Ngày anh đi

Trời chiều bảng lảng khói bếp, tôi lại ngồi trước hiên nhà, nơi anh từng buộc con trâu mỗi sớm. Đã bao nhiêu năm rồi, mà mỗi khi gió thổi qua hàng tre, tôi vẫn có cảm giác như anh đang trở về, bước chân quen thuộc trên con đường làng đất đỏ.

Ngày anh đi, tôi vẫn còn trẻ lắm. Anh mặc bộ quần áo đã sờn vai, chiếc ba lô gọn nhẹ, bên trong chỉ có vài bộ đồ và cuốn sổ nhỏ. Anh cười, cái cười hiền lành mà tôi thương nhất, rồi nói:
“Giặc còn thì mình còn đi, em ở nhà thay anh chăm mẹ, chăm ruộng.”

Tôi không khóc lúc tiễn anh. Tôi chỉ nắm chặt tay anh, như sợ buông ra là sẽ mất mãi mãi. Nhưng khi bóng anh khuất sau rặng tre đầu làng, nước mắt tôi mới rơi, mặn chát. Những năm tháng sau đó là chuỗi ngày chờ đợi. Tôi vừa làm ruộng, vừa chăm mẹ già. Đêm đến, tôi thắp đèn dầu, đọc lại những lá thư anh gửi về từ chiến trường. Chữ anh không đẹp, nhưng mỗi dòng đều ấm áp: anh kể về đồng đội, về những trận hành quân, về rừng Trường Sơn đầy gian khổ nhưng cũng đầy hy vọng.

Có lần anh viết:
“Ở đây bom đạn nhiều lắm, nhưng anh không sợ. Anh chỉ sợ em ở nhà vất vả mà không có anh bên cạnh.”

Tôi đọc mà vừa thương, vừa tự hào. Người chồng của tôi, anh không chỉ là của riêng tôi nữa, mà là của Tổ quốc.

Rồi một ngày, cán bộ xã đến nhà. Tôi nhìn ánh mắt họ, là tôi biết. Không cần nghe hết lời, chân tôi đã run. Họ nói anh đã hy sinh trong một trận đánh ác liệt, khi đang cùng đồng đội giữ chốt.

Tôi không ngã quỵ như người ta nghĩ. Tôi ngồi lặng đi, tay vẫn nắm chặt chiếc khăn anh để lại. Trong lòng tôi, có một nỗi đau rất lớn, nhưng cũng có một niềm tự hào không thể gọi tên. Sau này, người ta gọi anh là liệt sĩ. Còn với tôi, anh vẫn là người chồng giản dị, người từng cười dưới mái hiên này, từng dặn tôi nhớ gieo lúa đúng mùa, từng hứa ngày đất nước hòa bình sẽ về sửa lại mái nhà.

Đất nước đã hòa bình thật rồi. Nhưng anh thì không về nữa. Mỗi năm đến ngày giỗ anh, tôi lại thắp nén hương, kể cho anh nghe chuyện làng xóm, chuyện mùa màng, như thể anh vẫn đang ngồi đó, lắng nghe. Và tôi tin, ở một nơi nào đó, anh vẫn dõi theo… vẫn mỉm cười như ngày anh bước đi vì Tổ quốc.