Ngày giúp dân, tối đánh tàn quân Khmer Đỏ

Năm 1984-1985, khoảng 180 nghìn quân tình nguyện Việt Nam đóng quân trên đất Campuchia. Đây là giai đoạn diễn ra các chiến dịch truy quét mạnh nhất của bộ đội Việt Nam nhằm vào các căn cứ Khmer Đỏ nằm cạnh biên giới Thái Lan.

Theo lời cựu sỹ quan Nguyễn Trọng Hải, trong mùa khô 1985, quân ta mở các đợt tiến đánh mạnh vào Nong Samet, Phnom Malai và giành được chiến thắng quan trọng.

Lực lượng Khmer đỏ và liên quân, bao gồm Mặt trận nhân dân Giải phóng Quốc gia Campuchia (được Trung Quốc và Thái Lan hỗ trợ) và lực lượng của Hoàng thân Sihanouk, đã chịu thiệt hại nặng nề, ước tính bị mất khoảng 1/3 lực lượng.

Đến cuối năm 1985, quân tình nguyện Việt Nam và quân chính phủ Cộng hòa Nhân dân Campuchia đã đập tan khả năng lật ngược tình thế của Khmer Đỏ và liên quân. Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao cuối năm 1985, Việt Nam tuyên bố sẽ rút quan hoàn toàn khỏi Campuchia vào năm 1990.

Tuy vậy, lực lượng đồn trú của Việt Nam vẫn duy trì tại nhiều khu vực, nhất là vùng biên giới cạnh Thái Lan, nhằm bảo đảm an ninh và tiêu diệt các nhóm Khmer Đỏ lẩn trốn và thường xuyên gây bạo loạn.

Lực lượng quân đội Việt Nam ở Campuchia hầu hết là đồn trú dã chiến, không cố định ở một địa điểm cụ thể nào. Bộ đội tình nguyện ban ngày thì đi giúp dân địa phương xây dựng cơ sở vật chất, phát triển kinh tế. Ban đêm thì tham gia trực chiến, truy quét tàn quân Khmer Đỏ.

"Lúc chiến đấu vào ban đêm, cảm giác như đi vào một khu rừng đầy thú dữ, và ta phải luôn cảnh giác để không rơi vào ổ phục kích.

Quân Khmer Đỏ đặt mìn cóc và mìn lá khắp nơi, gây rất nhiều tổn thất cho bộ đội Việt Nam. Đặc biệt mìn cóc là loại sát thương cao, vì mỗi khi giẫm phải, mìn bắn lên cao khoảng 1 mét và nổ. Loại mìn lá khi giẫm phải là mất luôn bàn chân.

Trong các phom hay sóc của người Khmer, lực lượng đồn trú của Việt Nam, mỗi lần tấn công truy quét đều chịu nhiều thiệt hại. Bởi vì, lực lượng Khmer Đỏ ẩn nấp vào trong dân, ban ngày họ vẫn đi làm nương bình thường, nhưng ban đêm lại đánh du kích vào doanh trại của quân Việt Nam.

Lối đánh này khiến cho bộ đội Việt Nam gặp rất nhiều thương vong và rất khó đối phó. Ngoài ra, các trận phục kích cũng được bày ra, nhằm vào các xe vận tải quân nhu, lương thực của quân tình nguyện Việt Nam", ông Hải kể.

Chiến đấu gian khổ là thế, nhưng ban ngày quân tình nguyện Việt Nam vẫn tham gia vào công tác xây dựng xóm làng cho nhân dân địa phương. Đến vụ mùa, bộ đội ta đi ra đồng gặt lúa, thu hoạch hoa màu cho người dân Khmer.

Ngoài ra, quân đồn trú còn thường xuyên giúp chính quyền địa phương đào tạo cán bộ, dân quân bảo vệ xóm làng trước hành động phá hoại của tàn quân Khmer Đỏ. Nhiều đơn vị còn tổ chức dạy học, khám bệnh và tiêm chủng cho nhân dân Campuchia.