Ngày hòa bình và cuộc gặp sau 40 năm

Chiều tháng Bảy năm 2015, nghĩa trang liệt sĩ ở Quảng Bình phủ một màu yên tĩnh. Hàng cây lao xào xạc trong gió, những nén hương nghi ngút tỏa khói giữa hàng ngàn bia mộ trắng. Giữa dòng người đến viếng hôm ấy, ông Nguyễn Văn Tư — cựu thanh niên xung phong đã ngoài bảy mươi tuổi — lặng lẽ bước đi với bó hoa trên tay. Đã nhiều năm, cứ đến tháng Bảy ông lại trở về nơi này để thắp hương cho những đồng đội đã nằm lại trên tuyến lửa Trường Sơn. Chiến tranh kết thúc đã lâu nhưng ký ức về những năm tháng tuổi trẻ vẫn chưa bao giờ rời khỏi ông. Năm 1971, ông Tư tham gia lực lượng thanh niên xung phong làm nhiệm vụ mở đường, vận chuyển hàng hóa và cứu thương trên tuyến đường Trường Sơn. Công việc vô cùng nguy hiểm bởi bom đạn luôn trút xuống bất cứ lúc nào. Trong đơn vị, ông thân nhất với anh Phạm Văn Hùng — người đồng đội cùng quê Nghệ An. Hai người cùng ăn, cùng ngủ võng giữa rừng, cùng san lấp hố bom trong những đêm trắng. Một trận ném bom dữ dội năm ấy đã khiến đơn vị bị chia cắt. Sau khi tỉnh dậy giữa khói bụi và đất đá, ông Tư không còn thấy Hùng đâu nữa. Nhiều người nói có lẽ anh đã hy sinh vì khu vực ấy bị bom cày nát hoàn toàn. Suốt hơn bốn mươi năm, ông vẫn tin người bạn thân của mình đã nằm lại somewhere giữa đại ngàn Trường Sơn. Chiều hôm ấy tại nghĩa trang, khi đang đứng trước bia tưởng niệm đồng đội, ông bất ngờ nghe phía sau có người gọi rất khẽ: “Tư… phải Tư không?” Ông quay lại. Trước mặt là một người đàn ông tóc bạc, gương mặt đầy nếp nhăn nhưng ánh mắt vô cùng quen thuộc. Hai người đứng chết lặng vài giây. Rồi gần như cùng lúc, họ òa khóc và ôm chầm lấy nhau giữa nghĩa trang liệt sĩ. Đó chính là Hùng. Sau trận bom năm xưa, Hùng bị thương nặng rồi được người dân địa phương cứu chữa. Vì thất lạc giấy tờ và đơn vị liên tục di chuyển trong chiến tranh nên hai người hoàn toàn mất liên lạc. Sau hòa bình, mỗi người lưu lạc một nơi, đều nghĩ người kia đã không còn sống. Chiều hôm đó, hai người lính già ngồi bên hàng mộ kể cho nhau nghe về cuộc đời suốt hơn bốn thập kỷ xa cách. Họ nhắc lại tên từng đồng đội cũ, từng cung đường Trường Sơn đỏ lửa, từng đêm mở đường dưới mưa bom. Có lúc cả hai cùng im lặng rất lâu. Bởi những người còn sống hiểu rằng hạnh phúc lớn nhất không chỉ là được gặp lại nhau, mà còn là được sống đến ngày hòa bình — điều mà biết bao đồng đội của họ đã không kịp nhìn thấy. Trước khi chia tay, ông Hùng nhìn hàng bia trắng trải dài rồi khẽ nói: “Chúng mình sống tiếp… là sống thay cả phần của những người đã nằm lại.” Chiều muộn, nắng vàng phủ xuống nghĩa trang. Hai người cựu thanh niên xung phong chậm rãi bước đi giữa những hàng mộ im lặng, như mang theo cả một thời “hoa lửa” chưa bao giờ phai trong ký ức.