Ngày cắm cờ chiến thắng – Niềm vui trong nước mắt

"Có người hỏi tôi, giây phút hạnh phúc nhất trong cuộc đời là khi nào. Tôi không cần suy nghĩ lâu. Đó chính là buổi trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975 – ngày lá cờ giải phóng tung bay giữa Sài Gòn, ngày đất nước liền một dải. Nhưng cũng chính ngày hôm ấy, tôi đã khóc nhiều nhất..."

Ở tuổi ngoài bảy mươi, cựu chiến binh Lê Văn Thành vẫn giữ cẩn thận chiếc khăn tay đã ngả màu thời gian. Ông bảo, đó là chiếc khăn người mẹ trao trước ngày lên đường nhập ngũ. Suốt những năm tháng chiến tranh, chiếc khăn ấy theo ông qua Trường Sơn, qua những cánh rừng miền Đông Nam Bộ, qua biết bao trận hành quân gian khổ và cả ngày toàn thắng của dân tộc.

Ông nhập ngũ năm 1972, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ đang bước vào giai đoạn quyết liệt. Từ một chàng trai vừa rời mái trường làng, ông trở thành người lính hành quân dọc tuyến Trường Sơn, rồi tham gia chiến đấu trên chiến trường miền Nam.

"Ba năm không dài đối với một đời người, nhưng với người lính thì đó là cả tuổi trẻ. Chúng tôi lớn lên trong tiếng bom, trưởng thành giữa những cuộc hành quân và học cách đối mặt với mất mát."

Những ngày cuối tháng Tư năm 1975, không khí trong đơn vị rất khác. Tin chiến thắng từ các hướng tiến công liên tục truyền về. Mọi người đều cảm nhận được thời khắc lịch sử đang đến rất gần.

Sáng ngày 30 tháng 4, đơn vị tiếp tục tiến về nội đô. Trên đường hành quân, người dân đứng hai bên đường vẫy tay chào đón. Có cụ già rưng rưng nước mắt, có em nhỏ chạy theo bộ đội với những bó hoa dại trên tay. Sau bao năm chiến tranh, niềm mong mỏi về một ngày hòa bình đã hiện hữu trước mắt.

"Điều tôi nhớ nhất không phải là tiếng súng, mà là nụ cười của người dân. Nụ cười ấy khiến chúng tôi hiểu rằng mọi gian khổ mình đã trải qua đều có ý nghĩa."

Đến gần trưa, tin Tổng thống chính quyền Sài Gòn tuyên bố đầu hàng vô điều kiện nhanh chóng lan khắp các đơn vị. Trong khoảnh khắc ấy, nhiều người lính đứng lặng đi. Có người ôm chầm lấy đồng đội, có người ngước nhìn bầu trời, có người lặng lẽ lau nước mắt.

Ông Thành kể, khi nhìn lá cờ giải phóng tung bay trên một tòa nhà giữa thành phố, trái tim ông như nghẹn lại.

"Chúng tôi đã chờ ngày ấy biết bao năm. Từ những cánh rừng Trường Sơn, những con đường đầy hố bom, những trận địa khói lửa... tất cả đều hướng về khoảnh khắc đó."

Nhưng niềm vui chưa kịp trọn vẹn thì ký ức về đồng đội lại ùa về.

Ông nhớ đến Hùng – người bạn cùng quê đã hy sinh trong một trận đánh ở Quảng Trị. Nhớ anh Tư, tiểu đội trưởng luôn nhường phần cơm ít ỏi cho chiến sĩ trẻ. Nhớ cậu lính thông tin mới ngoài mười chín tuổi, vẫn thường ôm cây đàn ghi-ta tự chế mỗi khi đơn vị tạm nghỉ.

"Họ đều từng nói với tôi rằng, chỉ cần đất nước thống nhất là mãn nguyện. Nhưng rồi họ đã không thể chờ đến ngày ấy."

Giữa niềm vui chiến thắng, ông cùng nhiều đồng đội lặng lẽ dành một phút mặc niệm cho những người đã nằm lại trên khắp các chiến trường. Họ hiểu rằng, lá cờ chiến thắng hôm ấy được dệt nên bằng biết bao máu xương của những người không bao giờ trở về.

