Ngày giã rừng đước

Sau khi kết thúc khoá Sư phạm Toán I vào cuối tháng 5/1970, đến đầu tháng 6, mọi người đã sẵn sàng khăn gói lên đường về quê công tác. Chỉ có đoàn Cần Thơ và Vĩnh Long, do điều kiện vùng giải phóng bị chia cắt, đồn bót giặc giăng giăng với thế trận “cài răng lược”, nên chúng tôi phải tạm ở lại Cà Mau công tác, chờ khi nào có chỉ thị mới của Tỉnh ủy, sẽ trở về quê nhà tiếp tục công tác.

Một buổi sáng chủ nhật, rừng đước trở nên êm ả, vắng vẻ chúng tôi tập hợp ở nhà Hiệu bộ. Không như nhiều chủ nhật trước kia, chế Tư Vui, y tá của trường, người luôn ép mọi người uống thuốc Ký-nin (thuốc chống sốt rét, đắng kinh khủng), nhỏ nước tỏi vào mũi để phòng ngừa cảm cúm, sốt. Hôm nay chế lại nấu một nồi khoai lang do Bác Tư Nghiệp, cán bộ tiếp phẩm mang về. Cả nhà đang cùng nhau thưởng thức, Chú Ba Đông lên tiếng:

- Sắp đến giờ dạy hát của Đài Phát thanh Giải phóng rồi, Ông Ba Thả cho mượn cái Radio đi!

Chú Ba Thả mở ba lô, lấy ra chiếc đài. Tiếng nói từ Radio phát ra:

Hôm nay chúng ta học hát bài "Chào em cô gái Lam Hồng". Nào cùng hát theo từng câu:“Xe ta bon trên những dặm đường, Giữa làng quê ta băng qua bao suối đèo, đồi nương 2...3!”

Chúng tôi chưa kịp hát theo thì bỗng dưng tắt đài, ai cũng ngơ ngác nhìn nhau. Chú

Ba Sơn lên tiếng:

- Hết pin rồi để tôi đi lấy. Lục lọi một hồi chú nói:

- Thôi rồi, tôi mới cho Tư Đạo mấy hôm. Tư Đạo mở máy tháo pin cho mượn nhanh lên đi.

- Máy để ở nhà, đi về lấy, người ta dạy hết bài thì sao (Anh Tư nói)

Tôi có đây! Chú Ba Quý lên tiếng, mọi người lại ồn ào:

- Nhanh lên, nhanh lên nào Ông Ba Quý ơi! Năm Hoàng chủ lực học hát hôm nay để chỉ lại cho mọi người nhe! Chú Ba Đông dặn. Khi chú Ba Thả lắp được pin, mở lại đàithì người ta đã dạy đến đoạn điệp khúc:

“Xe ta bon bon đi trên đường lòng vui như mở hội.

Đường quê em êm êm đưa như thoi dệt bao tâm tình

Lững lờ đèn giặc dõi lửa soi để em đi thông đường

Kìa gà rừng vẳng gáy cuối nương vượt đèo Ngang nào bạn ơi

Tay lái ta dồn lên lời ca...”

Chú Bảy Minh nãy giờ chăm chú đọc sách, bỗng cất tiếng:

- Huỳnh Mai tốc ký được thì đến lúc đài dạy hát toàn bài, cháu chép cho mọi người nhe. Tuy vậy, chú Ba Đông, chú Ba Quý và anh Năm Hoàng vẫn phải tập cho chúng tôi hết một buổi sáng thì mới hát theo được cả bài.

Chiều đến, trước khi chia tay, chúng tôi cầm tay bài hát vừa chép, mang ba lô và cùng nhau hát lại cả bài một lần nữa.

Hai chiếc xuồng đang đợi ở bến, đoàn Vĩnh Long được phân thành 2 nhóm: nhóm về xã Quách Văn Phẩm có anh Tư Vũ, anh Tư Đạo, Hai Minh và Huyền Nga; nhóm về xã Ba Viễn, huyện Ngọc Hiển gồm có: Anh Năm Hoàng Sáu Nguyên, Tám Trọng và Huỳnh Mai.

Suốt chặng đường từ Lung Bông súng đến Ba Viễn, trước khi trình diện đồng chí Tư Thể, Trưởng Ban giáo dục xã để nhận phân công công tác, chúng tôi đã cùng nhau hát đi hát lại bài “Chào em cô gái Lam Hồng”. Nhưng thật ra chỉ có một đoạn dễ nhớ mà thôi:

“Xe ta bon bon đi trên đường tiền phương đang vẫy gọi

Hỡi quê hương bao thân yêu cho ta gửi lời tâm tình

Chào những người chẳng tiếc máu xương ngày đêm đi thông đường

Là nhiễu điều phủ lấy giá gương, đây tình Nam với nghĩa Bắc

Thương nhau ta nào có quản chi..”

Cho đến tận bây giờ, mỗi khi nghe bài hát này tôi lại hình dung về một sáng chủ nhật bình yên trong rừng đước, về ngôi nhà hiệu bộ, những người thầy trân quý, trong đó có Bác Tư Nghiệp và chế Tư Vui. Đó cũng là ngày chúng tôi rời khỏi rừng đước, nơi trải qua nhiều ngày học làm thầy, học sống trong môi trường rừng ngập mặn, học làm người chiến sĩ Cách mạng.