Ngày chiến thắng trở về, con sẽ sống với mẹ đến trọn đời

Gần 50 năm trước có một người cha đã tìm đến nhà văn Nguyễn Công Hoan để mượn ông đặt tên cho cuốn sách lưu lại 60 lá thư của người con trai vừa hy sinh ở chiến trường Tây Nguyên. Người cha tên Phạm Ngọc Xứng (SN 1921) và 60 lá thư chân phương chứa đựng muôn vàn yêu thương của cậu con trai Phạm Ngọc Hùng đã khiến nhà văn không khỏi cảm động.Vài ngày sau, nhà văn Nguyễn Công Hoan đã tìm đến sở làm của ông Xứng nhưng không gặp, ông cất công đến nhà nhưng vẫn không có duyên, vì vậy ông đã mượn tờ giấy rồi để lại vài chữ cho người cha:

Kính gửi ông Xứng,

Tôi đến phòng tìm ông, thấy nói ông nghỉ ở nhà. Tôi về nhà, ông lại đi vắng. Thật tiếc.

Hôm nọ, ông cho biết về việc cháu Hùng. Nhiều thư của cháu , ông cho nghe, tôi rất cảm động. Và khi ông cho tôi biết tiểu sử của cháu, tôi càng quý cháu. Vì vậy tôi mới nói với ông là nên chọn chữ của cháu mà đề tên cuốn sách. Nhưng nay tôi còn ý kiến nữa, định đề nghị với ông, là ông nên viết kỹ tiểu sử của cháu, những đức tính của cháu, nhất là những đức tính ấy đã có ảnh hưởng đến các bạn đồng ngũ của cháu. Ông nên viết tỷ mỷ, kể cả lần cháu thả bức thư theo dòng nước.

Đời cháu, những việc làm, ý nghĩ của cháu sẽ là tấm gương sáng cho các anh em cháu noi theo.

Tiểu sử ấy, ông sẽ đóng lên đầu sách thì trân trọng lắm.

Thân ái

23/2/73

Nguyễn Công Hoan

Lá thư được thả theo dòng nước mà nhà văn Nguyễn Công Hoan nhắc đến là một trong hàng trăm cách mà những chiến sĩ trẻ như Phạm Ngọc Hùng đã nghĩ ra để chuyển thư về với gia đình giữa năm tháng lửa đạn chia cách. Hùng đã từng viết một bức thư bỏ trong lọ thuốc bằng thuỷ tinh rồi thả theo dòng suối khi đang chiến đấu ở Kon tum, với hy vọng mong manh rằng sẽ có ai đó vớt được lá thư và chuyển giúp về nhà ở Hà Nội.