Ngày giỗ trận 12 tháng 7

NGÀY GIỖ TRẬN 12 THÁNG 7

Sáng ngày 12 tháng 7.

Mây vẫn phủ kín những dãy núi đá Vị Xuyên như hơn bốn mươi năm trước.

Trên Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, hàng nghìn ngọn nến và nén hương được thắp lên. Trong dòng người lặng lẽ bước giữa những hàng mộ trắng là những mái đầu bạc của các cựu chiến binh. Họ trở lại nơi đồng đội mình đã nằm xuống, mang theo một lời hẹn chưa bao giờ quên.

Họ gọi ngày 12 tháng 7 là "Ngày giỗ trận."

Không phải vì đó là ngày chiến tranh kết thúc.

Mà vì đó là ngày quá nhiều người đồng đội đã mãi mãi dừng lại ở tuổi đôi mươi.

Rạng sáng ngày 12 tháng 7 năm 1984.

Sau nhiều ngày chuẩn bị, các đơn vị của Quân đội nhân dân Việt Nam thực hiện nhiệm vụ chiến đấu tại khu vực các điểm cao thuộc mặt trận Vị Xuyên.

Khi trời còn chưa sáng rõ, pháo binh đối phương dồn dập trút xuống các sườn núi.

Đất đá tung lên như bão.

Những vách đá tai mèo vốn sắc nhọn bị nghiền nát.

Nhiều công sự vừa đào xong đã bị san phẳng chỉ trong vài phút.

Trong tiếng pháo rung chuyển cả núi rừng, những người lính vẫn bình tĩnh bám chốt.

Mệnh lệnh chỉ có một:

Giữ vững trận địa.

Không ai nghĩ đến việc lùi bước.

Bởi sau lưng họ là biên giới của Tổ quốc.

Cựu chiến binh Trần Văn Khánh, người trực tiếp tham gia trận đánh năm ấy, từng kể:

"Chúng tôi chỉ cách nhau vài mét nhưng nhiều lúc không nhìn thấy nhau vì khói bụi và đất đá. Có người vừa nói xong câu trước, ít phút sau đã không còn nữa."

Những lời kể giản dị ấy khiến người nghe nghẹn lòng.

Chiến tranh không chỉ lấy đi tuổi trẻ.

Chiến tranh còn để lại những khoảng trống không gì có thể bù đắp.

Suốt nhiều giờ liền, cuộc chiến diễn ra vô cùng ác liệt.

Các chiến sĩ liên tục cơ động giữa những giao thông hào bị phá hủy.

Những người bị thương được đồng đội cõng về phía sau.

Những người còn lại tiếp tục chiến đấu.

Có đơn vị sau trận đánh chỉ còn lại rất ít người.

Có những tiểu đội gần như hy sinh toàn bộ.

Nhiều cán bộ, chiến sĩ đã nằm lại trên các sườn núi.

Đến hôm nay, vẫn còn những người chưa tìm được hài cốt.

Chiến tranh lùi xa.

Nhưng ngày 12 tháng 7 chưa bao giờ lùi khỏi ký ức của những người lính Vị Xuyên.

Năm nào cũng vậy, đúng ngày này, những cựu chiến binh từ khắp mọi miền đất nước lại trở về Hà Giang.

Có người chống gậy.

Có người mang theo di ảnh đồng đội.

Có người chỉ mang theo một nắm đất quê nhà để đặt lên phần mộ của người bạn đã không thể trở về.

Họ đứng rất lâu trước những hàng bia.

Không cần nhiều lời.

Chỉ khẽ gọi tên nhau.

Như thể đồng đội vẫn còn đâu đó giữa những triền núi mây phủ.

Trong lễ tưởng niệm, một cựu chiến binh xúc động nói:

"Ngày 12 tháng 7 không phải chỉ là ngày chúng tôi nhớ về chiến tranh.

Đó là ngày chúng tôi trở về để nói với đồng đội rằng đất nước đã hòa bình.

Những điều các anh hy sinh để bảo vệ hôm nay vẫn còn nguyên vẹn."

Không ít người lặng lẽ lau nước mắt.

Có những người mẹ năm xưa tóc còn xanh, nay đã bạc trắng.

Có những người con chỉ biết cha mình qua tấm ảnh cũ.

Có những người cháu lần đầu được nghe tên ông nội từ chính đồng đội của ông.

Chiến tranh đã đi qua nhiều thập kỷ.

Nhưng tình đồng đội thì chưa bao giờ cũ.

Buổi chiều, những cựu chiến binh cùng nhau lên các điểm cao.

Họ thắp hương giữa núi rừng.

Có người nhặt một viên đá nhỏ bỏ vào ba lô.

Ông nói:

"Để mang một phần ký ức về nhà."

Ở Vị Xuyên, mỗi hòn đá đều có thể là chứng nhân của lịch sử.

Mỗi gốc cây đều có thể từng che chở cho người lính.

Và dưới nhiều lớp đất đá kia, vẫn còn những người con của Tổ quốc đang chờ ngày được trở về.

Ngày giỗ trận 12 tháng 7 không chỉ là ngày tưởng niệm của riêng các cựu chiến binh.

Đó còn là lời nhắc nhở với các thế hệ hôm nay về giá trị của độc lập, chủ quyền và hòa bình.

Để mỗi khi đứng trước những hàng mộ trắng ở Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, chúng ta hiểu rằng:

Có một thế hệ đã gửi lại tuổi xuân nơi biên cương.

Có những người mẹ đã chờ con đến hết cuộc đời.

Có những đồng đội vẫn miệt mài lật từng phiến đá để đưa bạn mình trở về.

Và có một ngày trong năm – ngày 12 tháng 7 – mà những người lính Vị Xuyên không gọi là ngày kỷ niệm.

Họ gọi bằng cái tên giản dị nhưng thiêng liêng:

Ngày giỗ trận.

Đó là ngày để cúi đầu tri ân những người đã ngã xuống.

Để nhắc nhau rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao người lính.

Và để lời hứa "Không bao giờ quên đồng đội" mãi mãi được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.