy sinh vào năm 1975 của anh Phạm Văn Măng là một vết thương lòng quá lớn, vắt cạn những giọt nước mắt cuối cùng của mẹ Mai Thị Tư khi ngày vui đại thắng của đất nước lại không thể trọn vẹn bóng dáng các con.
Để ghi nhận công lao to lớn và sự xả thân quả cảm của anh, ngày 21 tháng 6 năm 1997, Chủ tịch nước đã ký quyết định số 1254 KT/CTN truy tặng cho anh Huân chương kháng chiến hạng ba. Đồng thời, anh được Thủ tướng Chính phủ cấp bằng Tổ quốc ghi công mang số hiệu HCM 6666.
Giờ đây, tại ngôi nhà số C17/25 ấp 18, xã Hưng Long, tấm bằng Tổ quốc ghi công mang số hiệu đặc biệt của anh được người em gái là bà Phan Thị Muối trân trọng treo cạnh người anh trai Phạm Văn Trà và người mẹ vĩ đại. Nén hương thơm thắp lên vào ngày giỗ mẹ 21 tháng 08 hằng năm như lời hứa của con cháu: tinh thần trung kiên của người du kích Phạm Văn Măng sẽ mãi là niềm tự hào vĩnh cửu, tạc vào dáng đứng tự do của quê hương hôm nay.
