NGÀY HÒA BÌNH ĐẦU TIÊN

Ngày hòa bình đầu tiên – chỉ bốn chữ thôi nhưng đã ôm trọn biết bao cảm xúc mà nếu không trải qua, khó ai có thể hiểu hết. Sau bao năm chiến tranh, sau những đêm thức trắng trong căn hầm bí mật, những trận chiến mà sinh tử chỉ cách nhau một làn hơi thở, cuối cùng chúng tôi cũng được sống trong một buổi sáng không còn tiếng súng. Buổi sáng ấy, Sài Gòn như mang một gương mặt khác, hiền hòa hơn, ấm áp hơn, và đầy những âm thanh kỳ lạ mà lâu rồi chúng tôi mới được nghe lại: tiếng rao buổi sáng, tiếng trẻ con cười đùa, tiếng bước chân nhịp nhàng trên đường phố.

Tôi còn nhớ rõ, sáng hôm ấy đơn vị chúng tôi tập trung, không còn trong đội hình khẩn trương như những ngày chiến đấu. Không có tiếng lệnh thúc giục, không có cảm giác bất cứ khoảnh khắc nào cũng có thể là lần cuối cùng. Thay vào đó là một không khí lạ lẫm – vừa nhẹ nhõm, vừa bỡ ngỡ, vừa vui mừng, vừa lặng lẽ suy tư. Những người lính đã quen với tư thế sẵn sàng chiến đấu nay đứng giữa thành phố bình yên mà tay vẫn theo thói quen đặt gần báng súng. Có người chợt bật cười vì nhận ra điều đó, nhưng cũng có người lặng đi, bởi họ vẫn chưa quen với cảm giác an toàn tuyệt đối.

Ngày hòa bình đầu tiên, chúng tôi đi dọc những con đường của Sài Gòn mà trước đây chỉ dám tiếp cận trong đêm tối hoặc dưới những thân phận khác nhau. Nay chúng tôi bước đi đường hoàng trong màu áo giải phóng, giữa tiếng chào hỏi thân tình của người dân. Có cụ già run run đến gần, tay nắm lấy cánh tay tôi mà nói:
“Các chú ơi… từ nay hết sợ rồi phải không?”
Tôi không nói được gì nhiều, chỉ có thể gật đầu. Nhưng trong lòng lại dâng lên một cảm giác nghẹn ngào, bởi chỉ một câu hỏi ấy thôi cũng đủ thấy được người dân đã mong chờ hòa bình biết bao nhiêu.

Trong ngày hòa bình đầu tiên, tôi cũng thấy nhiều người dân mang ảnh của người thân ra xem lại, có người ôm ảnh khóc vì người thân đã không còn sống đến ngày này, có người mỉm cười hạnh phúc vì gia đình vẫn còn đủ đầy. Mỗi ánh mắt, mỗi khuôn mặt đều mang dấu vết của chiến tranh, nhưng trong đó lóe lên niềm hy vọng mới, một ánh sáng nhẹ nhàng mà bấy lâu nay chiến tranh đã che khuất.

Với chúng tôi – những người lính – ngày hòa bình đầu tiên cũng là ngày nhận ra rằng cuộc đời mình đã bước sang trang mới. Bao năm qua, chúng tôi quen với việc đánh đổi bản thân cho nhiệm vụ, quen với cảm giác sống nhanh, sống gấp, sống chỉ để chiến đấu. Nay, hòa bình đến, chúng tôi phải tập sống cho chính mình, cho gia đình, cho tương lai. Nhiều đồng đội của tôi ngồi suy nghĩ rất lâu. Có người bâng khuâng hỏi: “Không biết giờ hòa bình rồi, mình sẽ làm gì tiếp đây?” Có người chỉ thở dài, nghĩ đến những đồng đội đã hy sinh: “Giá mà tụi nó còn sống để thấy ngày hôm nay…”

Ngày hòa bình đầu tiên cũng là ngày người lính bắt đầu học cách đối diện với ký ức. Khi tiếng súng im rồi, những âm thanh từ quá khứ dường như vang lên rõ hơn trong tâm trí. Hình ảnh những trận đánh, những gương mặt đồng đội đã ngã xuống, những lần thoát chết trong gang tấc… tất cả hiện lên rõ mồn một. Có đêm, dù thành phố đã ngủ yên, nhiều người lính vẫn không ngủ được. Chúng tôi nhớ lại tất cả, vừa mừng vừa đau, vừa hạnh phúc vừa xót xa.

Nhưng rồi, nhìn những đứa trẻ tung tăng chạy chơi trên đường phố, tôi hiểu rằng mọi hy sinh đều xứng đáng. Ngày hòa bình đầu tiên không chỉ dành cho riêng chúng tôi, mà là cho cả dân tộc – cho những thế hệ sinh ra từ đây sẽ không còn phải nghe tiếng bom rơi đạn nổ. Và người lính, dù niềm vui còn chen lẫn nỗi buồn, vẫn thấy lòng mình thật nhẹ khi biết rằng những gì mình đánh đổi đã mang lại điều tốt đẹp nhất cho Tổ quốc.

Ngày hòa bình đầu tiên – đối với người lính – không chỉ là dấu chấm hết cho chiến tranh, mà còn là dấu chấm lặng để nhớ, để tri ân, để chuẩn bị bước vào một hành trình mới của cuộc đời.