NGÀY 24 THÁNG 7 – NGÀY ĐỒNG LỘC KHÔNG QUÊN

Có những ngày tháng được ghi trong lịch sử bằng những chiến thắng lớn. Nhưng cũng có những ngày được nhớ mãi bởi sự hy sinh của những con người rất trẻ. Ngày 24/7/1968 là một ngày như vậy. Tại Ngã ba Đồng Lộc, mười cô gái của Tiểu đội 4, Đại đội 552 đã hy sinh trong khi đang thực hiện nhiệm vụ. Trong số đó có Hồ Thị Cúc, sinh năm 1944, quê Sơn Bằng, Hương Sơn, Hà Tĩnh. Trước ngày định mệnh ấy, Tiểu đội 4 đã có một thời gian dài làm nhiệm vụ tại khu vực Đồng Lộc. Công việc của các cô là san lấp hố bom, sửa đường và bảo đảm tuyến giao thông được thông suốt. Ngã ba Đồng Lộc là một vị trí đặc biệt quan trọng trên tuyến đường Trường Sơn. Vì vậy, khu vực này thường xuyên bị đánh phá. Ngày 24/7, các cô tiếp tục nhận nhiệm vụ. Đó là một ngày làm việc giống như bao ngày khác của những người thanh niên xung phong: ra hiện trường, khắc phục hậu quả bom đánh phá và nhanh chóng hoàn thành công việc để xe có thể đi qua. Theo các tư liệu, trong ngày hôm đó khu vực Đồng Lộc trải qua nhiều đợt máy bay đánh phá. Đến khoảng 16 giờ 30 phút, một trận bom trúng khu vực hầm nơi mười cô gái đang tránh bom. Cả mười cô hy sinh. Hồ Thị Cúc khi ấy 24 tuổi. Chị là Tiểu đội phó và là một trong những người lớn tuổi hơn trong tiểu đội. Sự ra đi của chị cùng chín đồng đội đã để lại nỗi đau rất lớn cho những người ở lại. Nhưng điều đặc biệt là câu chuyện về các chị không chìm vào quên lãng. Ngược lại, nó trở thành một biểu tượng. Mười cô gái đã trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Hà Tĩnh, của thanh niên xung phong và của tinh thần cống hiến trong thời chiến. Trong số đó, Hồ Thị Cúc có một câu chuyện riêng khiến nhiều người xúc động. Sau khi chín đồng đội được tìm thấy, mọi người vẫn chưa tìm được chị. Sự thiếu vắng ấy khiến đồng đội tiếp tục tìm kiếm. Chính trong quá trình ấy, câu chuyện “Cúc ơi!” ra đời, trở thành một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất viết về mười cô gái Đồng Lộc. Hơn năm mươi năm đã trôi qua. Ngã ba Đồng Lộc hôm nay không còn là chiến trường năm xưa. Nhưng mỗi khi ngày 24/7 đến, nhiều người lại hướng về nơi này để tưởng nhớ những cô gái đã nằm lại. Trong số những cái tên được gọi lên, Hồ Thị Cúc vẫn luôn được nhắc đến cùng tám chữ rất giản dị: quê Sơn Bằng, Hương Sơn. Đó là cách lịch sử đưa một cô gái quê trở thành người con chung của cả đất nước. Ngày 24/7 vì vậy không chỉ là ngày tưởng niệm mười cô gái. Đó còn là dịp để thế hệ hôm nay nhìn lại những gì mà cha ông đã trải qua. Chúng ta được sống trong những ngày không còn tiếng bom. Trẻ em được đến trường, người dân được làm việc, gia đình được đoàn tụ. Những điều ấy tưởng như hiển nhiên nhưng thực ra được đánh đổi bằng rất nhiều mất mát. Hồ Thị Cúc và chín đồng đội đã trao lại cho chúng ta một phần tuổi trẻ của họ. Cách tri ân đẹp nhất là sống có trách nhiệm, biết yêu thương, biết học tập và biết trân trọng hòa bình. Đó chính là cách để ngày 24/7 không chỉ là một ngày trong lịch sử, mà còn là một lời nhắc nhở đối với hôm nay.