NGÀY MỒNG MỘT TẾT
Chấp hành mệnh lệnh của Ban chỉ huy mặt trận, bắt đầu từ đêm 29 tết, tức là đêm 28-1-1968(1), các lực lượng vũ trang tham gia tiến công Buôn Ma Thuột đã tìm cách hành quân bí mật vào các địa điểm tập kết.
| Tiểu đoàn 301, Đại đội đặc công 308, 309 của tỉnh, tiểu đoàn 2 chủ lực và đại đội trợ chiến đã nhanh chóng áp sát vùng phía Nam và Đông Nam thị xã, khu vực Buôn Tăng Ýu, Ea Kao, Hdơk, Cư Kô, Cư Mblim… Hai đại đội của tiểu đoàn 1 chủ lực từ hướng Bắc tiến về Buôn Ma Thuột gặp địch trên đường hành quân đã phải dừng lại triển khai tác chiến từ xa. Một đại đội cũa tiểu đoàn 1 cùng bộ đội đặc công 310 từ hướng Buôn Ky xuống áp sát các mục tiêu phía Tây Bắc thị xã. Chính thời điểm này, tại nội thị, việc chuẩn bị những chi tiết cuối cùng cho giờ G được hoàn tất một cách xuất sắc. Giao liên và cơ sở nội tuyến đón quân trên các hướng đúng như kế hoạch dự kiến. Các tổ công tác chính trị trực tiếp hướng dẫn các bộ phận phụ trách vận động quần chúng nổi dậy rà soát lại lần cuối cùng phương án của mình và ở trong tư thế sẵn sàng hành động. Những gia đình cơ sở tất bật với ngày tết như bao gia đình bình thường khác nhưng âm thầm, nao nức sắp xếp lại băng cờ, truyền đơn, khẩu hiệu và gói gém thuốc men thực phẩm, bánh trái cho bộ đội. Tất cả hồi hộp chờ dợi giây phút mở màn tổng tiến công. Theo kế hoạch, giờ nổ súng của toàn miền Nam bắt đầu từ 00 giờ đêm 29-1-1968, tức giao thừa tết Mậu Thân và ưu tiên cho Sài Gòn – Gia định nổ súng trước. Nhưng khi tiếng pháo giao thừa trong thị xã đã thưa thớt dần và ngày mồng một tết bước sang 00 giờ 45(2) vẫn chưa thấy tín hiệu cho phép mở màn, Ban chỉ huy mặt trận quyết định nổ súng. Ngay tức khắc, các dàn hỏa tiễn mặt đất (ĐKB) của ta đồng loạt phát hỏa, vạch những đường đạn đỏ rực vào trung tâm thị xã, phát đi hiệu lệnh tổng tiến công(3). Ở cánh Nam, tiểu đoàn 301(4) có cơ sở nội tuyến dẫn đường từ khu vực Buôn Cư Mblin nhanh chóng vượt qua các dãy đồn bát úp vá suối Ea Tam, nhằm thẳng đèn 3 ngọn tiến vào. Đơn vị phong tỏa khu vực cổng số 1 và nổ súng tiến công đồng thời hai mục tiêu: Ty ngân khố và tòa hành chánh tỉnh. Hai mục tiêu này nhanh chóng bị tiêu diệt và là những mục tiêu đầu tiên lọt vào tay bộ đội ta. Một giờ sau, tiểu đoàn 301 phát triển đánh sang tiểu khu Dak Lak, vây hãm khu đầu não quân sự này của địch. Với hỏa lực mạnh và dày dặc, địch trong tiểu khu ra sức cố thủ để tìm cách phá vây, nhưng bị bộ đội ta cầm chận tại chỗ không thể nào phản công lại được. Tiểu đoàn 39 tấn công đài phát thanh Buôn Ma Thuột ở hướng chính Nam. Bộ đội ta đột nhập qua cổng chính, tiêu diệt hoàn toàn một trung đội bảo an và bắt sống tại đây 3 nhân viên kỹ thuật và cố vấn Mỹ. Sau đó tiểu đoàn đánh chiếm trường huấn luyện nghĩa quân và trụ lại đây trước lúc trời sáng. Tiểu đoàn đặc công 401 phải chia đôi lực lượng giải quyết hai mục tiêu cách xa nhau là tỉnh đoàn Bảo an và khu lao xã. Tỉnh đoàn Bảo an là cứ điểm thuộc loại kiên cố nhất của địch tại Buôn Ma Thuột, có công sự bê tông, hàng rào, bãi mìn và chướng ngại vật nhiều tầng. Sau nhiều tiếng đồng hồ tấn công liên tục, đại đội đặc công 308 đánh sập 2 lô cốt, diệt một ổ đại liên và quay về hướng trung tâm phối hợp với bộ đội 301 tiếp tục tấn công các mục tiêu khác. Đại đội đặc công 309, cùng lúc đó, có cơ sở dẫn đường(5) đã nhanh chóng bỏ qua các cứ điểm vòng ngoài, luồn sâu vào nội thị tiến công khu lao xá để giải phóng đồng bào chiến sĩ của ta đang bị giam cầm tại đây. Nhưng do không nắm vững tín hiệu. Sự phối hợp trong ngoài không ăn ý nên bộ đội vào không đúng lối an toàn. Trong khi đó ta không chuẩn bị phương tiện vượt thành, hỏa lực lại yếu không đủ để đột nhập qua cổng chính, nên đơn vị đành phải quay lại và mục tiêu này cuối cùng không giải quyết được. Một trong những mũi quan trọng của ta ở hướng Nam là tiểu đoàn 2 chủ lực được lệnh đánh chiếm sư đoàn 23 địch. Sau khi hành quân vòng tránh các cứ điểm ven thị, tiểu đoàn 2 đến đồi La Sơn thì gặp địch. Cuộc chiến đấu không dự tính đã nổ ra trên đường đi đến đích. Tiểu đoàn 2 nhanh chóng tiêu diệt gọn Trung đội thám báo tuần tra này của địch và tiếp tục tiến và hướng mục tiêu. Nhưng tại đây người dẫn đường bị thương nặng, đơn vị không quen thuộc địa bàn nên không thể tiến đánh sư bộ 23 như dự kiến và buộc phải trụ lại cơ sở La Sơn để đánh địch phản kích. (1) Năm đó lịch miền Bắc chậm hơn lịch miền Nam một ngày, và ngày nói trên là theo lịch miền Bắc. (2) Buôn Ma Thuột là một trong những địa phương nổ súng sớm nhất trong toàn miền Nam. Trong cuối “Tết” của nhà báo Mỹ Dôn Bodơfơ, tác giả mô tả khá chính xác cuộc tổng tiến công và nổi dậy ở Buôn Ma Thuột, xong lại ghi giờ mở màn là 1 giờ 35 phút – chi tiết này không được chính xác. (3) ĐKB được lệnh bắn vào 3 mục tiêu: Sở chỉ huy trung đoàn 45, sân bay Hòa Bình và sư đoàn bộ 23. Nhưng do đến giờ chót mới tập kết, trời tối và bộ đội không thạo địa hình, nên không có mục tiêu nào bắn trúng. (4) Tiểu đoàn 301 được coi là đơn vị chủ chốt trong tổng tiến công. Tiểu đoàn do đồng chí Trần Cảm – Phái viên của tỉnh đội trực tiếp chỉ huy. (5) Đồng chí Ngô Tá Cố cơ sở binh vận là người phát tín hiệu dẫn quân ra vào khu lao xá – Nguyễn Sơn dẫn đường. |
