Ngày 21 tháng 11 năm 1931 – Tuổi trẻ dừng lại, lý tưởng tiếp tục
Ngày 21 tháng 11 năm 1931, Lý Tự Trọng bị chính quyền thực dân xử tử tại Sài Gòn. Anh ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại một cuộc đời chưa kịp đi hết những chặng đường mà tuổi trẻ bình thường có thể trải qua. Ngày sinh, ngày hy sinh và câu nói nổi tiếng của anh được ghi nhớ trong các tài liệu tuyên truyền, giáo dục truyền thống của Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh.
Hãy thử hình dung khoảng cách giữa tuổi đời và số phận của người thanh niên ấy.
Mười bảy tuổi — một độ tuổi mà tương lai thường được hình dung bằng những cánh cửa còn rộng mở. Nhưng đối với Lý Tự Trọng, những năm tháng ấy lại kết thúc trong nhà giam của chính quyền thực dân.
Anh không có cơ hội sống đến ngày đất nước giành được độc lập. Không được chứng kiến những lớp thanh niên sau này nối tiếp con đường đấu tranh. Không thể biết rằng câu nói của mình sẽ được nhắc lại trong các buổi sinh hoạt Đoàn, những lễ kỷ niệm và những bài học lịch sử suốt nhiều thập niên.
Nhưng lịch sử đã lưu giữ tên tuổi anh.
Tại lễ kỷ niệm 110 năm ngày sinh Lý Tự Trọng năm 2024, Cổng Thông tin điện tử Chính phủ nhắc lại sự hy sinh của người đoàn viên thanh niên cộng sản đầu tiên như một biểu tượng về lòng yêu nước, ý chí và bản lĩnh của tuổi trẻ Việt Nam.
Sự ghi nhớ ấy không chỉ xuất phát từ việc anh hy sinh khi còn quá trẻ. Nó còn bắt nguồn từ sự thống nhất giữa lý tưởng mà anh lựa chọn, nhiệm vụ mà anh đảm nhận và thái độ mà anh thể hiện khi đối diện với bản án.
Một cuộc đời có thể ngắn, nhưng giá trị của cuộc đời ấy không chỉ được đo bằng số năm đã sống. Lịch sử còn ghi nhận những gì một con người đã lựa chọn, những trách nhiệm họ đã đảm nhận và những giá trị họ để lại cho cộng đồng.
Với Lý Tự Trọng, điều còn lại không phải là một câu chuyện được kể để khơi gợi sự thương cảm đơn thuần. Đó là câu chuyện về một thanh niên đã sớm gắn cuộc đời mình với vận mệnh dân tộc, và giữ vững lựa chọn ấy đến cuối cùng.
Cũng cần nhớ rằng, phía sau sự hy sinh của một người là cả một thời đại với nhiều mất mát. Lý Tự Trọng không phải người duy nhất ngã xuống trong những năm tháng đấu tranh gian khổ. Anh là một trong những gương mặt tiêu biểu của lớp thanh niên cách mạng đầu tiên, những người đã góp phần tạo nên truyền thống đấu tranh của tổ chức Đoàn và phong trào thanh niên Việt Nam.
Bởi vậy, tưởng nhớ Lý Tự Trọng cũng là dịp để nhìn lại lịch sử bằng sự trân trọng và trách nhiệm: trân trọng những người đã hy sinh, hiểu rõ bối cảnh của những lựa chọn lịch sử và nhận thức được giá trị của cuộc sống hòa bình hôm nay.
Điều còn lại từ câu chuyện
Sự hy sinh của Lý Tự Trọng nhắc chúng ta rằng tuổi trẻ không chỉ được xác định bằng số năm của cuộc đời, mà còn bằng cách con người sử dụng quãng thời gian ấy.
Sống có lý tưởng không đồng nghĩa với việc phải làm những điều lớn lao ngay lập tức. Đó có thể là học tập nghiêm túc, làm việc trung thực, kiên trì theo đuổi mục tiêu đúng đắn và biết dành sức trẻ của mình cho những công việc có ích.
