Ngày ấy, chúng tôi còn rất trẻ

Có những bức ảnh cũ chỉ cần nhìn vào một lần cũng đủ khiến người ta lặng đi.

Trong ảnh là những gương mặt còn rất trẻ. Ánh mắt chưa có nhiều dấu vết của thời gian. Mái tóc còn xanh. Người ta đứng cạnh nhau, có thể không nghĩ rằng vài chục năm sau, những người trong bức ảnh sẽ trở thành những người kể lại một phần lịch sử của đất nước.

Đó cũng là hình ảnh của một thế hệ đã trưởng thành trong những năm tháng nhiều biến động.

Cựu chiến binh Đinh Văn Long, sinh năm 1959, quê Thanh Tân, thuộc thế hệ đã bước vào tuổi trưởng thành trong giai đoạn đất nước còn nhiều gian khó. Những năm tháng tuổi trẻ ấy, dù đã lùi rất xa, vẫn để lại những dấu ấn không thể phai mờ trong cuộc đời người lính.

Tuổi trẻ bắt đầu từ một con đường làng

Ngày ấy, Thanh Tân vẫn là một miền quê bình dị.

Những con đường quen thuộc.

Những mái nhà thân thương.

Những buổi chiều người dân trở về sau công việc đồng áng.

Và giữa cuộc sống bình dị ấy là những người trẻ đang lớn lên.

Họ có những ước mơ riêng.

Có những dự định cho tương lai.

Có những người đang nghĩ đến một gia đình nhỏ, một công việc ổn định, một cuộc sống yên bình.

Nhưng lịch sử không phải lúc nào cũng cho con người quyền lựa chọn thời điểm.

Khi đất nước cần, những người trẻ lên đường.

Một chiếc ba lô được khoác lên vai.

Một lời dặn dò được nói vội.

Một cái nhìn về quê nhà lâu hơn thường ngày.

Rồi bước chân đi xa.

Có lẽ không ai khi ấy nghĩ rằng chính những ngày tháng ấy sẽ trở thành một trong những phần ký ức sâu đậm nhất của cuộc đời mình.

Những năm tháng ở phía bên kia nỗi nhớ

Chiến tranh đưa người lính đến những nơi rất xa quê.

Từ Quảng Bình, Quảng Trị, qua những tuyến đường Trường Sơn và Đường 9 – Nam Lào, đến những chiến trường phía Nam như Tây Ninh, mỗi địa danh đều gắn với một phần ký ức của biết bao người.

Ở nơi ấy, ngày tháng không còn được nhớ bằng lịch.

Người ta nhớ bằng những chặng đường.

Nhớ bằng những lần hành quân.

Nhớ bằng những đêm ngủ vội.

Nhớ bằng tiếng gọi của đồng đội giữa những lúc khó khăn.

Và nhớ bằng nỗi mong mỏi được trở về nhà.

Có những ngày dài đến mức người lính chỉ mong trời sáng.

Có những đêm yên tĩnh hiếm hoi, mọi người lại ngồi bên nhau kể chuyện quê nhà.

Một người nhớ mẹ.

Một người nhớ vợ.

Một người nhớ cánh đồng quê.

Người khác chỉ nhớ một bữa cơm gia đình.

Những câu chuyện rất nhỏ ấy, giữa chiến trường, lại trở thành những điều lớn lao.

Những người trẻ cùng nhau đi qua một thời

Có lẽ điều đẹp nhất còn lại trong ký ức của những người lính không chỉ là những gì họ đã trải qua, mà là những người đã cùng họ trải qua.

Đồng đội có thể đến từ những vùng quê khác nhau.

Khác giọng nói.

Khác hoàn cảnh.

Nhưng khi cùng đứng trong một hàng ngũ, họ trở thành những người anh em.

Cùng chia nhau phần ăn.

Cùng giúp đỡ khi mệt mỏi.

Cùng động viên nhau trước những nhiệm vụ khó khăn.

Và cùng hướng về một ngày hòa bình.

Có những người sau này trở về quê hương.

Có người tiếp tục cuộc sống ở một vùng đất khác.

Cũng có những người mãi mãi nằm lại ở nơi họ từng đi qua.

Nhưng trong ký ức của những người còn sống, họ vẫn có thể là những chàng trai tuổi đôi mươi của ngày nào.

Thời gian lấy đi tuổi trẻ, nhưng không thể lấy đi tình đồng đội.

Ngày trở về, quê nhà vẫn ở đó

Sau những năm tháng chiến tranh, người lính trở về.

Có lẽ khoảnh khắc ấy chẳng cần những lời hoa mỹ.

Chỉ cần được nhìn thấy quê hương.

Được bước trên con đường cũ.

Được ngồi xuống bên mâm cơm gia đình.

Được nghe lại tiếng nói quen thuộc của những người thân.

Những điều trước đây tưởng như bình thường, sau những năm xa cách lại trở thành niềm hạnh phúc lớn lao.

Nhưng người trở về đã không còn là chàng trai của ngày lên đường.

Chiến tranh đã để lại trong họ sự trưởng thành, sự từng trải và những ký ức không dễ kể hết.

Với ông Đinh Văn Long, quê hương Thanh Tân trở thành nơi tiếp nối chặng đường của cuộc đời sau những năm tháng quân ngũ.

Là người đảng viên, ông tiếp tục gắn bó với quê hương, giữ gìn những giá trị được hun đúc từ một thế hệ đã từng sống trong thời kỳ đất nước đầy gian khó.

Nếu gặp lại mình của ngày hôm ấy...

Có lẽ nếu một ngày được trở lại tuổi trẻ, người lính năm nào sẽ muốn gặp lại những người đồng đội.

Muốn đi lại con đường cũ.

Muốn nhìn thấy những gương mặt từng cùng mình chia sẻ gian khổ.

Và có lẽ cũng muốn nói với chàng trai năm ấy rằng:

“Rồi chúng ta sẽ trở về.”

Nhưng thời gian không quay lại.

Những chàng trai năm nào giờ đã trở thành những người ông, người cha, mái tóc đã bạc.

Những con đường chiến tranh có thể đã đổi thay.

Những người đồng đội có người còn, người mất.

Chỉ có ký ức vẫn nằm lại đâu đó trong mỗi người.

Và chính những ký ức ấy làm nên giá trị của câu chuyện thời hoa lửa.

Bởi lịch sử không chỉ nằm trong những chiến thắng được ghi bằng những dòng chữ lớn.

Lịch sử còn nằm trong một người thanh niên rời khỏi làng quê, trong một lá thư gửi về nhà, trong một người đồng đội đã không trở lại và trong niềm vui giản dị của ngày được trở về.

Câu chuyện về cựu chiến binh Đinh Văn Long là một phần nhỏ trong ký ức lớn ấy.

Một người con Thanh Tân.

Một người lính của một thời.

Một người đã dành một phần tuổi trẻ cho những năm tháng đất nước cần đến mình.

Xin được tri ân ông Đinh Văn Long và thế hệ những người lính đã đi qua thời hoa lửa. Những năm tháng ấy đã lùi xa, nhưng dấu chân của họ vẫn còn trên quê hương – trong ký ức của những người từng chứng kiến và trong câu chuyện được kể lại cho thế hệ mai sau.

Ngày ấy, họ còn rất trẻ. Và chính tuổi trẻ ấy đã làm nên một phần bình yên của hôm nay.