Ngày giải ngũ và những cuộc mưu sinh – Trở về với ruộng vườn đầy nghị lực

Năm 1975, khi đất nước trọn niềm vui thống nhất, những nữ pháo thủ Ngư Thủy lần lượt rời tay súng, cất bộ quân phục sờn vai vào đáy rương để trở về làm những người phụ nữ chân chất của làng chài. Họ rời trận địa với những tấm huân chương và cả những thương tích âm ỉ, bước vào một cuộc chiến mới: Cuộc chiến chống đói nghèo trên dải cát trắng quê hương.

1. Cuộc chia tay bùi ngùi bên rặng phi lao

Ngày đại đội giải thể là một ngày đầy nước mắt. 91 chị em đã cùng sống chết có nhau suốt 8 năm ròng rã, nay mỗi người một ngả. Họ trao nhau những địa chỉ viết vội, những chiếc khăn tay thêu dở và lời hứa: "Dù khó khăn thế nào cũng phải sống cho xứng đáng với những người đã ngã xuống".

Trở về làng, họ không còn là những pháo thủ oai nghiêm trên mâm pháo, mà lại là những người con gái, người vợ, người mẹ. Nhiều chị về nhà mới bàng hoàng nhận ra, sau bao năm trực chiến, gia đình mình vẫn nghèo xơ xác, căn nhà mái lá bị bom đánh sập nay mới chỉ dựng tạm bằng tre nứa.

2. Tay vần pháo nay cầm mái chèo, tay cuốc

Đất Ngư Thủy vốn là vùng "cát trắng, gió Lào", sản xuất vô cùng cực nhọc. Những người nữ pháo thủ năm xưa nay lại dấn thân vào những công việc nặng nhọc nhất để nuôi sống gia đình.

• Trên biển: Các chị lại trở về với chiếc thuyền thúng, mái chèo, đêm đêm ra khơi thả lưới. Đôi bàn tay từng quay máy hướng pháo 85mm nay kéo những mẻ lưới nặng trĩu, rướm máu vì nước mặn và gió biển.

3. Những "pháo thủ" đơn thân và nỗi niềm thầm kín

Có một sự thật đau lòng rằng, sau chiến tranh, không phải ai cũng tìm được hạnh phúc gia đình. Do tuổi xuân đã hiến dâng cho trận địa, nhiều chị khi phục viên đã qua tuổi thanh xuân, làn da sạm đen vì nắng gió, sức khỏe yếu nên duyên muộn màng hoặc không thể lập gia đình.

Nhiều chị chấp nhận sống cô đơn, lặng lẽ làm lụng để nuôi mẹ già, thờ phụng tổ tiên hoặc nhận con nuôi. Trong những đêm mưa bão, khi vết thương cũ hành hạ, họ lại tự mình thuốc thang, tự mình vượt qua sự cô quạnh. Tuy vậy, trong mắt họ không bao giờ có sự oán trách. Họ vẫn giữ vững phẩm chất "Anh hùng, bất khuất" – cái bản lĩnh đã được tôi luyện qua 81 ngày đêm Quảng Trị (hỗ trợ hỏa lực) và những năm tháng bám trụ ven bờ.

4. Tình đồng đội giữa đời thường mưu sinh

Dù cuộc sống vất vả, các chị vẫn luôn tìm đến nhau. Khi một người trong đại đội gặp hoạn nạn, đau ốm, những người còn lại lại gom góp từng đấu gạo, đồng tiền lẻ để giúp đỡ.

Họ thành lập những tổ vần công, tổ phụ nữ giúp nhau làm kinh tế. Những buổi gặp mặt kỷ niệm ngày thành lập đại đội hàng năm không chỉ là để ôn lại chuyện xưa, mà còn là để hỏi han xem: "Chị này đã có nhà xây chưa? Con chị kia đã đi học đến lớp mấy?". Cái tình đồng chí năm xưa đã chuyển hóa thành tình chị em bền chặt, giúp họ tựa vào nhau mà đi qua những năm tháng bao cấp khó khăn.

5. Nghị lực của những "Người phụ nữ thép"

Nhiều chị sau này đã vươn lên thành những điển hình làm kinh tế giỏi ở địa phương. Họ đi đầu trong việc trồng rừng phi lao chắn cát, nuôi tôm trên cát hay phát triển nghề làm nước mắm truyền thống.

Nhìn những cựu nữ pháo thủ Ngư Thủy hôm nay, người ta không thấy sự yếu đuối của những người già. Ở họ vẫn toát lên vẻ cứng cỏi, nhanh nhẹn và một tinh thần lạc quan hiếm thấy. Họ dạy con cháu rằng: "Đến tàu chiến Mỹ các mẹ còn chẳng sợ, thì cái nghèo này có đáng gì đâu". Chính cái triết lý sống giản đơn ấy đã giúp các chị đứng vững và truyền lửa cho thế hệ sau.

Kết luận: Ngày giải ngũ không phải là kết thúc, mà là khởi đầu của một hành trình anh hùng khác. Những nữ pháo thủ Ngư Thủy đã chứng minh rằng: Người lính dù ở đâu, trong tư thế cầm súng hay cầm cày, vẫn luôn là những người chiến thắng. Cuộc mưu sinh trên cát trắng của các chị chính là bài ca về sự bền bỉ, là minh chứng cho sức sống mãnh liệt của người phụ nữ Việt Nam sau khói lửa chiến tranh.