Chiều hôm đó, lần đầu tiên sau nhiều năm, tiếng súng dần im lặng. Thành phố như bừng tỉnh sau những ngày dài chiến tranh. Trên các con đường, người dân ùa ra đón bộ đội. Những cái bắt tay thật chặt, những cái ôm nghẹn ngào, những giọt nước mắt của niềm vui hòa bình khiến người lính nào cũng xúc động.

"Có một bà cụ nắm lấy tay tôi rồi nói: 'Các con vất vả quá! Từ nay đất nước mình hòa bình rồi.' Chỉ một câu nói ấy thôi mà tôi không cầm được nước mắt."

Đêm 30 tháng 4 năm ấy là một đêm rất đặc biệt.

Không còn những tiếng bom rền, không còn những loạt pháo dội xuống giữa đêm. Người lính lần đầu tiên có thể ngước nhìn bầu trời mà không phải lo tìm hầm trú ẩn. Thành phố lên đèn. Ánh sáng trải dài trên những con phố như báo hiệu một chặng đường mới của đất nước.

Ông Thành kể rằng hôm ấy, cả đơn vị ngồi bên nhau rất lâu. Không ai nói nhiều. Mỗi người đều đang nhớ về quê hương, về gia đình và về những người đồng đội đã mãi mãi gửi tuổi xuân nơi chiến trường.

"Chiến tranh kết thúc rồi. Nhưng trong lòng chúng tôi, những người đã hy sinh vẫn luôn còn sống."

Ít lâu sau, ông được trở về quê.

Con đường làng vẫn vậy, hàng tre vẫn nghiêng bóng trước ngõ. Mẹ ông đứng đợi từ sớm. Vừa nhìn thấy con trai trong bộ quân phục bạc màu, bà chạy đến ôm chầm lấy con mà bật khóc.

"Mẹ không hỏi con lập được chiến công gì. Mẹ chỉ sờ lên vai tôi rồi nói: 'Con còn sống trở về là mẹ mừng rồi.'"

Ông bảo, sau chiến tranh, điều quý giá nhất mà ông có được không phải là những tấm huân chương, mà là cơ hội được sống, được trở về, được chứng kiến đất nước hồi sinh từng ngày.

Nhiều năm sau, mỗi dịp đến Nghĩa trang Liệt sĩ, ông lại đứng thật lâu trước những hàng bia trắng. Có những người ông từng chiến đấu cùng, có người chỉ kịp biết tên rồi vĩnh viễn nằm lại.

Ông nhẹ nhàng đặt bó hoa xuống và thì thầm:

"Các đồng đội ơi! Đất nước mình đã hòa bình thật rồi. Những điều chúng ta từng mơ ước đã thành hiện thực. Nhân dân được sống trong độc lập, trẻ em được cắp sách đến trường, quê hương ngày càng đổi mới. Sự hy sinh của các anh không hề vô nghĩa."

Ông quay sang nhìn các cháu nhỏ đang nô đùa trên quảng trường, giọng chậm rãi:

"Các cháu sinh ra khi đất nước đã hòa bình nên có thể chưa cảm nhận hết giá trị của hai chữ 'độc lập'. Hãy học tập, lao động, sống tử tế và cống hiến cho quê hương. Đó là cách đẹp nhất để tri ân những người đã ngã xuống."

Rời ngôi nhà của người cựu chiến binh, tôi vẫn nhớ mãi ánh mắt ông khi nhắc đến ngày 30 tháng 4 năm 1975. Đó là ánh mắt của một người đã đi qua chiến tranh, chứng kiến giờ phút lịch sử của dân tộc và mang theo suốt cuộc đời niềm vui hòa bình xen lẫn nỗi nhớ những đồng đội đã gửi trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Ngày cắm cờ chiến thắng đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng niềm vui trong nước mắt của những người lính năm ấy vẫn còn nguyên sức lay động. Đó là ký ức thiêng liêng, nhắc nhở mỗi người Việt Nam hôm nay rằng hòa bình không phải là điều tự nhiên có được, mà là thành quả của biết bao thế hệ đã chấp nhận hy sinh vì độc lập, tự do và thống nhất non sông.