NGÀY NHẬP NGŨ Ở TUỔI MƯỜI TÁM – BƯỚC NGOẶT CUỘC ĐỜI NGƯỜI LÍNH

Mười tám tuổi – cái tuổi người ta còn đang mơ mộng, đang nghĩ đến tương lai học hành, công việc, hay những buổi hẹn hò vụng dại. Nhưng với Phạm Thanh Tịnh, mười tám tuổi là tuổi của lựa chọn lớn lao: rời mái nhà thân yêu, rời quê hương để bước vào con đường binh nghiệp, nơi phía trước là bom đạn, là sống – chết chỉ cách nhau gang tấc.

Tin chiến sự miền Nam dồn dập truyền về qua làn sóng phát thanh. Những cái tên Tây Nguyên, Buôn Ma Thuột, Sài Gòn… vang lên trong lòng chàng trai trẻ như lời thúc giục. Đất nước đang cần. Tổ quốc đang gọi. Và không có lý do gì để một người con trai khỏe mạnh, đủ tuổi, đủ lòng yêu nước đứng ngoài cuộc chiến.

Ngày viết đơn, Tịnh không nói với mẹ. Ông biết, mẹ sẽ lo, sẽ khóc. Người mẹ quê cả đời lam lũ ấy đã quá quen với nỗi sợ mất con trong thời chiến. Nhưng rồi, đến tối, khi ánh đèn dầu le lói soi gương mặt gầy gò của mẹ, Tịnh đặt lá đơn lên bàn. Bà nhìn con, lặng đi rất lâu. Không trách, không ngăn cản, chỉ khẽ thở dài rồi nói một câu ngắn ngủi mà theo ông suốt cuộc đời:
“Đi đi con. Làm trai, phải biết vì nước.”

Ngày giao quân, sân đình làng đông nghịt. Cờ đỏ sao vàng bay phấp phới. Tiếng trống, tiếng loa, tiếng gọi nhau rộn ràng nhưng cũng chan chứa nghẹn ngào. Những bà mẹ mắt đỏ hoe, những người vợ trẻ còn chưa kịp thành vợ, những cô gái lặng lẽ đứng xa nhìn theo bóng người ra đi. Phạm Thanh Tịnh khoác ba lô trên vai, bộ quần áo bộ đội còn mới cứng, bước chân vừa háo hức vừa run run.

Chuyến xe đưa tân binh rời làng. Qua ô cửa kính mờ bụi, Tịnh thấy mẹ đứng đó, dáng nhỏ dần, nhỏ dần rồi khuất hẳn. Lần đầu tiên trong đời, ông cảm nhận rõ thế nào là chia ly. Nhưng cũng chính khoảnh khắc ấy, trong lòng ông dấy lên một lời thề thầm lặng: phải sống xứng đáng, phải chiến đấu đến cùng để ngày trở về không hổ thẹn với quê hương.

Vào Đại đội 14, Trung đoàn 148, Sư đoàn 316, Tịnh nhanh chóng hiểu rằng quân ngũ không giống bất kỳ điều gì ông từng tưởng tượng. Những ngày huấn luyện đầu tiên là chuỗi ngày gian khổ: hành quân dài dưới nắng gắt, tập bắn, tập đánh gần, đào công sự, học chính trị giữa đêm mưa rừng. Đôi bàn chân phồng rộp, đôi vai trĩu nặng, nhiều đêm nằm võng nghe côn trùng kêu mà nhớ nhà đến thắt lòng.

Có những lúc, nỗi nhớ quê như muốn đánh gục người lính trẻ. Nhưng mỗi khi nghĩ đến đồng đội bên cạnh – những chàng trai cùng tuổi, cùng lý tưởng – Tịnh lại tự nhủ: mình không đơn độc. Quân ngũ đã rèn cho ông bản lĩnh, kỷ luật và đặc biệt là tinh thần đồng đội keo sơn – thứ sẽ theo ông suốt những năm tháng chiến tranh sau này.

Ba tháng huấn luyện trôi qua nhanh hơn tưởng tượng. Ngày nhận lệnh hành quân vào Nam, cả đơn vị im lặng lạ thường. Không ai nói ra, nhưng ai cũng hiểu: chuyến đi này có thể là chuyến đi không hẹn ngày về. Phương châm “đi nhanh, đến đủ, an toàn, bí mật” được quán triệt nghiêm ngặt. Người lính trẻ Phạm Thanh Tịnh lúc ấy đã khác ngày rời làng rất nhiều – rắn rỏi hơn, điềm tĩnh hơn, và trong ánh mắt là sự quyết tâm của người sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc.

Nhiều năm sau, khi đã là một cựu chiến binh tóc bạc, mỗi lần nhớ lại ngày nhập ngũ ở tuổi mười tám, ông vẫn coi đó là bước ngoặt lớn nhất cuộc đời mình. Nếu không có ngày hôm ấy, không có lá đơn ấy, không có chuyến xe rời làng ấy, có lẽ cuộc đời ông đã rẽ sang một hướng khác. Nhưng cũng chính nhờ lựa chọn ấy, ông được sống trọn vẹn với lý tưởng, được góp một phần nhỏ bé vào chiến thắng vĩ đại của dân tộc.

Ngày nhập ngũ – với Phạm Thanh Tịnh – không chỉ là ngày trở thành người lính, mà là ngày ông trưởng thành, ngày ông đặt Tổ quốc lên trên tất cả những riêng tư của đời mình.