Ngày hòa bình và Chuyến tàu hồi hương
Họ và tên nhân chứng: Phạm Văn Quý
Sinh năm: 1938
Địa chỉ hiện tại: Thôn Trinh Nữ 4, xã Yên Mô, tỉnh Ninh Bình
Ngày hòa bình và Chuyến tàu hồi hương
Sau khi Hiệp định Paris 1973 được ký kết, cục diện chiến trường có nhiều thay đổi. Đối với ông Phạm Văn Quý, đây cũng là thời điểm ông chuẩn bị khép lại hành trình trực tiếp chiến đấu tại miền Trung để trở về quê hương. Ngày nhận quyết định phục viên, lòng ông trào dâng những cảm xúc khó tả: vừa hạnh phúc vì được trở về, vừa bùi ngùi chia tay mảnh đất và những đồng đội đã gắn bó như máu thịt.
Hành trình từ miền Trung trở ra miền Bắc những ngày năm 1973 vẫn còn rất gian nan. Những con đường bị bom cày xới, những cây cầu bị đánh sập đang được khẩn trương sửa chữa. Trên chuyến xe ngược ra Bắc, ông Quý nhìn lại những dãy núi, những dòng sông của Quảng Nam, Bình Định lần cuối. Trong đầu ông hiện lên hình ảnh những trận đánh, những gương mặt đồng đội đã ngã xuống. Ông thầm hứa sẽ sống tốt cho cả phần của những người đã không có cơ hội trở về.
Khi xe về đến địa phận Ninh Bình, nhìn thấy những cánh đồng lúa xanh mướt của quê hương Yên Mô, nước mắt ông cứ thế trào ra. Thôn Trinh Nữ vẫn đó, dù còn nghèo khó và mang vết sẹo của chiến tranh phá hoại, nhưng không khí thanh bình đã bắt đầu trở lại. Hình ảnh người cha, người mẹ già trông ngóng bên hiên nhà là động lực lớn nhất để ông vượt qua mọi mệt mỏi của chuyến đi dài.
Cuộc gặp gỡ sau ba năm xa cách diễn ra trong sự nghẹn ngào. Cả gia đình ôm chầm lấy ông, mừng mừng tủi tủi. Ông Quý trở về với một chiếc ba lô cũ, vài tấm huy chương và một tâm hồn đã trưởng thành qua lửa đạn. Ông không còn là chàng thanh niên thư sinh ngày nào, mà đã là một người lính bản lĩnh, sẵn sàng bắt tay vào công cuộc tái thiết quê hương sau chiến tranh.
Chuyến hồi hương năm 1973 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cuộc đời ông Quý. Kết thúc cuộc đời binh nghiệp, ông bước vào một trận chiến mới: trận chiến chống lại nghèo nàn, lạc hậu và xây dựng cuộc sống mới. Với tinh thần của người chiến sĩ giải phóng, ông đã nhanh chóng hòa nhập và đóng góp sức mình cho sự phát triển của xã Yên Mô thân yêu.
