Ngày binh biến lịch sử – Giải phóng thị xã Hà Giang 8/12/1945- 2A3K67-VCVB

Sau ngày Nhật đầu hàng (15/8/1945), cả nước nổi dậy Tổng khởi nghĩa. Ở Hà Giang, tình hình phức tạp hơn nhiều nơi khác. Phát xít Nhật rút đi, nhưng quân Tưởng Giới Thạch và nhất là Việt Nam Quốc dân Đảng nhanh chóng len lỏi vào. Hoàng Quốc Chính cùng tay sai chiếm đóng thị xã Hà Giang và một số đồn bốt quan trọng, bắt bớ, đàn áp cơ sở Việt Minh, gây không khí căng thẳng và tang thương.

Lực lượng cách mạng lúc này còn non trẻ, chưa đủ mạnh để đánh trực diện. Trung ương Đảng giao nhiệm vụ cho Ban chỉ đạo liên tỉnh và đặc biệt giao đồng chí Song Hào trực tiếp phụ trách việc giải phóng Hà Giang. Từ đầu tháng 10/1945, đồng chí Song Hào lên Hà Giang, cùng cấp ủy địa phương nghiên cứu kỹ tình hình.

Thay vì chỉ dựa vào vũ trang, họ chọn phương châm mềm dẻo, kiên trì: tập trung mũi nhọn vào kẻ thù chính là Quốc dân Đảng, đồng thời vận động, giác ngộ lực lượng lính khố đỏ (vốn là người Việt Nam bị địch mua chuộc). Cuộc “chiến đấu chính trị thầm lặng” diễn ra nhiều tuần lễ. Cán bộ Việt Minh len lỏi tiếp xúc, tuyên truyền, khơi dậy lòng yêu nước, giải thích rõ ai là bạn, ai là thù. Dần dần, nhiều lính khố đỏ và chỉ huy cấp dưới được cảm hóa, sẵn sàng đứng về phía cách mạng.

Ngày 8/12/1945, thời cơ chín muồi. Lực lượng cách mạng chỉ đạo cuộc binh biến. Lính khố đỏ nổi dậy ngay trong lòng địch, bắt giữ toàn bộ chỉ huy và binh lính Quốc dân Đảng. Hoàng Quốc Chính cùng các đầu sỏ bị bắt gọn. Ta thu được hàng tấn vũ khí, đạn dược. Thị xã Hà Giang được giải phóng mà gần như không đổ máu lớn.

Thắng lợi này mang ý nghĩa quyết định. Chỉ còn vài ngày sau, ngày 25/12/1945, tại thị xã Hà Giang, đông đảo đồng bào các dân tộc dự mít tinh lớn. Ủy ban Hành chính lâm thời tỉnh Hà Giang được thành lập (đồng chí Thanh Phong làm Chủ tịch). Cùng ngày, Xứ ủy Bắc Kỳ ra quyết định thành lập Đảng bộ tỉnh Hà Giang, đồng chí Hồng Quân làm Bí thư Tỉnh ủy lâm thời.

Từ đây, chính quyền cách mạng được củng cố từ tỉnh xuống huyện, xã. Hà Giang chính thức bước vào thời kỳ mới: bảo vệ thành quả cách mạng, chuẩn bị kháng chiến chống thực dân Pháp trở lại, đồng thời góp phần vào sự nghiệp chung của cả dân tộc.

Sự kiện này khẳng định rõ vai trò, sự đóng góp của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc Hà Giang: biết vận dụng sáng tạo đường lối của Đảng vào điều kiện đặc thù miền núi biên giới, kết hợp đấu tranh chính trị với vũ trang, đoàn kết các dân tộc, thu phục lực lượng trung gian, giành thắng lợi trọn vẹn trong hoàn cảnh khó khăn.