Ngày ấy

Ngày ấy, trên đường ông tôi về nhận nhiệm vụ tại đơn vị mới, ông bất chợt nhìn thấy ba vệt khói trắng dài trên bầu trời. Bằng kinh nghiệm của một người lính trận, ông biết ngay đó là ba chiếc máy bay B52 của Mỹ. Theo phản xạ, ông đảo mắt nhìn nhanh hai bên vệ đường để tìm giao thông hào hay hầm trú ẩn cá nhân. Nhưng chưa kịp phản ứng thì bỗng như trời sập xuống, một luồng gió mạnh hất ông ngã dúi xuống vệ đường. Theo bản năng của người lính, ông nhanh chóng đưa túi sơ cứu lên che đầu, ba lô chắn sau lưng. Ngay sau đó là hàng loạt tiếng bom nổ vang rền, đất đá văng xuống lộp bộp trên ba lô, khói bom và bụi đất khiến cổ họng nghẹn lại, mắt cay xè, toàn thân đau ê ẩm.

Khi tiếng nổ lắng dần, ông đưa tay sờ khắp người để kiểm tra thương tích. May mắn thay, ông không trúng mảnh bom nào, chỉ bị trầy xước và chảy máu do đất đá văng trúng. Gắng gượng ngồi dậy, ông xốc lại ba lô và tiếp tục đi về phía xóm nhỏ trước mặt – xóm Vĩnh Thành, cách cầu Hiền Lương khoảng 600m. Lúc ấy vào khoảng bốn giờ chiều, cánh đồng chi chít những hố bom sâu hoắm, mùi khói bom khét lẹt vẫn còn nồng nặc.

Ông thấy người dân trong xóm hoảng loạn, vừa chạy vừa khóc thảm thiết về phía cánh đồng. Nhìn theo, ông phát hiện ba chiếc máy cày màu đỏ của Liên Xô được ngụy trang cẩn thận bằng tàu lá dừa, mỗi chiếc cách nhau vài thửa ruộng nước. Linh cảm có người bị thương, ông lập tức chạy về phía đông người. Đến nơi, cảnh tượng trước mắt khiến ông nghẹn lòng: một bác nông dân bị mảnh bom B52 cắt ngang thân người, gần như đứt đôi, máu hòa lẫn với bùn đất, nằm cách chiếc máy cày khoảng năm mét. Ông vội bảo mọi người khiêng bác lên bờ, lau sạch bùn đất để bác được yên nghỉ.

Ngay sau đó, ông nhìn sang chiếc máy cày thứ hai, cách hai đến ba thửa ruộng nước, thấy một người khác nằm giữa bùn, cố gắng trườn về phía trước. Ông xách túi cấp cứu chạy tới thì phát hiện một bác nông dân bị gãy hở xương đùi trái. Ông gọi người dân đến giúp đưa bác lên bờ. Ngay trên bờ ruộng, ông cắt bỏ quần ngoài của người bị thương, dùng áo khoác của mình lau sạch bùn đất, sát trùng vết thương, nẹp cố định xương gãy, băng bó cẩn thận rồi tiêm thuốc trợ tim, giảm đau và gây tê tại chỗ hai ống Novocain hai phần trăm. Sơ cứu xong, ông nhờ người dân về lấy võng để đưa bác lên Vĩnh Trung tiếp tục điều trị.

Bỗng nhiên, ông cảm thấy hoa mắt, mặt tối sầm, người lảo đảo, mọi thứ trước mắt mờ dần. Khi tỉnh lại, ông mới biết mình đang nằm trong nhà dân, được các đồng chí trong Ban Chỉ huy và quân y đơn vị kho A5 chăm sóc. Đồng chí Hà ở kho A5 kể lại rằng, khi khói bom tan dần, đồng đội đi cấp cứu cho dân thì thấy ông tôi nằm thiếp trên bờ ruộng, trên người chỉ mặc áo lót, được đắp miếng vải dù và một chị nông dân xoa dầu tràm. Anh em đưa ông về nhà Ban Chỉ huy đóng trong dân, mở ba lô tìm giấy tờ mới biết ông là quân y được binh trạm cử về tăng cường cho đơn vị.

Ông hiểu ra mình bị ngất là do hành quân bộ gần bốn mươi cây số trong ngày, cộng với sức ép bom B52, lại kiệt sức vì cấp cứu cho nhân dân nên bị hạ đường huyết. Sau hai ngày đêm nghỉ ngơi, đến chiều ngày 12 tháng 11 năm 1972, Ban Chỉ huy đơn vị phổ biến nhiệm vụ và tình hình địa bàn hoạt động, đồng thời động viên ông cùng đơn vị quyết tâm hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cấp trên giao phó. Bất chợt ngoài sân vang lên tiếng ồn ào. Mọi người nhìn ra thì thấy bảy người, gồm sáu nam và một nữ, độ tuổi từ ba mươi đến sáu mươi. Người phụ nữ xách theo một con gà trống khoảng một ký rưỡi. Tất cả cùng cất tiếng chào và thăm hỏi sức khỏe người bộ đội hôm trước đã kiệt sức khi cấp cứu cho dân. Một cụ lớn tuổi nhất xúc động nói rằng xóm Vĩnh Thành có ít đường, ít gà mang đến biếu để bồi dưỡng sức khỏe cho ông, tuy vật chất chẳng đáng là bao nhưng đó là tấm lòng của dân dành cho bộ đội. Ông lễ phép cảm ơn và xin phép được nhường quà cho người dân bị thương, nhưng mọi người không đồng ý. Một anh trẻ nhất nhanh tay mang gà đi làm thịt. Đồng chí chỉ huy trưởng liền nói vui rằng đơn vị còn một chai rượu chanh Hà Nội, mời bà con ở lại ít phút. Mọi người cùng ngồi lại, hỏi thăm quê quán. Đồng chí chỉ huy rót đầy bát rượu, vui vẻ nói: “Nhân dân có tấm lòng thì bộ đội có cái bụng.” Cả sân cười rộn ràng. Bát rượu được nâng lên, chuyền tay nhau theo kiểu lính, chan chứa tình quân dân cá nước. Trong men rượu nồng, mọi người chỉ biết chúc nhau mạnh khỏe và mong chiến tranh sớm kết thúc, bởi ngày mai không ai biết còn hay mất.

Đến 6/1976, ông được cấp trên cho về nghỉ phép thăm gia đình. Khi xe qua cầu Hiền Lương, ông xin ghé thăm lại xóm nhỏ Vĩnh Thành. Nhưng xóm làng năm xưa không còn nữa, chỉ còn cánh đồng loang lổ những hố bom sâu. Ông lặng người, thầm cảm ơn những năm tháng gian khổ đã gắn bó ông với những con người ông coi như ruột thịt, dù không cùng huyết thống, và mãi khắc ghi tình nghĩa quân dân trong những ngày chiến tranh khốc liệt.