Ngày 7 tháng 1 năm 1979 – Ngày Phnom Penh được giải phóng
Ngày 7 tháng 1 năm 1979 – Ngày Phnom Penh được giải phóng
Những ngày cuối năm 1978, vùng biên giới Tây Nam của Việt Nam chìm trong khói lửa.
Những cuộc tấn công của Khmer Đỏ liên tiếp diễn ra.
Nhiều làng mạc bị tàn phá.
Nhiều người dân vô tội thiệt mạng.
Đối với những người lính Việt Nam đang đứng ở biên giới, cuộc chiến ấy không còn là một cuộc xung đột xa xôi.
Nó đã trở thành cuộc chiến bảo vệ từng tấc đất quê hương.
Những người lính ở biên giới Tây Nam
Trong những ngày tháng ấy, các đơn vị quân đội Việt Nam được lệnh bảo vệ biên giới.
Những người lính trẻ rời doanh trại, hành quân về phía Tây Nam.
Họ biết trước mặt mình là một cuộc chiến khó khăn.
Nhưng phía sau họ là đồng bào.
Là quê hương.
Là những mái nhà đang chờ được bảo vệ.
Cuối tháng 12 năm 1978, lực lượng Việt Nam phối hợp với Mặt trận Đoàn kết Dân tộc Cứu nước Campuchia mở cuộc phản công quy mô lớn nhằm đánh đổ chế độ Khmer Đỏ.
Tiến vào Campuchia
Quân đội Việt Nam tiến công trên nhiều hướng.
Những trận chiến diễn ra liên tiếp.
Các tuyến phòng thủ của Khmer Đỏ từng bước bị phá vỡ.
Những người lính Việt Nam vừa chiến đấu, vừa chứng kiến một đất nước láng giềng đang chìm trong thảm họa.
Campuchia dưới chế độ Khmer Đỏ đã trải qua những năm tháng khủng khiếp.
Hàng triệu người dân bị giết hoặc chết vì đói, bệnh tật, lao động cưỡng bức và đàn áp.
Nhiều thành phố trở nên vắng lặng.
Nhiều ngôi làng không còn người.
Con đường về Phnom Penh
Đầu tháng 1 năm 1979, lực lượng Việt Nam và lực lượng Campuchia chống Khmer Đỏ tiếp tục tiến về thủ đô Phnom Penh.
Khắp nơi là dấu vết của một đất nước vừa trải qua thảm họa.
Những người lính tiến lên trong sự khẩn trương.
Bởi họ hiểu rằng phía trước không chỉ là một thành phố.
Mà là nơi hàng triệu người Campuchia đang chờ đợi một sự thay đổi.
Buổi sáng 7 tháng 1
Sáng 7/1/1979, các lực lượng tiến vào Phnom Penh.
Chế độ Khmer Đỏ bị đánh đổ tại thủ đô.
Những người dân Campuchia sống sót bắt đầu bước ra khỏi nơi trú ẩn.
Có người không dám tin rằng mình đã được tự do.
Có người òa khóc.
Có người tìm kiếm người thân.
Có những người chỉ đơn giản đứng lặng nhìn những người lính tiến vào thành phố.
Sau gần bốn năm sống dưới chế độ Khmer Đỏ, Phnom Penh được giải phóng.
Những người dân trở về
Một thành phố từng bị cưỡng bức sơ tán bắt đầu có người trở lại.
Những con phố trước đó vắng lặng dần xuất hiện bóng người.
Những người còn sống đi tìm gia đình.
Nhưng niềm vui giải phóng cũng hòa cùng nỗi đau.
Bởi quá nhiều người đã không còn trở về.
Những ngôi mộ tập thể.
Những căn nhà bỏ trống.
Những người mẹ mất con.
Những đứa trẻ mất cha mẹ.
Tất cả trở thành ký ức đau thương của Campuchia.
Những người lính không trở về
Trong cuộc chiến tại Campuchia, nhiều quân nhân Việt Nam đã hy sinh.
Họ nằm lại trên đất nước láng giềng.
Có người mới đôi mươi.
Có người vừa rời quê hương chưa lâu.
Họ chiến đấu trong một cuộc chiến mà mục tiêu trước mắt là đánh đổ Khmer Đỏ và bảo vệ biên giới Tây Nam của Việt Nam.
Nhưng phía sau những trận đánh ấy là một sự thật đau lòng:
Có những người đã hy sinh và không bao giờ được nhìn thấy ngày trở về.
Ngày 7 tháng 1 trong ký ức Campuchia
Đối với Campuchia, ngày 7/1/1979 được xem là ngày chế độ Khmer Đỏ bị lật đổ và là một dấu mốc giải phóng khỏi chế độ diệt chủng.
Những người Campuchia sống sót sau thảm họa đã bắt đầu xây dựng lại đất nước từ gần như con số không.
Trường học được mở lại.
Bệnh viện hoạt động trở lại.
Nhà nước mới được thành lập.
Cuộc sống dần hồi sinh.
Một trang sử đầy tranh luận
Ngày 7/1/1979 cũng là một sự kiện lịch sử có nhiều cách nhìn khác nhau trong khu vực và quốc tế.
Nhưng một điều khó có thể phủ nhận là sự sụp đổ của Khmer Đỏ đã chấm dứt giai đoạn cai trị gây ra thảm họa nhân đạo khủng khiếp đối với người dân Campuchia.
Cuộc chiến sau đó vẫn kéo dài nhiều năm.
Quân đội Việt Nam tiếp tục ở Campuchia trong một thời gian để hỗ trợ chính quyền mới và chống lại lực lượng Khmer Đỏ.
Vì thế, ngày 7/1/1979 không phải là ngày mọi xung đột lập tức chấm dứt.
Nhưng đó là ngày một chương đen tối nhất của lịch sử Campuchia đi đến bước ngoặt.
Lời kết
Hơn bốn mươi năm đã trôi qua.
Phnom Penh ngày nay đã trở thành một thành phố đông đúc.
Những con đường từng vắng bóng người nay tràn đầy sức sống.
Trẻ em Campuchia đến trường.
Những khu chợ lại đông đúc.
Những gia đình lại có thể sống bên nhau.
Nhưng trong ký ức của những người từng trải qua Khmer Đỏ, ngày 7/1/1979 mãi là một ngày đặc biệt.
Đó là ngày họ nhìn thấy hy vọng sau những năm tháng kinh hoàng.
Và trong lịch sử Việt Nam, đó cũng là một dấu mốc gắn với cuộc chiến bảo vệ biên giới Tây Nam và sự hy sinh của những người lính Việt Nam trên đất nước Campuchia.
Ngày 7 tháng 1 năm 1979 – một ngày mà tiếng súng mở ra một trang mới, để những người sống sót có cơ hội bắt đầu lại cuộc đời.
Và bài học lớn nhất còn lại sau tất cả những đau thương ấy là:
Hòa bình quý giá hơn mọi chiến thắng, bởi phía sau mỗi cuộc chiến luôn là những con người và những gia đình phải trả giá bằng những mất mát không gì bù đắp được.
